

D4061

།[་@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྱཁྱཱཡུཀ་ཏི། བོད་སྐད་དུ། རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ། བམ་པོ་དང་པོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ལ བཞུགས།།གཏི་མུག་གཉིད་གཉིས་ཟད་ཕྱིར་དང་། །བློ་རྒྱས་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་པ། །ཐུབ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །གང་དག་བདག་པས་བློ་ཆུང་བ། །མདོ་རྣམས་འཆད་འདོད་དེ་དག་ལ། །དེ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མན་ངག་ཅུང་ཟད་བསྟན་པར་བྱ། མདོ་ རྣམ་པར་འཆད་པར་འདོད་པས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཐོས་པ་མང་བ་དང་།ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོས་པ་མང་བ་དང་། ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་ རྒྱ་ཆེར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལ་ཆོས་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིགས་པ་སྟོན་པའི་དོན་དང་། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ པའི་དོན་གྱིས་ཚངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཞི་བ་དང་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དང་ཚངས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་གང་གིས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བས་ཆང་ཞེས་བྱ་བ་ བཞིན་ནོ།།དེའི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འོད་སྲུང་བའི་སྡེ་པ་དག་གི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་ངས་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཚངས་ པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་གང་ཞེ་ན།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་ཞེས་རྒྱ་ཆེ་ར་འབྱུང་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བར་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ དང་།ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐ་མ་གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ ནོ།།དགེ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བཟང་པོ་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐོག་མ་དང་བར་དང་། ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོ་དང་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ དང་།མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འདི་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་དག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་མི་སྟོན་ཏེ། སྔ་ཕྱི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་། དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། མ་འདྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཚེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན ཏེ།རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་འདོན་ཏེ། དེ་ལས་ནི་དོན་དང་བཅས་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་དགེ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་གིས་ནི་བཤད་པའི་ཆོས བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

梵语：Vyākhyāyukti
藏语：རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ།
汉译：解释之理
第一品
顶礼文殊童子。
为诸具慧者普遍安住，为断除无明睡眠二者，为增长智慧而成佛，以头顶礼敬能仁。为利益那些比我智慧更小而欲解说经典者，当为他们宣说些许教授。
欲解说经典者，首先应当广闻、具足闻基、积累闻法。云何是广闻、具足闻基、积累闻法？即如经中广说'初善'等法。
其中法即经等，以能显示正理义及决定无倒义故。梵行即是涅槃之道。涅槃以最胜为义故称梵，如说'寂静清凉成梵'故。由此而行、趣入、获得者即是梵行，如说'此令醉故名酒'。
其初中后即是戒、定、慧蕴，如优波离部经中说：'诸比丘，我为汝等所说之法初善、中善、后善。何为梵行之初？谓住于具戒'等广说。'何为梵行之中？谓离诸欲'等广说乃至第四禅。'何为梵行之后？谓如实了知此是苦圣谛'乃至'于解脱生解脱智见'等广说。
善者，以无有衰损故不欺诳。义善文善者，依次是以无颠倒及能令了解二者，说所诠及能诠圆满故。不杂等者，以是不共故，是一切烦恼对治故，以自性解脱及相续解脱二者而解脱故，如其次第。
复次，初中后善即是义善、文善及不杂等故。复次，为对治外道法，显示内法之殊胜性，以外道法于初中后不能显示梵行，以前后相违故。亦非善，以义文有过故。亦非不杂，以与他共通故。亦非圆满，以是片面对治故。亦非清净，以成为自地烦恼现行所依故。亦非究竟，以具有他地烦恼随眠故。内法则与此相反。
有些人诵为'具义具文'，由此显示具义具文即是善。'以显说而显说'即是令了解，此等即是所说之法。

།དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་དོན་གོ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས་བརྒྱུད་པས་གོ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་གང་དག་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ་ རྣམ་པར་བཤད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཧ་ཅང་ཡང་ཐལ་བར་གྱུར་ན་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འདོན་པ་དེའི་དོན་ནི་ཚིག་གི་དོན་གྲགས་པས་བདག་ཉིད་བརྗོད་པ་ན་ཡིན་གྱི། ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་བཤད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། མི་རྣམས་ཚེ་ནི་རིང་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སླུ་མི་བྱེད། །འདིར་ནི་འཆི་བདག་འོང་བ་མེད། །འཕྱར་བ་དང་ནི་བག་མེད་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ། མི་རྣམས་ཚེ་ནི མི་རིང་བས།།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་བསླུ། །འདིར་ནི་འཆི་བདག་འོད་ཡོད་པས། །འཕྱིར་དང་བག་མེད་སྤྱད་མི་བྱ། །ཞེས་ཡི་གེ་རྣམས་བསྒྱུར་ནས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པར་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་། །གཞན་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་ བརྗོད་པ་ན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་སེམས་པ་དང་། དེ་ དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།དེ་ལ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་ནི་བསྟན་པར་འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། སེམས་དང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཙུག་ལག་ཉིད་དུ་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐོབ་པ་ནས་མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའི་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །བཤད་པ་འདི་ནི་གང་ལས་ཇི་ལྟར་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེས་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་དག་གིས་ཏེ། མདོ་སྡེའི་དགོས་པ་དང་། བསྡུས་པའི་དོན་དང་། ཚིག་གི་དོན་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བརྒལ་བ་དང་། ལན་གཉིས་བརྗོད་པར་ བྱའོ།།འདིར་སྨྲས་པ། མདོ་དོན་སྨྲ་བ་དག་གིས་ནི། །དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང་། །ཚིག་དོན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱར་བཅས། །བརྒལ་ལན་བཅས་པར་བསྙད་པར་བྱ། །བརྒལ་བ་དང་ལན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བའི་ལན་གདབ་པའི་དོན་ གྱི་ཕྱིར་རོ།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། མདོ་སྡེའི་དོན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོས་ན་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་འབད་པར་བྱེད་པས་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགོས་པ་དེའང་མདོ་སྡེའི་བསྡུས་པའི་དོན་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ཡང་ཚིག་གི་དོན་ལས་སོ། ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་མི་འགལ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱར་བ་ལས་སོ། །རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བ་དང་། སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བ་ནི་བརྒལ་བ་དང་ལན་ལས་ཡིན་པས་ན་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མདོ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོས་ན། །ཉན་པ་དང་ནི འཛིན་པ་ལ།།ཉན་པ་པོ་ནི་གུས་བྱེད་པས། །ཐོག་མར་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་འགྲུབ་དེ་ཡི་བསྡུས་དོན་ལས། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིག་དོན་ལས། །གོ་རིམས་རིགས་པ་སྔ་ཕྱི་དག་།མི་འགལ་བ་ནི་གཉིས་ལས་སོ། །གཞན་ཡང་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ལས་ ནི་མདོ་སྡེའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་སོགས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་།བསྡུས་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ལས་ནི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པ་ལས་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། དགོངས་པའི་མཚན་ཡིན་ལ། མཚམས་སྦྱར་བ་བརྗོད་པ་ ལས་ནི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་འབྲེལ་པའོ།།བརྒལ་བ་དང་ལན་བརྗོད་པ་ལས་ནི་རིགས་པ་དང་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བའོ།

由于引发这些的诸法不是语言的自性，所以不能自己理解其义，而是通过传承来理解。
又有些由于是它的自性，所以通过直接宣说而宣说，而不是通过转换文字来解释而宣说，因为如果过分推衍就不合理。
对于那些宣说时称为'能宣说'的意思，是通过词义的名声而自身表达时才是，而不是通过转换文字来解释而宣说时，就像魔所说的偈颂：'人们寿命长，圣者不欺诳，此处无死主，放逸而无虑。'这个可以转换文字解释为另一种形式：'人们寿命不长故，应欺诳诸圣者，此处有死主故，不应放逸无虑。'
又'宣说梵行时称为能宣说'这句话表明不是其他的表达。
从'闻'到'由见而极为通达'之间是通过听闻、受持、趣入、思维义理、分别观察的方式，是按照次第的。
其中两种是多闻和闻的所依。其余的是积累闻，因为是为了显示。
经中说是通过执持教法、读诵、背诵、具有净信心、分别观察为圣教的方式，从获得到由见而极为通达。
应当了知这个解释是显示从何处如何成为多闻等。
如此成就者应当如何解释经典呢？以五种方式：即经典的必要性、摄义、词义、关联、问答二者当说。
这里说：'说经义者们，应当解说具必要性、摄义、词义、关联及问答。'问答二者合为一是为了回答质疑的缘故。
为什么要说这些呢？因为听闻经典的重要性时会精进于听闻和受持，所以要说必要性。那个必要性也从经典的摄义中了解。摄义也从词义中了解。
词义的次第不相违是从关联中了解。与理不相违和前后不相违是从问答中了解，所以也要说摄义等。
这里说：'闻经义重大，于听闻受持，听者生恭敬，故先说必要。成就从摄义，摄义从词义，次第理前后，不违从二生。'
此外，从说必要性能知经典圆满果报，从说摄义是就义的观点，从说词义是摄义、法相和密意相，从说关联是诸词的次第联系，从说问答是理和前后不相违。

།འདིར་སྨྲས་པ། ལྔ་པོ་བསྟན་པ་བྱས་པ་ལས། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་དབང་བྱས་དང་། །དེ་བཞིན་བསྡུས་དོན་ལ་སོགས་གསུམ། ། འབྲེལ་དང་མི་འགལ་ཤེས་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་འདིས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ན་དགོས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཟག་པ་དང བཅས་པ་དང་།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་པགས་པ་ནས་རྐང་གི་བར་དུ་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ནི་འདིར་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ཏུ་དགོངས་པ་སྟེ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འོག་མ་འོག་མ་ནང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ དང་།གཅེས་རིམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་ཀྱང་དད་པ་ཙམ་ནི་པགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྲབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཤ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་རྩོམ་པས་སྡུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་རྒྱུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དོན་འབྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ ངེ་འཛིན་ནི་རུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པ་ངན་པས་ཕྱེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྐང་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དགོས་པ་ནི་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་ པར་བསྟན་པ་དང་།བག་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གཅིག་ཡིན་པ་ནས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་བཞི་ ཡིན་པའི་བར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད། ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པར་མཛད། ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པར་མཛད། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གཅིག་པུ་ཡིན་ཡང་དོན་ཁ་ཅིག་ལ་ཀུན་ ཏུ་རྨོངས་ལ།ཁ་ཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བར་དུ་ཡིན་པས་གཅིག་ལ་ཡང་བཞི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམས་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་པ་རྣམས་ནི་ལེ་ལོ་དང་འདུན་པ་མེད་པ་དང་གཡེན་སྤྱོར་ བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་རྣམས་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དང་བདག་ཉིད་མི་ནུས་པར་སེམས་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་མཉམ་པ་དང་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྒྲུབ་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པ་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ཡང་ཡང་དག་བར་ལན་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བཟློག་པ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ནམ། ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་ པའི་དོན་ནམ།རྟེན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནམ། སྐྱོ་བའི་དོན་ནམ། དད་པའི་དོན་ནམ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །མདོ་ལས་མ་དད་པ་གཉིས་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་།འདུལ་བར་བྱེད། འཛུད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་ འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་དོན་གཅིག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དོན་ཟློས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ ན་མདོ་སྡེའི་དགོས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན།རེ་ཞིག་དོན་གཅིག་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་མདོ་དོན་ཟློས་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར། དེ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་འཇུག་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བཟློག་པར་འགྱུར་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་གྱི། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ ཞེ་ན།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་དགོས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་རོ།

于此说道：从宣说五种，果德圆满及自在，如是摄义等三种，了知相关不相违。
其中法的相状即如'色是无常'这样。此句显示自相和共相的义理时，功用的相状即如'凡是无常者即是苦'这样，是针对有漏和行苦而言。同样，'利养恭敬从皮至髓来解释'这样，此处是指五根，信等如同皮等，因为后后成为内在，且是珍贵次第。经中也说：'仅仅信心如同皮，因为薄弱；精进如同肉，因为恒常努力而苦；正念如同筋，因为能连接闻思之义；禅定如同骨，因为难以被恶分别所坏；智慧如同髓，因为安住于等持心中'。
其中经典的作用总括而言应当了知有四种：对于愚痴者正确开示，对于放逸者正确摄受，对于怯弱者正确赞励，对于已入正道者正确欢喜。如理地，有些处一种乃至有些处四种，应当配合。因此说'从彼彼正确开示，正确摄受，正确赞励，正确欢喜'。
某些补特伽罗虽然是单一的，但对某些义理愚痴，乃至对某些义理已入正道，因此对一人也可以有四种。其中愚痴者是因为具有无知、疑惑和邪解。放逸者是因为具有懈怠、无欲和散乱。怯弱者是因为具有乐于下劣、认为自己无能、追悔和畏惧众多事业。已入正道者是因为具有无颠倒、平等和不知足的精进修行。
从黑分中转回意乐也是作用。或者，这也是正确摄受，因为引导转向彼。正确开示等这些也是殊胜功德之义，或是断除之义，或是依止之义，或是厌离之义，或是信解之义，或应当如理地作如是等义。
经中说'两种不信者，令其正确摄受、调伏、引导、安立于圆满信心'，这是同义还是异义？若是同义则有重复之过，若是异义则为何唯有正确开示等是经典的作用？首先是同义，经义重复有何过失？若说这是无义，言语运用无义，则为何要遮遣？为何用异门来说而不用本身来说？若佛陀们说异门无有作用，则有此过失。

།འདིར་དགོས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགོས་པ་དག་ནི་བརྒྱད་དེ་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་ནི་འདུལ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་དང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་གཞན་དག་གིས་སྨད་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དེའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་མི་གཞུངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེའི་དོན་ཡང་དག་པར་མཚོན་པས་ མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ་བྱུང་བས་དོན་གཞན་དུ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དུ་མིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་སྒྲོགས་པ་རྣམས་དོན་གྱི་བཤད་སྦྱར་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ ལ་ཐབས་མཁས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་།ཉིད་ལ་ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མངའ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དག་ལ་དེའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་དག་གིས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་གོ་བར་བྱེད་ པས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་ཟློས་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའོ། །འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གུས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛུད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་ འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་གཡོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བགེགས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་ལས་དགོས་པ་མང་པོ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། མི་འབྱུང་སྟེ། འདུལ་བར་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པའམ། འདུན་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་རྣལ་ འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་གནས་པ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་འདུལ་བ་ བག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དང་ པོ་འདི་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་བྱ་བ་དེ་ལ་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལའོ། །ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟེན་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདུལ་བ་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་དབང་ དང་།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དོན་དུ་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལས་བརྩམས་ནས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དེ་ལ་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་དང་དེ་ཙམ་ གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པར་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ལུང་ལས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བརྩམས་ནས་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། ། ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ནི་ནུས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། ལམ་འདི་ཡང་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་ཕོད་ཅིང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཟློག་པའི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རེ་ཞིག་བདག་ལ་བྱས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ནི་ཆོག་གོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱའོ་། །རྒྱན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། རུལ་བའི ལུས་ནི་མངོན་པར་བརྒྱན་བྱས་ཤིང་།།མིག་སྨན་བསྐུས་པ་ཇི་ལྟར་གསར་བྲིས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་པའི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དམག་ལྡན་པ་ཁྱོད་སོམ་ཉི་ཟ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།

此处有何必要呢？必要有八种，说明其差别是为了调伏不同根机，为了使某些人在当时及未来能够理解，
为了对当时散乱者说明此义时不被他人诽谤而以异门显示其义，为了使心不专注者反复显示其义而不忘失，
为了一词有多义时遣除他义分别，为了如同确定语言般以彼等名称真实成立其义，
为了成就说法者于义理解说与理解二者之善巧方便，为了显示自身具足法之别别正知，为了于他人生起彼等种子。
一切解说者皆以异门解说令诸弟子理解，故如是自性者不成重复过失。
或者虽是异义，如是'如是作'是令正受持，调伏是为成就恭敬，引导是为安置于修行，
善安置是为令不被夺而不动摇。另一异门说调伏是为遣除障碍。
若问何故经中不生众多必要？不生，因为调伏等之果是令生欲乐。
那么以异门令生欲乐或遮止欲乐，如是：应当修习，应当谨慎，应当于佛陀教法中修习瑜伽。
又如'阿难陀，比丘喜爱聚众、乐于聚众、专注于喜爱聚众之修习而住者非为善也'等，此等是如何呢？
彼等是针对放逸自性者而作令正受持。针对愚痴者而作正说示，因为显示应理与不应理二者。
其中此第一经段是依何而作何事令生欲乐：依于何？依于精进。作何事？断除违品、依止对治品。
复次，应知此是针对懈怠者、为利养恭敬而闻思、专注于禅定、以禅定为足之自性者而作令生欲乐。
复次，是令生欲乐于禅定、无味著、不以彼为足。
在律中则说依次是依于三学而作。
'道'此词也见于能力义，如'此道不能知、不能见'，即是说不堪能、不能够之意。
也见于遮止义，如'大王，且待，于我所作'乃至'以极净心足矣，以一切行足矣'。
也见于庄严义，如'装饰腐烂之身，涂抹眼药，如同新画'。
也见于应理义，如'具军者啊！你生疑惑是应理的。'

།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བྱ་བའི་གནས་ ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་སོ།།སྐྱོ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བའི་དོན་དུ་བལྟ་ བར་བྱའོ།།མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་འདུ་འཛི་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིག་གསུམ་པོ་དག་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དགའ་བ་དང་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤང་བ་ ལ་ཀུན་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།དགོས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོ་སྡེའི་ལུས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་ལས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལས་ནི་བསྡུ་ན་ གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་།ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ་། །ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། མི་རྟག་པར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། སྐྱོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ ཉིད་དོ།།དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བསྡུ་ན་འདིར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་། སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་རྗོད་པ་གང་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་ལ་དུ་མ་འབྱུང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་དུ་མ་ལ་གཅིག་འབྱུང་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་ཅིག་ལ་ དུ་མ་འབྱུང་བ་ནི་དཔེར་ན།མ་ཟླ་བའི་བུ་མོའི་བུའི་མདོ་ལས། དེའི་སེམས་དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ལྔ་བའི་ཕྱཝ་མཁན་གྱི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དག་སྟེ།སེམས་དེ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ དག་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ལས། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་།ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། །གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པ་སྤྱི་བོ་དག་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ དང་བྲལ་བར་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ།

说'生疑惑是合理的'，是因为对于应当生疑的对境生起了疑惑。厌离是合理的，离贪是合理的，解脱是合理的，这里'合理'是'适宜'的意思。此处'应当修习是合理的'也应当理解为'适宜'的意思。
经典第二部分所说的是关于现在、过去和未来的散乱，应当了知这三种词，是因为对此欢喜、品味和极其欢喜的缘故。对于'喜爱断除'这一说法也是如此。
已经说明了必要性。摄义是经典的主体，如正等相应教中所说：'诸比丘，对于有色等'如是等经。其中总摄而言，应当了知什么、如何了知、何为了知、了知的果报是什么、以及宣说这些的是什么，这些阐述就是摄义。
什么是应当了知的？是色等苦谛所摄。如何了知？是无常。什么是了知？是正见。了知的果报是什么？是通过厌离等次第而心得究竟解脱。什么是宣说这些的？即如'我的轮回已尽'等等。
另外，摄义简要来说就是在此教导如实见、厌离、离贪、解脱以及解脱智见。应当了知诸经的摄义即具有如是性质。
文义即能诠与所诠，其中有些是一中显多，有些是多中显一。首先，一中显多的例子如月子母子经中说：'其心离贪、离嗔、离痴'，应当了知这是指不具有这些，因为说'具无执著法'等，又说'不退转法'，由于无退失、无退转，与外道的离贪不同的缘故。
五支工匠经中说：'这些善戒是由心所发起，此心是什么？是离贪、离嗔、离痴'，应当了知这是与无贪等相应。既非不具有贪等，也非无记，因为是就别解脱戒而言。
在心差别神通教示中说：'心离贪时，如实了知心离贪，离嗔、离痴'，应当了知这不与贪等相应。既非不具，也非必定与无贪等相应。
为何非不具？因为离贪等本身就成为解脱。若是如此会如何？则不会另外宣说，对于一般神通也不会说离贪等，如同解脱一样。

།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིར་འགྱུར་ ཞེ་ན།ཐ་དད་པ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་ཡང་གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལྡན་པ་ཙམ་ལ་མི་བརྗོད་པར་ མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ནི་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྨོས་ པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་གསུམ་པོ་དག་སྨོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྨོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་མ་སྨོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་འདོད་ཆགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན། ཞེ་སྡང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེ་ལྟར་བཟུང་བ་གོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ དང་བྲལ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་ཡང་བཟུང་སྟེ།གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་དང་། གཞན་དང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་སོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ལས་སོ། །གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་འཛིན་པར་མི་འཐད་དེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ནི་དེས་དམིགས་པའམ་དེའི་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་གཉིས་ཀྱང་དེས་མི་འཛིན་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་ པས་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དང་།སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སེམས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡུལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས པའི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་འཛིན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཕུང་དང་། །ཁ་དོག་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་འདྲེན། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ ལ་ནི་གཟུགས་ལ་བདག་ཏུ་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཁ་དོག་ལ་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ནས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཞེས་འབྱུང་བ་ ལྟ་བུའོ།།རྣམ་པ་ལ་ནི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པའི་གཟུགས་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །མཐའ་ནི་ཟད་དང་འཇུག་ཆ་དང་། །ཉེ་དང་ཕྱོགས་དང་སྨད་པ་ལའོ། །མཐའི་སྒྲ་ཟད་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་འབྱིན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།

如果说离贪等即是不具有彼者，那么具有贪等者即是具有彼者而非与彼相应。若问有何过失？则不应说差别，因为一者也具有三者。解脱也不应另外说。
虽然离贪者是不具有，但具贪者不仅仅说是具有，而是说与之相应。如果说与黑分相顺者是与彼相应，与白分相顺者是不具有彼者，那会如何呢？解脱就不应另外说，也不应说既非与贪等相应又非不具有的有漏善法和无记法。
首先，如何说明与其他烦恼和随烦恼相应的心呢？若说那里也是如此，则是依据安住于三种受的心而说与之相应的三种烦恼根，因此也说明了安住于彼的心与烦恼、随烦恼以及其他随烦恼品相应，所以并非未说与之相应的心。
如果说不与贪相应即是离贪，那么与嗔相应者也应是离贪。对此不应如此理解，因为那是执为具有嗔，由于执为与何相应，所以如实宣说。离贪等是差别的执著，是从与何相应者即离彼，又不与他相应而来。也是不差别的，是从一切不相应而来。
若有人说：如果具贪即是有贪，则他心智不应能取，为什么呢？因为具贪是通过所缘或得到而有，这两者他心智都不能取，因为他心智缘彼和缘无心法都不合理。对此应回答说：那么他心智如何能取解脱心呢？因为那里也是如此。
若问如何能取？这是不可思议之所思，世尊说：'禅修者的禅修境界是不可思议的。'然而是取具有贪等习气的殊胜心。如此则一句有多义。
再举例说：'色'字表示色蕴、颜色、禅定等。色蕴如'于色随观我乃至识'等。颜色如'以眼见色'等。禅定如'色贪、无色贪'等。形相如'于色贪著妙色'等。
'边'字表示尽、入分、近、方向和贬义。边字表示尽如'出离苦边'等。

།མཇུག་ལ་ནི། འཚོ་ བའི་མཐའ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་།འདིར་ནི་འགྲོ་བས་འཇིག་རྟེན་མཐར། །ནམ་ཡང་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆ་ལ་ནི་མཐའ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བའི་མཐའ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ འགོག་པའི་མཐའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཉེ་བ་ལ་ནི་ས་བླངས་ནས་ཆུའི་མཐར་འགྲོའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱོགས་ལ་ནི་མཐའ་གང་དུ་ཕྱིན་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྨད་པ་ལ་ནི་འདི་ནི་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སློང་མོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཐ་ཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །མཆོག་གི་སྒྲ་ནི་གཙོ་བོ་དང་། །དང་པོ་རྩེ་མོ་མདུན་དོན་དང་། །ཚིག་དང་མང་པོ་དག་དང་ནི། །དམིགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་མཐོང་། །གཙོ་བོ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་གང་སུ་དག ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།དང་པོ་ལ་ནི་སྟན་གྱི་ཐོག་མ་དང་། ཆུའི་ཐོག་མ་དང་། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །རྩེ་མོ་ལ་ནི་སྐྲའི་རྩེ་མོས་སམ། རྩཝའི་མཆོག་མས་སམ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་ བུའོ།།མདུན་གྱི་དོན་ལ་ནི་མདུན་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་ལ་ནི་ཚིགས་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །མང་པོ་ལ་ནི་ཁྲོམ་གྱི་རུ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། སེམས་མི་འབྲེལ་བ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཉེ་བར་སྒྱུར་ བ་དང་བཅས་པ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ།མགུ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཡི་རངས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །བློ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །མཐའ་དག་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞོན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ལང་ཚོ་གཞོན་ནུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་སེམས་ཅན་དང་། །སྣོད་དང་སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་འདོད་ལའོ། །སེམས་ཅན་དག་ལ་ནི་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འཇིག རྟེན་གྱི་མི་འདོད་པ་དང་།མི་སྡུག་པ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣོད་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་ པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།འགྲོ་བ་ལ་ནི་ལན་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདིར་འོངས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་འབྱིན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དག་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ་ འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཟང་ཟིང་ཞེས་བྱ་རྙེད་པ་དང་། །འདོད་ཡོན་གཟུགས་དང་ཟད་ལ་ཡོད། །རྙེད་པ་ལ་ནི་དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ནི་གང་ ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཆགས་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་དྲག་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།གཟུགས་ལ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཟས་ལ་ནི་ལག་པ་ཟས་དང་འབགས་པས་ཆུ་སྣོད་ལ་མི་ གཟུང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།འཇིག་རྟེན་ན་ཟང་ཟིང་གི་སྒྲ་ནི་ཤ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་། །ཤ་མེད་པའི་ཟས་དང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྐྱེས་བདེན་དང་། །ས་ཁམས་སོགས་དང་འདུས་བྱས་དང་། །ཡོད་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ ཡོད།།སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ཟས་བཞི་ནི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བ་རྣམས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །བདེན་པ་ལ་ནི་དེ་ཡང་དུས་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འབྱུང་བ་ ཆེན་པོ་བཞི་དག་ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།

最后，如说'生命的终点是死亡'，又如'此处众生永远不会到达世界的尽头'。
关于部分，有三种边际：即身见的边际、身见生起的边际和身见灭尽的边际，如是所说。
关于接近，如说'取土后到水边'。
关于方向，如说'往哪个方向去'，又如说'坐在一边'。
关于贬低，如说'这是生活者的最下等，即乞食'，显然是指最低劣的意思。
'最胜'一词，见于最上、第一、顶端、前面、词句、众多以及所缘等含义。
关于最上，如说'所有众生中，如来是最殊胜的'。
关于第一，如说'座位之初'、'水之初'、'乞食之初'。
关于顶端，如说'以发梢或草尖'。
关于前面的含义，如说'往前行'。
关于词句，如说'词句的种子'。
关于众多，如说'市集的群众'。
关于所缘，如说'心一境性'和'心不相应'。
也见于转变和喜悦，如说'生起欢喜，生起随喜'。
也存在于同心同德，如说'观察声闻僧众和合'。
也存在于完整性，如说'诸缘和合'。
也存在于年轻，如说'具有青春少年'。
'世间'一词用于众生、器世间、苦和行走。
关于众生，如说'这三法是世间所不欲、不喜、不乐、不悦意的'。
关于器世间，如说'有世间中间的世界'。
关于苦谛，如说'什么是世间？即五取蕴'。
关于行走，如说'一旦来到此世间，即能解脱痛苦'。
关于欲望，如说'遍行者们，这五欲功德在圣者律中称为世间'。
'资具'一词存在于获得、欲尘、色法和食物。
关于获得，如说'诸比丘，我是受用法分，而非受用资具分'。
关于欲尘，如说'凡夫所贪著的，这是世间强烈的资具'。
关于色法，如说'什么是有资具的解脱？即具有色法者'。
关于食物，如说'手上沾有食物时不应握持水器'。
在世间，资具一词也用于肉，如说'无肉之食'。
'生起'一词用于出生、真实、地界等、有为法、存在、众生和非人。

།འདུས་བྱས་ལ་ནི་དགེ་སློང་བྱུང་བ་ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡོད་པ་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དབྱུག་པ་སྤངས་ནས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ནི། འབྱུང་པོ་གང་དག་འདིར་ནི་ལྷག་གྱུར་ཅིང་། །སའམ་འོན་ཏེ་བར་སྣང་འཁོད་པ་དག་།ཅེས་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་པོས་ཟིན་ པ་དང་།འབྱུང་པོའི་སྨན་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །པ་ད་ཞེས་བྱ་མྱ་ངན་འདས། །རྐང་པ་ཆ་དང་ཡུད་ཙམ་དང་། །བཞི་དང་བདེན་གཉིས་རྐང་པའི་ཕྱོགས། །རྗེས་དང་ཚིག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་ཞི་བའི་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །རྐང་ པ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་རྐང་པ་མེད་པའམ།རྐང་གཉིས་སམ། རྐང་མངས་སམ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཚིག་བཞི་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡུད་ཙམ་ལ་ནི་སེམས་ཡུད་ཙམ་ཡུད་ཙམ་ལ་ནི་ཡི་ཆད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།གཞི་ལ་ནི་བག་ཡོད་པ་ནི་མི་འཆི་བའི་གཞི་ཡིན་ཏེ། བག་མེད་པ་ནི་འཆི་བའི་གཞི་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་ནི་སློབ་པའི་གཞི་མཐོང་བ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །རྐང་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་བྲམ་ཟེ་བྲེ་བོ་དང་རུས་གཅིག་ པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོམ་གནས་སུ་ཞབས་ལ་འཁོར་ལོ་དག་མཐོང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།རྗེས་ལ་ནི། མཁའ་ལ་བྱ་ཡི་རྗེས་བཞིན་དུ། །དེ་དག་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་ལ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་གཅིག་གི་དོན་ཀྱང་ཤེས་ པར་བྱས་ནས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཆོས་ནི་ཤེས་བྱ་ལམ་དང་ནི། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ། །བསོད་ནམས་ཚེ་དང་གསུང་རབ་དང་། །འབྱུང་འགྱུར་ངེས་དང་ཆོས་ལུགས་ལའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ལ་འདུས་བྱས་སམ་འདུས་མ་བྱས་སམ་དེ་རྣམས་ ཀྱི་མཆོག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ལམ་ལ་ནི་དགེ་སློང་དག་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཞེས་ འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་ཡིད་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་ལ་ནི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཚེ་འདི་ལ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བྱིས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གསུང་རབ་ལ་ནི་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་རྣམས་ནི་དེའི་ཆོས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་འདི་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ངེས་པ་ལ་ནི་དགེ་སློང་གི་ཆོས་བཞི་རྣམས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་སྲོག་གཅོད་པ་ནི ཆོས་མ་ཡིན་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཆོས་ལུགས་ལ་ནི་ཡུལ་ཆོས་དང་རིགས་ཆོས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བཏང་བ་དང་། །བྲལ་དང་གནོད་དང་བག་ལ་ཉལ། །བཏོན་པའོ་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའི། །སྤངས་པ་ ཞེས་བྱ་གཉིས་སུ་བཞེད།།སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཏང་བ་ལ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེ་བའམ། ཆུང་བ་ཡང་སྤངས་ནས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུན་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།

比如说'为了使比丘对有为法生起厌离心，为了使其离欲，为了使其灭尽而趣入'这样的说法。对于存在的事物，则如'如实说自己所具有的'这样的说法。对于众生，则如'对一切有情舍弃刀杖'这样的说法。对于非人，则如'凡是此处殊胜的鬼神，无论住于地上或是虚空中'这样的说法，以及'被鬼神附身'和'鬼神医生'这样的说法。
'pada'一词可表示涅槃、足、分支、刹那、四、二谛、足迹、踪迹和语句。对于涅槃，如'无上寂静果位'这样的说法。对于足，如'无足、二足或多足的众生'这样的说法。对于分支，如'四句法门'这样的说法。对于刹那，如'心刹那刹那间失望并为分别念所控'这样的说法。
对于基础，如'不放逸是不死之基，放逸是死亡之基'这样的说法。对于诸谛，如'见学处'这样的说法。对于足迹，如'婆罗门贝波与世尊同族，见到世尊足下有轮相'这样的说法。对于踪迹，如'如同天空中的鸟迹，彼等难以觉察'这样的说法。对于语句，如'了知善说的一句义'这样的说法。
法可表示所知、道、涅槃、意境、福德、寿命、经典、必然、规矩。对于法的词义，如'任何有为法或无为法中，离欲是其中最胜'这样的说法。对于道，如'比丘们，邪见是非法，正见是法'等广说。对于涅槃，如'皈依法'这样的说法。
对于意境，如'法处'这样的说法，这仅是意识的对境，是境而非所依。对于福德，如'与后宫妃嫔及少女们一起行法'等广说。对于今生，如'现法受报'和'凡夫执著现法'这样的说法。对于经典，如'此中比丘知法，即契经、应颂'等广说。
对于必然，如'诸行法'这样的说法，以及'如是此身是衰老之法'这样的说法。对于确定，如'比丘四法'这样的说法，同样如'比丘们，杀生是非法，断除杀生是法'等广说。对于规矩，如'地方习俗和种姓传统'这样的说法。
'断'可表示舍弃、离、害、随眠、除。诸智者主张'断'等有二种。对于舍弃之断，如'舍弃大量或少量受用'这样的说法。对于相续断绝，如'断除已生起的罪恶不善法'这样的说法。

།འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ གྱིས་གནོན་པ་ལ་ནི།འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་འདུན་པ་སྤངས་ནས་དེས་ལན་མང་དུ་གནས་ཤིང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པ་ལས། རྒྱུན་ཏུ་ ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྤངས་པར་མཐོང་བ་དང་། སྡོམ་པས་སྤོང་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྲུང་བས་སྤོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤོང་བ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་བཤད་པའི་མདོ་སྡེ་གཉིས་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེའོ། །ཚུལ་གྱི་སྒྲ་ནི་བདེན་པ་དང་། །ལམ་ དང་འབྲེལ་འབྱུང་རིག་པ་དང་།།ངེས་འབྱེད་ཆ་དང་མྱ་ངན་འདའ། །ཐབས་དང་རིགས་པ་ཉིད་ལ་ཡོད། །སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བདེན་དང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས། འཕགས་པའི་ཚུལ་གྱི་སྒྲ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་དང་། ལམ་དང་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་།།རིག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། བྲམ་ཟེ་ང་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུམ་རིག་པ་ཡིན་པར་སྨྲའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་འདི་ལས་སོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་ སྟེ།གང་སུ་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཚུལ་ལ་དེ་དག་གིས་མི་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚུལ་གྱི་སྒྲ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། ཁྱིམ་པའམ་རབ་ ཏུ་བྱུང་བའམ།གང་ཞིག་ཡང་དག་གྲུབ་བྱེད་པ་། །དེས་ནི་བླ་མེད་ཚུལ་ཉིད་ཀྱི། །ཆོས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཐབས་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། ཚུལ་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ། །བྱ་བར་དཀའ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། ། རིགས་པ་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ལས་མཐའ་ཞེས་བྱ་ནོར་ཚོལ་དང་། །གསུམ་བདུན་སྤངས་པ་རྣམས་ལའང་ཡོད། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནོར་ཚོལ་བ་ལ་ནི་དེས་གལ་ཏེ་ཞིང་དང་། གལ་ཏེ་ཚོང་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དེ་དང་དེ་བྱེད་དོ་ཞེས རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།གསུམ་པ་སྤངས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས། སྲོག་གཅོད་པའི་བར་དུ་སྤངས་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།བདུན་སྤངས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་འཁྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་ བ་ལྟ་བུའོ།།ལས་ཀྱི་མཐའི་སྒྲ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་ལོག་ཅིང་དྲང་དུ་མི་རུང་བ་རྣམས་ནི་གང་ཟག་ལྔ་དག་སྟེ། མ་གསོད་པ་དང་ཞེས་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་ པ་ལས་སོ།།ལོག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་སྟེ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །འདི་ལ་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པས་ན་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དངོས་པོ་ནི་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྤུངས་པ་དང་།།ཕྲག་པ་སྡོང་པོ་ཆ་ཉིད་ལའོ། །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤུངས་པ་ལ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཕྲག་པ་ལ་ནི་དཔེར་ན་མི་ཞིག་ ས་ལས་ཁྲིའུའི་སྟེང་དུ་འཇོག་ནས་རྟའི་སྟེང་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་ཕྲག་པ་ལ་ཞོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།སྡོང་པོ་ལ་ནི་ཤིང་ལྗོན་པ་རྩ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྦོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆ་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཕུང་པོ་གསུམ་དག་ཏུ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།

对于以世间道压制，是指舍弃对欲望的贪欲后多次安住，如经中所说'与梵天界同分而生'。对于彻底断除随眠，是指断除三种结缚后，如经中所说'成为预流果'。
同样，有见所断、律仪所断、随护所断、修所断，在声闻所说的两部经中分为两种。
'轨'字用于真谛、道、缘起、智慧、顺决择分、涅槃、方便和道理。总偈：'谛与八支及缘起'。
从此中，圣轨之声见于诸谛、道和缘起。也见于诸智慧，如经中所说：'婆罗门，我说在此圣律中以圣轨成为三明者'。
也见于顺决择分，如经中所说：'若有违背四念住者，即是违背圣轨'。
轨声也见于涅槃，如经中所说：'无论在家出家人，若能如实修行者，必将获得无上轨法'。
也见于方便，如经中所说：'精进于轨则，无有难成事'。
见于道理，如经中所说'如理而作'。
'业边'一词用于寻求财物、断除三种和断除七种。业边用于寻求财物，如经中广说：'他或从事农业，或从事商业等业边'。
也用于断除三种，如经中广说：'什么是世间正业边'等，乃至'断除杀生而远离杀生，如是远离欲邪淫'等。
也用于断除七种，如经中所说：'什么是圆满业边？断除杀生而远离杀生'等，乃至'远离绮语'等。
业边之声也用于无间罪，因说'无邪业边性'，如经中广说：'于此律法中有五种不能调伏之人：杀母'等。
彼等邪者之业边即是邪业边，即五无间罪。此中因无邪业边故称无邪业边，其事相即是无邪业边性。
'蕴'字用于积聚、肩膀、树干和部分。蕴用于积聚，如经中所说：'将彼等一切集合称为色蕴之数'，又如'积聚大量财富而住'。
用于肩膀，如经中所说：'譬如有人从地上登上座位，从马上骑上象的肩膀'。
用于树干，如经中所说：'有根且粗大的大树'。
用于部分，如经中所说：'将布施物分为三蕴而施'。

། བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་རང་བཞིན་དང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་དང་དགའ་བ་དང་། །ཉམས་མེད་ཁོང་སུ་གཏོགས་པ་དང་། །འཛིན་པར་བྱེད་དང་དོན་དྲུག་གོ། །རང་བཞིན་ལ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ མཐུན་པ་ལ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་དག་གིས་བསྡུས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།དགའ་བལ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དག་ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་འདི་ནི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་ རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་ནི་འགྲོ་བ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེས་གནས་སུ་སོང་བའི་སྲོག་ཆགས་གང་སུ་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་སུ་འདུས་ཤིང་འདུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ ཕྱམ་དགུ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་མཆོག་ནི་སྤྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་གང་རིགས་པ་དེ་ལ་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚིག་དུ་མ་ལ་དོན་གཅིག་ པ་ནི་དཔེར་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་ལྟ་བུའོ།།གཞན་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སོ་སོ་རེ་རེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། བསྡུས་པའི་དོན་དང་། དགོས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་སོ་སོ་རེ་རེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྗོད་པ་གང་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མ་རིག་པའི་ རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལམ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དོན་ཐ་དད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུར་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚིག་ རྣམས་ཀྱིས་མདོར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ལས་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ་དད་པ་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ནས། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའི་བར་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མདོར་ན་འཇུག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཏོང་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལུས་དང་ལོངས་ སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྡུས་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བ་འཐོབ་བོ།།ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དགོས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་སོ་སོ་རེ་རེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ ཀྱང་མེད་ལ།བསྡུས་པའི་དོན་ཀྱང་མེད་དེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་བཤད་པ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་བྱས་ཞེས་དགོས་པའི་དོན་བརྗོད་དགོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་མའི་དོན་མདོ་ སྡེ་ལས་ཀུན་དགའ་བོ་ཡིད་ཕྱི་རོལ་དུ་བཞག་ནས་ཡིད་ཕྱི་རོལ་དུ་བཞག་གོ་སྙམ་པ་དང་།དེའི་འོག་ཏུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་བསྡུས་ནས་བདག་གི་ཡིད་ཕྱི་རོལ་དུ་བཞག་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་བཤད་ པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ནུར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །མཆོག་ཏུ་གཞོན་ནུ་དང་རབ་ཏུ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ཉིད་རྫོགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་བདེ་ བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པ་བསྔགས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓摄，自性和随顺、欢喜、无损、所属、执持六种义。
关于自性，如说色蕴为十处及一分所摄。
关于自性及随顺，如说八圣道支为三蕴所摄。
关于欢喜，如说四摄事。
关于无损，如说'此为摄五根，即慧根'等。
关于所属，如说'凡是生于旁生趣的一切众生的足迹，都摄入并归属于象足迹'。
关于执持，如说'九层楼阁中最胜者为总柱，即因其摄持故'。此等仅为举例而已。
如是一词有多义，应依各自情况而说。
多词一义，如异名词。
复次有三种义：别别所说义、摄义、所为义。
其中别别所说义，即所诠说之义，如'无明缘行'中'何为无明'等解说。
摄义即摄诸异义词之义，如十二缘起支之词摄烦恼、业、生三种杂染，又如从'不信令入信圆满'乃至'恶慧令入慧圆满'等词，略说能令入现前增上及决定胜因，即信能入戒等，戒及舍二者能得身及受用圆满所摄之增上，慧能得决定胜。
所为义即说诸异名之义，彼等无别别所说义，亦无摄义，因唯一所诠故，如是所说诸词亦无异于解说之所诠义，故须说为何而说之所为义。如经中为比丘尼义说'阿难心置外已，知如实已心置外'为标，余为释。又如'诸比丘，我极年少出家'为标，'最年少及极年少'为释，以性及时二种差别圆满说明极年少性故。余赞叹圆满安乐为广释，因广说彼极年少故。

།དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྟན་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཁོམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་ལས་བདག་དང་གཞན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པའི་དོན་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ གྲངས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་དེ་དག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མི་གོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ན་།ཅིའི་ཕྱིར་གྲངས་གསུངས་པའི་དགོས་པའི་དོན་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་གཞན་གང་དག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་གྲགས་ན། དེའི་དོན་གྱི་ནུས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་ གི་དགོས་པའི་དོན་ཡང་བརྗོད་དགོས་ཏེ།དཔེར་ན་མཉན་ཡོད་ག་ལ་བ་དེར་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སམ་ཉན་ཐོས་ལྗོངས་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟླ་བ་ ཕྱེད་དང་གསུམ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་།ཅིའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། །དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་དག་གི་དགོས་པའི་དོན་ནི་སྔར་ བཤད་པར་ཟད་ཀྱི་ལྷག་མ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རེ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཚིག་ནི་མདོས་འགྲེལ་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཤད་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གདུལ་བྱ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ ལ་ཕྱི་མ་ལ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསགས་པའི་ཕྱིར་དང་།བསྡུ་བ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་མངའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་རྣམས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གོམས་པ་ལས་དེའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་བསྟན་ པ་ཙམ་ལ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་ན་དེ་རྒྱས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ། ཞེས་དེའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །གྲངས་གསུངས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ནི་ བགྲང་བར་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དཔེར་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རྣམས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གྲངས་སྨོས་པས་མི་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གང་ལ་ལའི་སེམས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ གིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་།བཅུར་བསྐྱེད་པ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་གཅིག་ནི་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གང་དག་རྒྱས་པར་བཤད་པར་དགོས་པས་ཉན་པར་མི་བྱེད་པ་མང་དུ་མཉན་པ་དང་། གཟུང་ བས་འཇིགས་པ་ཉན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དཔེར་ན་འདི་དག་ནི་དབང་པོ་གསུམ་པོ་དག་སྟེ། མོའི་དབང་པོ་དང་ཕོའི་དབང་པོ་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པ་དག་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་དགེ་སློང་དག་ཆོས་གཅིག་སྤོངས་ ཤིག་དང་ཁྱེད་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་བར་ངས་ཁས་ལེན་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་དག་ནི་ལྔ་དག་ཏུ་གྱུར་ན་གསུམ་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ་གསུམ་དག་ཏུ་གྱུར་ན་ལྔ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།

什么是缘起？就是说，由于此有故彼生，因为此生故彼生，这是总说。如'以无明为缘而有诸行'等广说，这是详说。同样，'具寿们，这十二种是得闲暇'这段中，'我与他圆满'这是总说，其余是详说。以总说和详说二者成为十二种。对于如此等总说的语句，也需要说明其必要的意义。
如说'五蕴'和'内六处'等这样的数目，虽然其所诠义并非不能理解，为何还要说明其数目的必要意义？同样，对于其他语句中所诠义虽然众所周知，但由于并非其义的作用本身，所以也需要说明其必要意义。
例如'往舍卫城'这样的所诠义虽为世间所知，但为何佛陀或声闻游行前往，同样，为何世尊在两个半月中入正定，为何具寿大腹及具寿舍利弗前往某处等这些必要意义也需要说明。
其中数目的必要意义已如前说，其余当说明。首先，总说的语句是为了如经典解释义理般以总说而能领会其详说的意义，为了摄受仅闻少许即能理解的所化机，为了对其他人以后闻少许即能理解而赞叹，为了显示具有总说和广说的自在，为了使其他人从熟习如此而生起其种子。
经中仅总说时，瑜伽师们心得等持，如何能于一切广义中等持呢？为此以总说和详说二者而说明。数目的宣说，有些是为了确定所数事物，如说'五蕴'和'内六处'等。
有些是为了通过说数目而不忘失，有些是为了易于把握，如说'若某人心为二十一种随烦恼所染'，又如十数增上经中说'一法当珍惜'乃至第十地。
有些是为了使那些因广说而不愿听闻的人多闻受持，为了使畏惧受持的人愿意听闻，如说'这些是三根：女根、男根和命根'。有些是为了使畏惧多事的人生起欢喜心，如说'诸比丘，汝等断一法，我保证汝等成为不还'。
有些是为了显示互相摄属，如说'若成为五种则成为三种，若成为三种则成为五种'。

།ཁ་ཅིག་ནི་ཚད་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དཔེར་ན་བཟང་པོའི་སྡེ་པ་དྲུག་ཅུ་དག་གི་ཚོགས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ་། །ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་ཟས་དང་གཉེན་པོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན། དཔེར་ན་སྒྲིབ་པ་ལྔ་རྣམས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ ཉིད་ལ་ལྔ་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གྱུར་པའི་དོན་གསུང་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའམ་གཞན་ལས་ཀྱང་རུང་ཏེ་གར་རིགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲངས་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ནི་ རྒྱུ་བདུན་དག་གིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཡུལ་གཞན་ན་འཁོད་པ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ན་འཁོད་པ་རྣམས་སྐོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་གཅིག་ན་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉིད་དེ་ལ་ཆགས་པ་མི་མངའ་བར་ཡང་དག་པར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཡུལ་རྣམས་མཆོད་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་ཆགས་མང་པོ་རྣམས་དེའི་དྲུང་དུ་བལྟ་བ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡམས་ཀྱི་ནད་དང་ཐན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་ནི་།ཡུལ་གཞན་འདུལ་བར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །དེ་ན་འཁོད་པ་བསྒོམ་བྱའི་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་དུ་མ་གནས་བྱའི་ཕྱིར། །ཆགས་པ་མི་མངའ་བསྟན་ཕྱིར་དང་། །ཡུལ་རྣམས་མཆོད་རྟེན་འགྱུར་ཕྱིར་དང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཕྱིར། །ཡམས་ནད་ལ་སོགས་ཞི་བྱའི་ ཕྱིར།།སངས་རྒྱས་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པར་མཛད། །ཉན་ཐོས་དག་ནི་རྒྱུ་བཅོ་ལྔ་དག་གིས་རྒྱུ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེས་དམིགས་ལྔ་དག་སྟེ། ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ན་བྱ་བ་མང་ཞིང་བྱེད་པ་མང་བ་ཡིན་པ་དང་། སྣོད་སྤྱད་མང་ཞིང་འཚོག་ཆས་མང་ བ་ཡིན་པ་དང་།གནས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་ཅིང་གནས་ལ་ཞེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་ཅིང་ཁྱིམ་ལ་ཞེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་གནས་དེ་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ལྔ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་གོས་ལ་ སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་།མི་དགའ་བས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཟིར་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པས་གཞན་གྱི་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་དང་། བླ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟད་མོ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལྟུང་བ་བཤགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། །ཉེས་དམིགས་ལྔ་དང་མི་ལྡན་དང་། །མི་དགའ་ནད་ཆགས་གནོད་པའི་ཕྱིར། །རྙེད་སོགས་སྲེད་དང་དགའ་བ་དང་། །སྙིང་བརྩེ་བླ་མ་ཞེ་ས་དང་། ལྟད མོ་ཁྱད་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་།།བཏུང་བ་དཀོན་མཆོག་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར། །མཆོད་རྟེན་ཕྱག་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དགེ་སློང་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གསུམ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་མཛད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སྐོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར། ད་ལྟར་ ང་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ།།མི་ཆུང་ཆོས་ལའང་སེར་སྣ་མེད། །དཔེ་མཁྱུད་མེད་ཅིང་མི་ནུས་མེད། །ང་ནི་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་མིན། །ང་ཡི་བསྟན་པ་མ་ཟད་ལ། །ཁྱེད་ལས་རེ་བའང་ཡོད་མིན་ཏེ། །འདུལ་བས་ངའི་ཤེས་མི་ནུས་ཤིང་། །གུས་དང་བཅས་པའང་མེད་པས་ན། །དེས་ན་ བསྟན་པར་མི་བྱ་བར།།མཁྱེན་ཅིང་སྐོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གསུམ་དག་ཏུ། །བཅོམ་ལྡན་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་།ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

有些是为了知道数量，比如说'六十贤部众'这样的说法。有些是为了知道是一个事物，因为二法的作用、食物和对治相同的缘故，比如说'五盖'这样的说法。有些是为了正确显示自身从五种各别正确了知的意义所说，如前所说或从其他处所说皆可。这些等等是宣说数量的必要。
诸佛游行应当以七种因缘来了知：为了调伏住在其他地方的众生，为了令住在那里的众生修行，为了避免声闻们在一处停留太久，为了显示自身无有执著，为了使诸地方成为塔庙，为了令众多有情以瞻仰、前往等获得福德，为了息灭瘟疫、干旱等灾害。
总摄偈颂：为调伏他方众，为令彼处修行，为声闻勿久住，为显示无执著，为令地成塔庙，为众生得福德，为息灭诸瘟疫，诸佛游行示现。
声闻游行应当以十五种因缘来了知：如世尊所说的五种过患：久住一处则事务繁多、忙于应对，器物众多、生活用品众多，对住处吝惜执著，对施主家吝惜执著，带着贪著离开住处。为了显示这五种过患，以及为了远离缺乏衣物等，为了避免不悦的伤害，为了避免疾病的折磨，为了避免贪欲的折磨，为了避免人与非人对身心的伤害，为了获得利养等，为了欢喜他人，为了悲悯他人，为了恭敬上师，为了观看地方等景色，为了增长善法，为了忏悔堕罪，为了供养三宝，为了礼拜塔庙。
总摄偈颂：五过及缺乏，不悦病贪害，利养欲欢喜，悲悯敬上师，观景及增善，忏罪敬三宝，为礼拜塔庙，比丘行游化。
世尊在三个半月中入定，是为了令声闻们修行。如此处所说：'现在我具大悲心，于法亦无有吝惜，无有偏私无无能，我非是苦之自性。我之教法未穷尽，于汝亦无所希求，然汝不能知我意，亦无恭敬之心故，是故不作教授已，为令修行入定故，于三月半时期中，世尊入于禅定中。'

།བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཟིང་སྐྱབས་། །དགའ་དང་གླན་ཀ་བཙལ་བ་དང་། །ཤེས་དང་བྱས་གཟོ་ཡོན་གནས་ དང་།།དེ་དང་གཞན་དང་གཉིས་བརྩེ་དང་། །འཇིགས་དང་ལྟད་མོ་གཉིས་དང་ནི། །གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ནི་བཅུ་དང་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས། །སོང་བ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་འདོད། །དེ་ནི་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས། ལེའུར་བྱས་པ་དང་པོའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། །འདི་མན་ཆད་ནི་གཞན་དག་ལ་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཁ་ཅིག་ནི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཕལ་ཆེར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ལས བརྩམས་ནས་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་།དེའི་ཚེ་ལྷ་དང་བཅས་པ་དང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དང་། མ་དུལ་བ་རྣམས་དུལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལམ་མཁྱེན་པ་ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་བཞི་དག་སྟེ།དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དང་པོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། བགེགས་བཅོམ་ནས་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་དུ། གང་གིས། ཇི་ལྟར་གཤེགས་པ་དང་། སྟོན་པའི་ཕྲིན་ལས་གང་ཡིན་པ་ དང་།གང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བགེགས་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་དུ་འདོད་དེ། དེ་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། །སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུང་བ་ཉིད་དང་གྲུབ་པ་ཉིད་ དེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་གསུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྤངས་པ་དང་མཁྱེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མ་ ནོར་བ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་གསུང་བར་བྱ་བ་གསུང་བ་ཉིད་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་དང་ ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།དེ་ལ་རིག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ་། །ཞབས་ནི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་དག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐོང་བའམ། རྐང་པ་མེད་པ་ནི་འགྲོ་བར་མི་ནུས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་རིག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེའི་ཞབས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་སྔར་སྨོས་པ་ནི་གཙོ བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་དབང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ལ། རིག་པ་མིག་དང་འདྲ་བས་མཐོང་སྟེ། ཞབས་རྐང་པ་ལྟ་བུས་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ་། །གཞན་ཡང་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་དག་ནི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཞབས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་གཟུང་ནས། མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་པོའི་བར་དག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རིག་པ་གསུམ་ཚོགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཉེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་ གཤེགས་པར་བྱ་བར་ཏེ།དེས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ དང་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་གཟིགས་པར་མཛད་པ་སྟེ།དེས་ན་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ།

功德智慧资具依怙，欢喜与寻求诤论，知识与报恩处所，以及彼等与他人二者慈爱，恐惧与观看二者，以及为随顺他人故，以十五种因，认为是前往。这些应当如理了知。这是从《广解正理》中第一品。
第二卷。从此以下，为了在他人处生起善解词义之智，将略说一些经典片段的词义，从赞叹佛陀开始，如是有'彼世尊是'等广说，及'尔时与诸天等'广说，及'调伏未调者'广说，及'如来知道、通达道'广说等四段经文。
其中第一段经文的略义是：宣说了破除魔障后圆满教主之身份，以何方式、何因前往，教主事业为何，以及由谁摄受等内容。其中魔障即指恶魔波旬，因具足降伏彼故称为世尊。教主圆满性即如实宣说性与成就性，依次是因无错谬而说法，以及具足断证圆满故，即完全断除烦恼故，以及以一切智性如实圆满证悟故。
复次，无错谬、无烦恼、宣说应说，即是教主圆满性，此由如来等性说明二者皆具足。'以何前往'是指具足明与足，其中明是正见，因如实见故。足是道之其余支分，如是说明以八圣道支前往，因不见或无足者不能行走故。
复次，明是如实智慧，其足是戒与定，如是说明以三学前往。先说智慧是因其为主，由其力故戒等修行清净，明如眼能见，足如脚能行故。
复次，明即三无学明，足即从戒至三神通，如是说明以三明及眷属圆满教主性。'如何前往'是指不退转与应往之处，故称善逝，为别于外道离贪者与阿罗汉故。
教主事业有二种：观察具缘世间与无缘世间，故称世间解。

།གདུལ་བ་འདུལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་ཆུ་ཀླུང་འོད་སྲུངས་དང་། དགའ་བོ་དང་། སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་ ལ་སོགས་པ་གདུལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐབས་སླ་བ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་།གཏན་དུ་དོན་གྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ བསྟན་ཏོ་།།ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་སྟེ། གྲགས་པ་དང་བཅོམ་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་བཤད་པ། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། །གྲགས་དང་དཔལ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ལྡན་པ་ཡི་། །དྲུག་པོ་དག་ལ་བཅོམ་ཞེས་བཤད། །གཞན་ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དེ་ནི་རྒྱས་པ་དང་མདོར་བསྟན་པའི་ཡོན་ ཏན་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱས་པ་ནི་ཚིག་དགུ་པོ་དག་གིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མདོར་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཉིས་ པ་ལས་མདོར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ལྷ་དང་མིའི་གཙོ་བོ་དང་། གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། ལྷ་གཙོ་བོ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་བདུད་རྣམས་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཚངས་པ་རྣམས་སོ། །མིའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་མཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་དང མིའི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་སྟེ།ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་མ་གྲོལ་བ་དག་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མཐོང་བའི་ ཆོས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ནི་གྲོལ་བ་ནི་ཡིན་ན།ངེས་པར་འབྱུང་བ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ནི་གྲོལ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དག་ནི་ཡིན་ན་བྲལ་བ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རུས་སྦལ་གྱི་ཕྲུ་གུ་རྙིས་ཟིན་པ་བཞིན་དུ་བག་ལ་ཉལ་རྗེས་ སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སླར་འོང་བའི་ཕྱིར་ལ་སླར་འོང་བ་དང་བྲལ་བར་འགྲོ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ཡིན་པས་སོ། །དེ་དག་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་ དོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ནི་ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ས་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་འཆིང་བ་ཆད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡང་ཡིན། ས་དེའི་བཙོན་ར་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་མི་ལྟ་བུའི་ ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་ས་འོག་མ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་འཆིང་བ་དང་། སྐྱེ་བོའི་བཙོན་ར་ནས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡང་སླར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་ ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་དོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ནི་ས་འོག་མ་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བཙོན་ར་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ དག་ཀྱང་ཡིན་མོད་ཀྱི།ས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

调伏所化众生，因此称为无上调御丈夫，因为调伏众生如水牛光护、喜爱、指鬘等易于调伏的众生，以无过失的方便调伏，并且为了究竟调伏至最上义涅槃。
所谓'为谁所受持'是指天人受持教法，因为说是天人之师。
所说的'彼'是谁呢？说是佛世尊，即所谓佛陀，因为名声和胜者是同义词。
此处解释说：具足自在与妙相，名声、吉祥及智慧，精进圆满具足者，此六德称为胜者。
又总义是广略赞叹功德，广说即如前九句所说。略说即佛世尊，因为通达一切所知，以及彻底降伏魔众与外道。
经典第二部分以略说和广说二者显示解脱烦恼障和所知障的殊胜，其中'天及世间'是教法。
其中解脱殊胜是以天人中的主要者和非主要者的解脱等来显示。天中主要者是欲界自在天魔众和瑜伽自在梵天众。人中主要者是沙门和婆罗门，因为受到国王供养。非主要天人是除此之外的天人等众生，即有天的世间。
未离贪欲的凡夫是未解脱者，以世间道离贪而从现法退失的有情是解脱但非出离，不退失的有情是解脱且出离但非离系，如被网缚的龟子随眠相随故。
也非完全解脱，因为会再来，而离再来者是完全解脱。与彼等不同，世尊显示自身解脱等。
另一方面，外道虽从彼地烦恼系缚解脱，从彼地牢狱出离，但未离如跟随者般的三结。
因此未从下地烦恼系缚和众生牢狱完全解脱，因为会再退转。为显示与彼等差别，世尊显示自身四种解脱。
另一方面，外道虽从下地烦恼系缚解脱，从苦牢狱出离，但未离其他地烦恼，也未完全解脱于苦，为显示与彼等差别，如前所说。

།འདི་ལྟར་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་དག་ནི་འདི་ལྟར་ཉོན་ མོངས་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ཞིང་སྐྱེ་བའི་བཙོན་ར་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། པད་མའི་རྩ་བ་བཅག་པ་རྩ་རྒྱུས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་བཞིན་དུ་བག་ལ་ཉལ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཡང་ས་དེར་སླར་འོང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ན་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ནས་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པས་ལན་མང་དུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་ནི་དེ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་སངས་ རྒྱས་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ།ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ལས་འདུལ་བར་མཛད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བར་མཛད་པ་ནི་ཞི་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་ རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཐུགས་དུལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དབུགས་འབྱིན་པར་མཛད་པ་ནི་ངན་འགྲོ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་། ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཛད་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་ནི་དུལ་བ་དང་དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དུལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །དུལ་བའི་ཕན ཡོན་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བའི་བདེ་བར་གནས་པ་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་སོང་དང་ཡང་སྲིད་པ་མི་འབྱུང་བའོ།།གཞན་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས། །གཏན་དང་མ་ལུས་གྲོལ་མཛད་ཕྱིར། །ཕྱི་རོལ་པ་ནི་གཏན་དུའང་མིན། །མ་ལུས་ལས་ཀྱང་ གྲོལ་བྱེད་མིན།།གཞན་ཡང་། ལུས་ངག་དབང་པོ་དུལ་བ་དང་། །བསམ་གཏན་བདེན་མཐོང་ཟད་པ་ལ། །འཇོག་ཕྱིར་འདུལ་མཛད་ལ་སོགས་ཉིད། །རིག་བྱ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མདོ་བཞིན། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་གཟུང་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་དག་གི་ བར་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།སྦྱོར་བ་དང་བཅས་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་ནི་འདུལ་བར་མཛད་པ་ནི་དབང་པོ་དུལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བར་མཛད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དབུགས་འབྱིན་པར་མཛད་པ་ནི། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པས་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། དབུགས་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཛད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་བསིལ་ བར་གྱུར་པ་གཉིས་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།འདིས་ནི་མདོར་ན་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་བཞི་པ་ལས་ནི་མདོར་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་དང་གསུམ་གྱིས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།གཞན་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ལམ་མཁྱེན་པ་ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་ལམ་དང་། ལམ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་སྟོན་པ་ལམ་གསུང་བ་ ནི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པར་འགྱུར་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་ རིམས་བཞིན་ནོ།

如是，外道虽从烦恼束缚中解脱，从生死牢狱中出离，但并非真正解脱，如同莲根虽断却仍为筋络相连，因为他们仍与随眠相连。他们也非完全解脱，因为还会再返回那境地。为了显示与彼等的差别故如前所说。他们在那些阶位中不能如实了知自己，对解脱等生起颠倒的增上慢心而多次安住，世尊则无此过失，故无颠倒心。
如是显示从烦恼障解脱的差别后，从所知障解脱的差别即'尔时我知已证得无上正等正觉'所说，因为通达而了知故。经典第三部分中，调伏是安立于断除烦恼，寂静是安立于寂静等持乐住，因具此二者，其他经中说'具足调伏心与最胜寂静'。令得安慰是安立于超越恶趣，令般涅槃是安立于超越后有。
总之，显示安立于调伏及调伏功德，调伏即断除烦恼，调伏功德即现法乐住及后世不生恶趣与后有。复次依次第：'从烦恼及苦，永尽解脱故，外道非永久，亦非尽解脱。'又：'调伏身语根，禅定见尽处，安立调等故，应知如尼拘律树经。'
其中禅定，应知从正知而住直至四禅，因为摄受有加行故。律中说：调伏是以调伏诸根安立于清净戒，寂静是安立于清净三摩地，安慰是以清净智慧安立于得安慰与最胜安慰二者，令般涅槃是以彼安立于清凉与最胜清凉二者。此略说安立于具因三学圆满。
经典第四部分中，以前二三句显示世尊自利圆满与利他成就圆满。其中了知道、通达道是因为了知道与非道二者。说道、宣说道是因为正确开示道与非道二者。复次，以集起身见及灭二者，因为遍知、通达及正确开示二种修行，如其次第。

།ལམ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་ལམ་མཐོང་བ་རྣམས་ལམ་གྱི་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལམ་མཁྱེན་པས་ན་ལམ་མཁྱེན་པའོ། །ལམ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །བསམ་ པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་ལམ་སྟོན་པའོ།།ལམ་ཉིད་དུ་གསུང་པའི་དང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ན་ལམ་གསུང་བའོ། །ལམ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་ རབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ལམ་མཁྱེན་པ་ནི་དེ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་དེ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་རྙེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་སྟོན་པ་ནི་དེའི་དུས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ལའོ། །ལམ་གསུང་བ་ནི་དུས་ གཞན་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ལའོ།།ལམ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་དེ་ནས་འགྲོ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ལས་བརྩམས་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་།དགེ་སློང་དག་ངའི་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་གསལ་བ་ཆེ་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དང་པོ་ལས་འབྱུང་བའི་བསྡུས་ པའི་དོན་གྱི་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གི་ཆོས་ལས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ། །དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་དད་པ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་ས་རིའི་མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་དང་གང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནི་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ནད་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པས་དུས་ ཆད་པ་མེད་པ་སྟེ།དུས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གཏོད་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་མཐོང་བ་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། འདི་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མཁས་ པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའོ་།།ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་སླ་བའི་ཕྱིར་དུས་ཆད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་འགྲོ་བ་ན་ཡང་བྱ་སླ་བ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སློབ་དཔོན་ གྱི་དཔེ་མཁྱུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚུར་ཤོག་ལྟོས་ཤིག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།ཚུར་ཤོག་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྐབས་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །ཇི་སྐད་དུ་ངའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཤིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ བཤད་པ།འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་ནི། ཡང་དག་དོན་དང་དོན་ནི་མཐོང་བ་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་གཏན་དང་མ་ལུས་དང་། །ཐུན་མོང་མིན་དང་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མིན་དང་། །གཞན་ཡང་དེ་ནི་དུས་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར། །བྱ་སླ་བ་དང་ཚུར་ཤོག་ལྟོས་ཤིག་ཅེས། ། སློབ་དཔོན་དཔེ་མཁྱུད་བྲལ་བ་ཤེས་བྱ་ཞིང་། །ལྷག་མ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ལུང་ལས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་། །ཟག་པ་མེད་པ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནད་མེད་པའོ།།དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཆད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གཏོད་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་མཐོང་བ་ལ་དོན་ ཡོད་པའོ།།བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གིས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བའོ།

引导圆满道路是因为见道者从道路上不断向上进步，直至抵达道路的终点。此外，因为了知道路故称为了知道路。因为通达道路故称为通达道路。因为为已成熟意乐者开示道路故称为开示道路。因为具有宣说道路的威仪故称为宣说道路。
引导圆满道路是为了使未成熟意乐者的解脱智慧得以成熟。此外，了知道路是因为了知彼道。通达道路是因为获得彼道，因为通达的含义就是获得之义。开示道路是对当时的众生。宣说道路是对其他时候的众生。引导圆满道路是为了消除众生前进的障碍。
若从法的赞叹开始，则有'世尊之法善说、正见'等广说，以及'世尊善说之法律善为开示'等广说，还有'诸比丘，我之法善说、明显、广大'等广说，这是三段经文。其中从第一段经文所说的内容来看，显示了外道法与佛法的差别。
因为无颠倒而正确宣说故称为善说。因为见到义理故称为正见，而不是仅仅依靠信仰而理解，如舍利子经中广说:'诸比丘，凡是你们以正确的智慧如实见到的……'等。因为是烦恼随眠的对治故称为无病。因为无有衰损故称为无时限，因为没有确定的时间。因为引导完全出离一切苦故称为引导。因为是不共的，故说是见此而有，因为是见此者所具有。
因为不可思议故为智者自知。外道法则与此相反。此外，因为随时易行故称为无时限，如说:'佛语行走时也易行'等广说。因为远离师承故称为来看，具有'来看'的机会，如说:'我声闻比丘来'等广说。其余如前。
此处偈颂说：八支圣道，正确义理及见义，对治、永恒及圆满，不共、非思议境界，复次彼无时限故，易行及来看，当知远离师承，余如前所知。
经中说'善说'是教示，其余是解释。其中，因为不依他缘而无余故也是正见。因为无漏故称为无病。因为时间无穷尽故称为无时限，因为不可能衰损。因为引导趣向涅槃故称为引导。因为不共故于见此而有义。因为不可言说故为智者自知。

། མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ལས་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པས་ཆོས་འདུལ་བ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་དག་གི་ཆོས་འདུལ་བ་ ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་པ་མེད་པ་ཡིན།མདོར་ན་སྐྱོན་རྣམ་པ་འདི་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། །བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་། ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་བློ་དུ་མ་དང་ལྡན་ པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་།སྟོན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་། ཚིག་འབྲུ་བཟང་མིན་དོན་བཟང་མིན། །གྲོལ་དང་རིགས་པའི་ཐབས་མ་ཡིན། །སྔ་མ་ཕྱི་མ་འགལ་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་བསྡུ་བ་བཞི་དང་ནི། །བསྟན་པ་བཞི་དག་སྤངས་པ་ དང་།།སྟོན་པའང་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། །སློབ་མ་བསྟན་པ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན། །ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པས་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའི་ ཕྱིར་འདུལ་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་འདྲེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། གོང་ན་མེད་པ་ཉིད་དང་། ལྷ་དང་མིས་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟར་འོས་པའི་གདུལ་བ་ལ་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་བདེ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དོན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་ན་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་བ་བཅད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུ་བའོ། །དེ་འདིར་ཡང་དག་པར་ཆད་པས་ན་རྒྱུ་བ་བཅད་པའོ། །ལྷག་མ གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྷ་དང་མིའི་བར་དག་ལ་ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ།།བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ཉིད་དོན་ནི་ལེགས་གསུངས་ཕྱིར། །བདེ་བར་འཇུག་ཕྱིར་བླ་མེད་ཕྱིར། །རབ་ཏུ་གཟུང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འོས། །མ་ལུས་པར་ནི་བསྟན་ ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་ནི་འདི་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྟེ་འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་དོན་དང་།དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེར་ ཞུགས་པ་ནི་རིགས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ།དེའི་རིགས་པའི་ཆོས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་ན་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་གནས་ཏེ། རྟག་ཏུ་གནས་སུ་གྱུར་པས་ན་རིགས་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ནི་འཕགས་པའི་ ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ།དེར་ཞུགས་པ་ནི་དྲང་པོར་ཞུགས་པ་སྟེ། བདུད་རྩིའི་སྒོ་ནི་ཕྱེ་མཛད་ཅིང་། །དྲང་པོའི་ལམ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲང་པོ་ཅི་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །གྱ་གྱུ་བ་ཅི་ཞེ་ན། ལྟ་བ་སྡིག་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་ བུའོ།

从经典第二部分中说明了外道与佛法不相同，显示了这个佛法的真实功德。外道的法仅仅通过显示就可以说明其过失。因为不能趋向圆满菩提，所以不能出离。因为不具足和合，所以不相应，因为具足和合才是集会的缘故。因为不是如来等导师，所以无有依止。
简而言之，显示了这四种过失：所说法义颠倒的过失，修行之法不能趣向涅槃的过失，听众具有多种分别心的过失，以及导师不能断除一切疑惑的过失。
另外还有：文字不善、义理不善，非解脱与正理方便，前后相违。同样舍弃了四摄法和四种教法，导师也无导师之相。如是他人的论典和弟子教法都有过失。
这个佛法与此相反故无过失。因为义理无颠倒故是正理，所以是法。因为调伏烦恼故是律。如是显示佛陀教法是引导真实智慧和断除烦恼的。
从经典第三部分所说的是以六种方式全面显示法的功德：义理无颠倒性、易于趣入性、无上性、为天人所受持性、随机说法性、无间断常时教授性。
其中易于趣入性是因为明晰性，因为文字语句明晰的缘故。也因为分析性，因为义理极为分析的缘故。无上性是因为断除流转，最极殊胜的流转是轮回。在此真实断除故称断除流转。其余三种按次第从对天人等真实善说中可以了知。
总结偈颂：因善说真实义，易入故无上故，善受持随机宜，圆满而宣说故。外道法与此相反。世尊显示了自己教法的不共功德。
关于僧众的赞叹，从'世尊的声闻僧众是善入'这一经文部分，显示声闻僧众是从沙门行的义利、沙门行、沙门、沙门行的教法方面而善入的。
沙门行的义利是涅槃，趣入彼即是正行，如经中说：'彼正法即是能获得无上一切'。从词源学来说，所住即是住处，因为永远安住故称正行。
沙门行是八支圣道，趣入彼即是直入，如经中说：'开启甘露之门，善说正直之道。'同样，何为正直？即圣道。何为曲折？即邪见。

།དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་བྱམས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ སོ།།དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་དོན་གྱི་མཆོག་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩམས་ནས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།ལུང་ལས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་འཁོར་རྣམས་ལ་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ཆོས་འདུལ་བ་ཉེས་པར་བཤད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་དོ་། །ཚུལ་འཆོས་པ་ཉིད་དང་། བདག་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་རིགས་པར་ཞུགས་པ་ནས་། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ཀུན་ནས ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་དགེ་སློང་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྟེ།དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཆུད་ གསོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁོང་མྱགས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དེ་འཆབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མི་སྤོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་རུལ་པ་ལྟ་བུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བོང་བུ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་ལུང་བོང་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ལུང་བོང་གི་མདོ་ ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཇི་ལྟར། དུང་གི་ཁ་ཅན་སྐད་པོ་ཆེ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། སྡིག་པ་འདོད་པ་ལ་བསྟན་ནས་དོན་མེད་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་རམ། འཁྲིག་པ་སྤོང་བར་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ ན་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།སྦྱོར་བ་ལོག་པའི་སྐྱོན་དང་། བསམ་པ་ལོག་པའི་སྐྱོན་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དེ་ལས་མི་ལྡོང་བའི་སྐྱོན་དང་། ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང་། རྟོགས་པའི་སྐལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་། ལོག་པར་འཚོ་བའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁོང་མྱགས་པ་ནི་རྟོག་པ་མི་བཟད་པ་སྦང་རྒྱག་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛག་པ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་གི་རྨ་མི་སྦེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་ལོག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ལོག་པ་དང་། བསམ་པ ལོག་པ་དང་།གནས་པ་ལོག་པ་དང་། རྒྱུ་བ་ལོག་པ་དང་། སྐལ་བ་ཉིད་ལོག་པ་དང་། འཚོ་བ་ལོག་པའོ། ། གཽ་ཏ་མ་དག་ཁྱེད་ནི་སྐྱེ་དགུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན། སྡུག་བསྔལ་ཅན། མྱ་ངན་ཅན། འཁྲུག་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཅག་ལ་རྙེད་པ་དག་ནི་ཅི་དག་ཡོད། ལེགས་པར་རྙེད་པ་དག་ནི་ཅི་དག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་རྙེད་པ་དག་ནི་ཅི་དག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ལེགས་པར་རྙེད་པ་དག་ནི་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་མི་ལ སོགས་པ་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་སྐྱེ་དགུ་གནས་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཕལ་ཆེར་ཐམས་ ཅད་ཆོམ་རྐུན་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ནོ། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་བས་མྱ་ངན་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ཅན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ཚོར་བ་ན་འདོད་པ་མི་རྙེད་པ་ མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁྲུག་པ་ཅན་ནོ།

对于沙门们，进入真实本性就是和谐地进入，真实本性也就是以慈爱身等业而成为和谐，以及受用、戒律和见解的和谐。
展示沙门之道就是法，对此如所教导那样行持，故为随顺法而行。
另外，从成就最胜义、成就无颠倒、成就无差别、如教导那样成就等方面来说明善入。
经中说外道众有四种邪行：入于非善说的法律、伪装、执著自见为最胜、过分贪著利养恭敬。因为没有这些过失，所以世尊的声闻僧众是如理而入，乃至随顺法而行。
从烦恼方面来说，'比丘破戒具恶法'是经文片段。其中破戒是因为过度行持根本堕罪。具恶法是因为失坏惭愧。
腐烂是因为覆藏过失。漏失是因为不断恶行。如朽木是因为不生善法。如驴般行为是因为如经中所说的驴的行为，如经中所说：'如具螺口大声叫'等偈颂。
这也有两种相续：或者贪著恶行而虚假宣称无义的沙门行为，或者宣称断除淫欲。
总之，对于比丘破戒邪行显示六种过失：邪行为过失、邪思维过失、不离过失过失、过分过失、无证悟机缘过失、邪命过失。
另外，腐烂是因为住于难忍分别如蝇虫。漏失是因为不遮六根之伤。
以此分类显示六种邪行：邪行为、邪思维、邪住、邪行、邪机缘、邪命。
'瞿昙们，你们是具烦恼、具苦、具忧、具扰的众生，你们有何所得？有何善得？'这是经文片段。其中'有何所得'是显示不具善法。'有何善得'是显示因为不具善法，所以得人身等前世善果也非善得。
以具烦恼等显示众生住于众多苦因和众多种苦。其中因烦恼多故称具烦恼，如说'大多都成为盗贼'。
因为多有生、老、病、死、不悦相遇等苦故称具苦。因与所爱别离而忧多故称具忧。因感受时多不得所欲故称具扰。

།དེ་ནི་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། མི་སྡུག་པའི་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་པ་དང་། སྡུག་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྡུག་པའི་དངོས་པོ་དང་མི་ལྡན་པས་ཚོལ་བ་ནའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དེ་དག་གསུམ་ཆར་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ བ་དང་།སྡུག་པའི་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་དབུལ་བ་དང་། ཕྱུག་པ་དང་། འབྲིང་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཅན་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཚོ་བས་ཕོངས་པ་དང་། རྒུད་པ་དང་། དེས་དོགས་པ་དང་། ཚེགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་འབྱོར་པས་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་མིག་གི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ནི་བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་ཤས་ཀྱིས་སོང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཤས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང ཟད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤས་ཀྱིས་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་དང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ནི་དབང་དུ་སོང་བའོ། །དེའི་དབང་གིས་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ལག་ཏུ་སོང་བའོ། །དེས་མི་འཛེམ་པའི་ཕྱིར་ནི་ཅི་འདོད་དགུར་བྱ་བའོ་། །བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་དག་གིས་ནི་གནས་ སྐབས་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་བཅིང་བའོ།།བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་དག་ལས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་མ་སྤངས་པ་དག་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་མ་གྲོལ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དག་ལ་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་སོ།།དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་སྨོས་པའི་ཐར་པ་ནི་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་བཅིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ ཡིན་ཏེ།དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྲེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། དང་དུ་ལེན་པ་ དང་།ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། མ་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་ བུའོ།།དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཚེ་གྲང་བ་ན་ལྷགས་པས་སྦྲེབས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སོ། །ཕོངས་པ་དང་བཅས་པས་ནི་འདོད་པས་ཕོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ ཕྱིར་འབྱོར་པ་མེད་པའི་ཚེ་ནའོ།།གནོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བའི་ཚེ་དབྱུག་པ་དང་མཚོན་ཆའི་གནོད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་མྱ་ངན་དང་། མི་ཚིམ་པ་དང་ཡིད་ལ་གཅགས་ པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྒུད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། འཆི་བའི་དུས་དག་ཏུ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ སྟོན་ལ།བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསགས་པ་ཉིད་དེ་བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་བྱེད་པ་གཉིས་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བས་དེ་བརྟས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བསྒོམ་པ་བྱས་པའམ། བསྒོམ་པ་བྱུང་བས་སམ་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་ན་བསྒོམས་པར་གྱུར་པས་ན་ བསྒོམ་པ་སྟེ།བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྡིག་པ་བྱས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་མི་བྱ། །སྡིག་པ་ཀུན་བསགས་སྡུག་བསྔལ་བས་། །འདི་ལ་འདུན་པ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་འདུན་པས་ནི་བརྩོན་པ་སྟོན་ཏོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ བྱེད་པ་དང་།འདུན་པར་བྱེད་པས་ནི་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་བསགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ།

那是在三时中具有痛苦等，即与不悦意的事物相遇，与悦意的事物分离，以及寻求所欠缺的悦意事物时。对这三者都会生起嗔恨，对遇到悦意事物则生贪著。
另外，贫穷者、富有者和中等者应当依次了知为具有痛苦等，即因生计匮乏、衰败、忧虑和艰难维生而依次如是。
'某些沙门或婆罗门贪著眼的滋味'是经文片段。其中，由于随行烦恼，应知是稍微随顺魔的势力，'稍微'的意思是少许，如同'稍带黄色'一样。由于随顺它故为随其势力。由于受其势力而发起诸业，故为随其掌控。由于对此不加防护，故为任其所为。为魔的束缚所系缚于一切时处。虽未现前但未断除魔的羁索，故未能解脱。
并非一切处皆如是生起，而是因为在贪著滋味者处生起，故说'某些'。提到沙门和婆罗门是为了以束缚性而令追求解脱者生起厌离。
总之，此处是从烦恼的所依、所缘、自性和阶段的差别来显示过患。沙门和婆罗门是所依。境等是所缘。贪著滋味是自性，应知即是渴爱。由阶段差别分为六种：随行、随顺、制伏、视为功德、现行和未断除的阶段差别。
'由于受持不善法的缘故，即便在现世中也处于痛苦'是经文片段。其中'痛苦'是所诠，余者是能诠。其中具苦是指在寻求时，寒冷时为风所逼等广说。具匮乏是指由于欲望匮乏而无所得时。具损害是指由于具有国王和盗贼等的损害，在守护时遭受棍棒和兵器等的损害。具烧恼是指具有忧愁、不满和执著的烧恼，即在衰败、受用和死亡时依次如是。
'由数数修习、串习、多作杀生'是经文片段。其中'数数修习'表示已作，'串习多作'表示积集，即以意乐和加行两者使其增强。此中，由于已作修习或已生起修习，或依确定词义为已修习故称修习，即以意乐，如说：'若已造作恶业已，不应再三而复作，恶业积集生痛苦，于此不应生欲乐。'此处欲乐表示精进。再三造作和生起欲乐是积集，以积集的异名故。

།བསགས་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། སྐལ་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རམ་། ཞིང་དང་སེམས་པའི་ ཁྱད་པར་ལས་སོ།།གལ་ཏེ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་དང་བསགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ན། མི་སྡུག་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པས་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་བརྩོན་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱ་བ་བྱ་ དགོས་སོ།།འདི་ལྟར་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པར་ཡང་སྟོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་། འགྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །གཞན་ཡང་སྟོབས་དང་སྐབས་དང་བཅས་པ་དང་། སྐབས་མེད་པ་འབྱུང་ བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མ་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། གོམས་པ་ནའོ། ། ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་ལས་འདས་པའོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ལ་དེའི་ས་བོན་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྟས་པ་དེ་ཕྱིར་ཞིང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་ཀྱང་རྗོད་ པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།།སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ལྔ་ཁོ་ནའི་དགོས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཞུགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གསུམ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་ངེས་པ་ནི་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་སྦྱོར་བའི་སྒྲིབ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་ལ་ཞུགས་པའི་ནི་ཞུམ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་གཅིག ཡིན་ཞིང་།ལྷག་མཐོང་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་དང་། མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲིབ་པ་ནི་གཉིས་སོ། །གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་གཉིས་ཀྱིས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀུན་ནས་ སློང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་གཅིག་སྟེ། ཡང་དག་པར་ངེས་པ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་གཅིག་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདམས་ངག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡང་གཅིག་སྟེ། དེས་ཚིག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་དག་ཏུ་སྟེ་འགྲུབ་པའི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་གསུམ པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་དུ་ ལེན་པ་ན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དང་།གང་གིས་མི་འཛེམ་པ་ན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བྱས་པ་དང་བསགས་པའི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གནས་ སྐབས་ཀྱང་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་ན་ནི་དེས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལས་སློང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་གཞན་གྱི་རྫས་བདག་གིར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིས་ངེས་པ་རྙེད་པའོ།

所造的业无论是什么，必定会成熟。对某些人来说会成为已作业，这是由于福报微小的缘故，或者由于福田和思维的差别。
如果说通过数数修习等而成为已作业和积集业，那么'以不净观数数修习、修定、多次修持则会成为大果'这句话如何能成立呢？对此也需要精进和多次修持。
此外还有这样的情况：对此也说明了生起、安住、增长和具足。又有加行、获得和成就的阶段。又有具力和有机会、无机会生起作意的阶段，即在未得定、已得定和熟练时。
又有三种瑜伽行者的阶段，三种瑜伽行者即：初业者、已经清净修持者和超越作意者。
另外一种分类是：为了现前、为了增强心中的种子、为了增强后再次现前的缘故而有数数修习等三种。虽然所说的内容有多种，但能说的只有一种，这已经证明了。
'五盖'是经典的一段。其中五盖的必要性是：对于修定的障碍有两种盖。已入定的障碍有三种，即为了摄心于内、为了防止向外散乱、为了不能获得正确的修持决定。
又有修习止观的障碍是两种盖，入止时由于有沉没过患故止的障碍是一种，入观时由于有不寂静和不决定的过患故观的障碍是两种。
又有戒的障碍是两种，因为贪欲和嗔恨二者引发破戒。定的障碍也是两种，为了摄心于内和为了防止向外散乱。慧的障碍是一种，因为不能获得正确决定。
经中说戒的障碍是一种，因为使梵行退失。教诫的障碍也是一种，因为由此不能忍受言语。在止、励进和舍的时候，有三种成就的障碍。
'这三种技艺智是众生业的基础和根源'是经典的一段。其中'业的基础和根源'是说明能引发和随顺的因，即当随顺贪等时能引发恶行，由于不防护而不能从恶行中退转。
如是则成为已作和积集。又说明贪等是现行位和胜伏位。因此说'贪和被贪胜伏'，若未被胜伏则不会由此引发由彼所生之业。
又有加行位和究竟位。若问意的恶行加行位是什么？即由贪等而后来决定要据为己有他人财物等。

།གཞན་ཡང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་སྨྲ་བ་དང་རྟོག་པའི་གཞི་སེམས་ཀྱི ཀུན་འབྱུང་བ་དག་གོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་བ་སྨོས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་གྲངས་དང་པོ་དག་ཏུ་ནི་གཞི་ཟད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཟད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མི་འགྱུར་ལ། བཙུན་པ་འོད་སྲུངས་པའི་གཞུང་ལས། གཞི་གསུམ་ དག་ནི་ལས་ཀུན་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཟློས་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨོས་ཤེ་ན། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཞན་དུ་ན་ནི་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པར་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། དོན་མེད་ པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་མི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་མི་སྡུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་འགལ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་མི་གཙང་བ་རྣམས་དང་། དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྣམས་དང་། དྲི་ང་བ་རྣམས་དང་། དྲི་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་འཁྲིག་པའི་གཞིའི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་མི་གཙང་བ་རྣམས་ཏེ། ལུས་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྣམས་ནི་གཅིན་དང་ཕྱི་ས་འཛག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ང་བ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཤ་ དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རྫས་རེ་རེ་ཡང་སྐྱུག་བྲོ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁྲིག་པ་བསྟེན་པའི་མཇུག་ཏུ་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གཅིག་དང་གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་། འཛག་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་། འདི་ལྟར་འདོད་པ་མི་གཙང་རྣམས། །དྲི་མར་འགྱུར་ནས་བཀྲུ་བྱ་དང་། །ཆུ་སེར་གཅིན་རྐྱགས་དྲི་མི་ཞིམ། །དྲི་ང་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །མི་མཐུན་རྣམས་ནི་རྫས་རེ་ཡང་། །གང་ཕྱིར དེ་དག་སྨད་པ་དང་།།འཁྲིག་པ་བསྟེན་པའི་མཇུག་ཏུ་ཡང་། །མི་མཐུན་པ་ནི་སྐྱེ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་ཡང་མི་གཙང་བ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣག་མི་གཙང་བ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མི་གཙང་བ་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ལུས་འདི་ཉིད་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་ཀྱིས་གང་བར་སོ་སོར་རྟོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཉོན་མོངས་པ་མི་གཙང་བ་ཉིད་ནི་ཇི་སྐད་དུ། མི་གང་ཅུང་མི་གཙང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣག་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དྲི་མི་ ཞིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲི་ང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།མི་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མི་གཙང་བ་མ་བརྗོད་ན་ནི་རྣག་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་མི་ཞིམ་པའི་མཚན་ཉིད་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དྲི་མི་ཞིམ་པ་མ་བརྗོད་ན་ནི་དྲི་ང་བ་སྨད་པ་ཉིད་ དུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་བས་སོ།།ལུང་ལས་ནི་མི་གཙང་བ་རྣམས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། །ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་། །དེ་ལ་མདོར་ན་འདོད་པ་དག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་དག་སྟེ། ཁ་ཟས་ཀྱི་འདོད་པ་རྣམས་དང་། འཁྲིག་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་རལ་པ་ཅན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས། ཟས་རྣམས་དང་ནི་སྐོམ་རྣམས་དང་ཡང་དེ་བཞིན་རོ་རྣམས་དང་། །བུད་མེད་རྣམས་ནི་འདོད་རྣམས་ཡིན་ཞེས་འདི་ན་ཁ་ཅིག་འཆི། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

此外，贪等是身语意造作、言说、思维的基础，是心的根源。如此，对于白品方面也应当说根源。在第一种情况中，由于说'基础已尽'本身就已经完全成立了根源已尽的缘故，所以不会如此。而按照尊者迦叶氏的论典中所说'三基是为了成为业的根源'的说法，则完全没有重复的过失。
若问：为何不说无贪等也是善根的缘故而是业的基础和根源呢？因为是为了正确显示它们是贪等的对治，否则就会变成没有正确显示它们的对治。如是，'这些分别是不善的、是苦的、是非圣的、是无义相应的'，这是经典的一段。
其中，不善是因为果报不悦意。苦是因为在现法中是痛苦的因。非圣是因为由于善法完全退失而与清净相违。无义相应是因为随顺烦恼。
'人的欲望是不净的、臭的、腥的、不适意的'，这是经典的一段。其中，淫欲基础的欲望是不净的，因为身体变得污秽而需要清洗。臭是因为小便和大便流出。腥是因为本性是肉血等的自性。不适意是因为每一事物都是令人作呕的基础，以及行淫之后会生起不适。
如是，以一个词、一个词和两个词显示了欲望的关联、流出和自相的过失。此处也说：'如是欲望不净诸，变成污垢应清洗，脓液尿粪臭秽味，腥臭诸者本性中，不适诸者每一物，因为彼等应呵责，行淫之后复如是，因为不适而生起。'
此外，不净性有两种：脓不净性和烦恼不净性。如说：'应当观察此身充满种种不净。'烦恼不净性如说：'令人稍不清净。'因此，为了正确显示脓不净性而说'臭的'。为了显示臭性的差别相而说'腥的'。不适意如前所述。
若不说不净，则因脓不净性而不能显示臭的特征。若不说臭，则不能显示腥为应呵责。在律中，不净是所显示的，其余是所解释的。
其中，总之欲望有两种：饮食欲望和淫欲。如《螺髻经》中所说：'食物以及饮料，如是诸味等，女人诸欲是，此中有死者。'

།དེ་ལ་ཁ་ཟས་ཀྱི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྣམས་དང་། དྲི་ང་བ་རྣམས་ཏེ། གཅིན་དང་ཕྱི་སའི དངོས་པོ་དང་།ཤ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲིག་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་ན་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །འདོད་པའི་རྒྱུ་དང་འདོད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་སོ། །གཞིའི་འདོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐོབ་པ་དང་། མ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་རྒྱུ་དང་འདོད་པའི་གཞི་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱིས་སོ།།འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞིའི་འདོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་གང་གིས་གང་གི་དོན་དུ་རྩོད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་དང་། ཞེན་པ་དང་། འཆུམས་པ་དང་། མདུད་པ་བོར་ བ་དང་།བརྒྱལ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་ དང་།དེའི་ཐབས་ལ་ལན་མང་དུ་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེས་དམིགས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་ཚིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་དེ་བསྟེན་པ་ལ་སེམས་གཞོལ་བས་ལན་མང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་ པར་བྱའོ།།འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། དེས་མི་འཛེམ་པ་དང་། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རང་གི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདོད ཆགས་དང་།ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ལྟ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྟ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ རྣམས་ཡིན་ན་ནི་རང་གི་ལྟ་བར་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཞེན་པའོ།།ལྟ་བ་མཐུན་པ་དག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དེ། དགོས་པ་དང་ བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།དགེ་སློང་དག་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ནི་དོན་སྤྱོད་པ་མེད། ཆོས་སྤྱོད་པ་མེད། བསོད་ནམས་སྤྱོད་པ་མེད། དགེ་བ་སྤྱོད་པ་མེད། དགེ་ལེགས་སྤྱོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །མདོ་སྡེའི་དོན་ཚོལ་བ་དང་། ཉན་ པ་དང་།སེམས་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དག་ནི་དོན་སྤྱོད་པའོ། །ཆོས་ཚོལ་བ་དང་ཉན་པ་དང་ཀློག་པ་དང་འདོན་པ་དང་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་སྤྱོད་པའོ། །མི་གཡོ་བའི་ ལས་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་སྟེ་མི་དགེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངེས་པར་ལེགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་ནི་དགེ་ལེགས་སྤྱོད་པ་སྟེ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་བསོད་ ནམས་སྤྱོད་པའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་སྟེ། བདེ་བའི་དོན་གྱིས་ན་གཞན་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོམ་པ་ནི་དགེ་ལེགས་སྤྱོད་པའོ།

对于饮食欲望，由于其本质是变化的，所以会变成不香的、臭的、尿和粪便的物质，以及肉等物质。性欲也是由于其本质是变化的，所以是不和谐的，因为一旦离开热恼就会产生不和谐。
所谓'欲望的因和欲望的基础'是经典中的一段。其中烦恼的欲望应当知道有两种：希求和贪欲。基础的欲望也有两种：已得到的和未得到的。其中欲望的因和欲望的基础是由两种烦恼欲望所致。
所谓'为欲望所控制'和'仅由欲望所致'是指两种基础欲望的意思，这样就说明了由什么因缘为什么目的而争执。
'贪著、执著、迷恋、系缚、昏迷、极度贪著、极度执著'是经典中的一段。这是因为生起贪欲的烦恼，因为接受所生起的，因为想要获得和享用，因为对其方法反复思维，因为看不到过患，因为对所执取的生起执著，因为由于不满足而心倾向于依止它而多次安住，应当依次理解。
'由于对欲望的贪著、极度执著、束缚、完全执著、普遍贪欲之因'是经典中的一段。这依次是指行为、接受、压制、不避讳、对此普遍欢喜。
另外，对自己的欲望明显欢喜、执取、不愿分离，对他人的欲望明显欢喜，以及两种普遍贪欲，这依次对应于对欲望的贪著、极度执著、束缚、完全执著和普遍贪欲。
对于见解，也有对见解的贪著、极度执著、束缚是同样的。如果是不相同的见解，则因为对自己的见解明显欢喜而完全执著。如果是相同的见解，则应当知道是因为随顺他的见解而普遍贪欲。
这样的词语虽然是作为异名而说的，但没有过失，因为是有必要的，如前所说。
'比丘们，那些众生没有行义，没有行法，没有行福，没有行善，没有行善妙'是经典中的一段。
寻求经典的义理、听闻、思维、宣说是行义。寻求法、听闻、读诵、背诵、宣说是行法。依靠这两者，以增上生为基础而作福德事业是行福。作不动业是行善，因为断除不善。
以决定胜为基础而修习菩提分是行善妙，因为无垢且由于无有衰损故是不变的。
另外，布施是行福。持戒是行善，因为为了安乐的缘故而不损害他人。修行是行善妙。

།དགེ་སློང་དག་དེ་ནི་ཆུ་གཏེར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་སྣོད་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆུ་གཏེར་ཆེན་པོའོ། །ཡེ་ནས་ ཆུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆུའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོའོ།ཆུ་ཀླུང་སྣ་ཚོགས་ནས་གློ་བུར་དུ་འབབ་པའི་ཕྱིར་ཆུའི་ཚོགས་ཆེན་པོའོ། །སྐམས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆུའི་ཆུ་ཆེན་པོ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཆུར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་ནི་ཆུ་ཆེན་པོ་སྡུད་པའི་དོན་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་དོན་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དོན་དང་། མི་ཟད་པའི་དོན་གྱིས་ཆུ་གཏེར་ཆེན་པོ་དང་། ཆུའི་ཆུ་ཆེན་པོའི་བར་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཐགས་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ནོར་དང་ཁྱིམ་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲེད་པས་ཕན་ཚུན་དུ སེམས་འཕྲོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐགས་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུ་བུ་འཛིངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པས་སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་གཟིར་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རྩཝ་མུན་ཛ་དང་།བལ་བ་ཛ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ། ། ལྟ་བུ་དང་གྱུར་པའི་སྒྲ་གཉིས་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ནམ་། དཔེའི་དོན་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདུན་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐགས་འཁྲུགས་པ་ལྟ་ བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་ཕྲད་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་གནོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་མི་བཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།མི་ཟད་པ་ནི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྩུབ་པ་ནི་རྟག་ཏུ་རྩེ་མི་འཇིལ་བའི་རྒྱུན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚ་བ་ནི་ཕྲད་པའི་དུས་ན་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་དྲན་པའི་དུས་ན་བརྗོད་དུ་མི་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྲོག་འཕྲོག་ པ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།མདོར་ན་རང་བཞིན་དང་། རྣམ་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལུས་དང་སེམས་དང་སྲོག་ལ་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ལས་ དྲག་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་ནི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དྲག་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ།།འབྲལ་ཞིང་མི་སྐྱེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲལ་བའམ་མི་ལྡན་པ་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འབྲལ་ཞིང་མི་སྐྱེ་བར་མངོན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སྐབས་སུ་དེ་ཡོད་པར་འདྲི་ བའོ།།ཡང་ན་མ་ལུས་པར་བྲལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྐབས་འདྲི་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ། ། གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་ནི། །འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ནས་ནི། །རྫོགས་སངས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཡིས། །ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ལུང་ལས་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ། སྡུག་བསྔལ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གཉིས་གསུངས་ལ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་ མཛད་ནས་ནི།འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །སྲོག་གཅོད་པ་དང་དྲག་ཤུལ་ཅན་དང་ལག་པ་ཁྲག་དམར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་བསད་པའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། བསད་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་ དང་།དེའི་གཞི་ཉིད་དང་། དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།

比丘们，这是《大海藏》经的一段。其中，因为是大容器的缘故所以称为大海藏。因为本来就是大水的缘故所以称为大水流。因为从各种河流突然流入的缘故所以称为大水聚。因为不会干涸的缘故所以称为大水海，因为永远都有水的缘故。在经典中说道，因为具有积聚水的含义、不生的含义、成为一体的含义、无尽的含义，所以称为大海藏乃至大水海。
'如纠缠的经线'是经的一段。其中，因为对财物、家庭、儿子、妻子等的贪恋而互相夺取心意的缘故，所以如纠缠的经线。因为与之相关的分别念头众多的缘故，以难以解脱而如缠结的线团。因为执著所执取的对象而成为众多痛苦折磨的所依的缘故，如文吉草和吠勒草。'如'和'成为'这两个词应当理解为表示形态或比喻的含义。如是应当了知，因为具有欲望、分别念和强烈执著的缘故，依次如纠缠的经线等。
另外，也因为对相遇和不分离的贪恋，以及具有过患危害的缘故而依次如是。'难忍的痛苦'是经的一段。其中，'痛苦'是因为本性不相顺。'难忍'是因为巨大。'粗糙'是因为恒常不间断的相续。'炽热'是因为接触时不能忍受。'不悦意'是因为忆念时不能承受。'夺命'是因为违逆命根。
总之，是以自性、行相、安住和业的差别来显示感受的差别。其中业的差别应当了知是以损害身体、心识和生命的缘故。在说'剧烈痛苦'之处，是以自性等差别而特别说明剧烈性。'远离而不生'是询问远离或不具足。'是否显现为远离而不生'是询问是否有间断性存在。或者是询问是否完全远离和不具足。
'三种苦性'是经的一段。其中，因为诸行的自相不相顺的缘故是苦苦性。因为变异相不相顺的缘故是变异苦性。如说：'已知诸行即是苦，以及变异性，圆满正等觉者，说诸受即是苦。'这是显示某些苦性是意趣性的意趣。
在经典中说道，以自相和共相二者而依据本性苦性宣说苦和行苦二者，依据变异苦性而宣说变异苦。'杀生、凶暴、手染鲜血'是经的一段。其中，以杀害的意乐、杀害的加行、对这两者的欢喜、其所依以及与之相关的缘故而全面显示杀生。

།དེའི་གཞི་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དེ་ལ་ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་དང་། སྙིང་མི་བརྩེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་སྡུག་བསྔལ་བ་མི་མཁོ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་ཇི་སྲིད་ དུ་མི་སྤོང་བའོ།།གསོད་པ་ནི་གསོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་གསོད་པ་ནི་རྣམ་པ་ནས་གསོད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་འཆི་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཤན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ལུས་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་དང་། སེམས་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་དང་། དེར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་དང་། དེར་གཏན་དུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྙིང་མི་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན ལ།མི་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེར་བསྟན་དུ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་གསོན་པ་རྣམས་ལས་གཉིད་ལོག་པ་ནི་སྟོང་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །གསོན་པ་རྣམས་ལས་གཉིད་ལོག་པར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གང་དག་ལ་གཉིད་མི་འབྱུང་བ་གསོན་པའི་བྱ་བ་དག་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གསོན་པ་དག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། །དེ་ལས་ཕྱི་མར་འབྲས་བུ་དང་། །དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་དོན་རྣམས་གཞན་ཡང་། །འདི་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་བདེ་བ་འབྱུང་། །དེ་དག་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་པ་ཡི། །སྲོག་ ནི་གསོག་དང་འབྲས་མེད་དང་།།དོན་མེད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཕན་ཡོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསོག་ཡིན་ན་། ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་མེད་པའོ། ། དུས་མ་ཡིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཡོན་མེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སེམས་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སེམས་དང་བཅས་པ་ནི་ལྷག མ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།བྱིས་པ་རྨོངས་པ་མི་གསལ་བ་མི་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་ མཁས་པ་ནི་མི་མཁས་པའོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་གཉིས་ཏེ། བྱིས་པ་ནི་ཉེས་པར་བསམས་པ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྨོངས་པ་དང་མི་གསལ་བ་དང་མི་མཁས་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་བྱིས་པ་ནས་མི་མཁས་པའི་བར་རོ། །བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཤེས་རབ་འཆལ་ པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྟེ།དེ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་མ་བྱང་བ་དང་། ཞན་པ་དང་། ལོག་པ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རང་གིས་ ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་།ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཐོས་ཀྱང་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །གྲོ་བཞིན་ སྐྱེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱིས་ནི་ལུས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། མི་བརྟན་པས་ནི་དུས་ཡུན་མི་རིང་བར་འཇིག་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ལས་ནི་དུས་མ་ངེས་པར་འཇིག་པ་ཉིད་དོ།

其基础也是对这些过失无有惭愧和无有悲悯之心，即使对于微小众生的痛苦也是如此。与此相关联的就是只要不舍弃就会一直相续。
杀生就是杀害，即造成死亡。彻底杀害就是各种方式的杀害，即以各种方式造成死亡。另外，以暴力性而言，屠夫等人的杀生有其特殊性。
暴力性也包括身体的暴力性、心理的暴力性、专一性和永久性来显示。其中无惭愧和无悲悯表示其专一性，不舍弃则表示其永久性。
'比丘们，在诸活着的人中，睡眠是空性'，这是经文的片段。'在诸活着的人中，睡眠是空性'是教示，其余是解释。
其中不会产生睡眠的活着的事业有四种：活着的人精进努力，由此后得果报，沙门行为的意义，以及从此产生受用安乐。因此认为睡眠的生命是积累、无果、无义以及无利益。
另外，因为没有人的能力所以是积累，因为大多不会成熟所以无果。因为不是真实的对境所以无义。非时而睡使身心不堪能，所以无利益。
另外解释，睡眠状态无心是空性，睡眠状态有心是其余，如前所述。
'愚童迷惑不明白无智'是经文的片段。其中'愚童'是教示，其余是解释，因为具有无知、怀疑和邪知。对于如理而言无智就是不善巧。
另外解释有二：愚童是以邪思维等。迷惑、不明白和无智是因为分别不具足闻所生慧、思所生慧和修所生慧。
也因为不具足俱生慧、闻所生慧、思所生慧和修所生慧，所以从愚童到无智。
'具愚童性、具迷惑性、具失慧性'是经文片段，这应当依次理解为具有无知、怀疑和邪知。另外也依次是慧未熟练、羸弱和错误。
另外，因为不能了知善说和恶说诸法的意义，所以具愚童性。因为虽然听闻也不能理解，所以具迷惑性。因为颠倒执著，所以具失慧性。
'乔达摩，任何沙门或婆罗门说色无常'是经文片段。其中从色无常乃至识无常是显示身体的生灭性，不坚固表示短时间内毁灭，不可靠则表示在不确定时间毁灭。

།འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ནི་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་མི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་གིས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས་དང་ལྡན་པར་སྟན་ པར་བྱེད་ལ།གཉིས་ཀྱིས་ནི་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། རྒྱུན་ནི་ཡུན་མི་རིང་བ་དང་། དུས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པས་ནི་གནས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་གཅིག་གིས་ནི་ལུས་མི་འཇིག་པར་འགོག་པར་བྱེད་ལ། གཉིས་པས་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ ནས་འཇིག་པའོ།།གསུམ་པས་ནི་དུས་ངེས་པར་འཇིག་པའོ། །བཞི་པས་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་འཇིག་པའོ། །གཞན་ཡང་གཅིག་གིས་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུན་གྱི་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་རིས་མཐུན་པ་ལས་ ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པས་ནི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ནི་རང་གི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མི་འཇིག་ཡུན་རིང་འཇིག་པ་དང་། །དུས་དང་ འགྱུར་བ་མེད་པ་བཀག་།སྐད་ཅིག་དང་ནི་ཚེ་དང་ནི། །འགྱུར་ཟད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་བསྟན།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། གཟུགས་གང་རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་ཐེར་ཟུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་རྟག་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པའི ཕྱིར་རོ།།བརྟན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐེར་ཟུག་ནི་རྒྱུད་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་ པ་སྟེ།རྣམ་པ་སྔ་མ་མི་སྲིད་ན་ཕྱི་མ་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པར་རྟག་པ་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རྟག་པ་ནི་ཐེར་ཟུག་གི་དོན་གྱིས་ཡིན་ལ། བརྟན་ པ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་དོན་གྱིས་ཡིན་ཏེ།ཚིག་གཉིས་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཡང་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཤེས་ནས་དད་པ་གཞི་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་འཚོ་བ་དག་གིས་དབུལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་ བུའོ།།དེ་ལ་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཚོ་བ་དག་གིས་དབུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བཀྲེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཕོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནོར་དང་སེམས་དང་འཚོ་བ་ངན་པ་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་ནི་དབུལ་བ་དང་།བཀྲེན་པ་དང་། ཕོངས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདུ་བྱེད་པས་ཟིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །འདུ་བྱེད་པས་ཟིན་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བཞིན་དུ་འཚོར་བ་ནི་མྱུར་བར་འབྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ས་འོག་མ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།ལམ་བག་ཡངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་རང་གི་ངང་གིས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཡོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མ་ ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་རིག་པར་བྱའོ།།དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ།

有为法由于状态的不同而成为坏灭性，因为会趋向不欲求的状态。第一个说明具有有为法的两种相，第二个说明住的差别，即相续不长久且时间不确定的缘故。第四个说明住的本性转变成他性。另外，第一个遮遣身体不坏灭，第二个说明长时间后坏灭，第三个说明确定时间坏灭，第四个说明无变化而坏灭。
另外，第一个显示刹那坏灭的无常性，第二个显示相续坏灭的无常性，即同类相续不长久住的缘故，以及可能非时而死的缘故。第四个显示变化的无常性。第一个是以自相表示，因为是胜义谛的缘故。此处所说：遮遣不坏灭、长时坏灭、时间和无变化，也显示刹那、寿命和变尽三种。
第三品。'色若是常、坚固、恒久'是经文。其中，常是因为无无常性。坚固是因为无刹那坏灭，即由于住于其他时间的缘故。恒久是因为无相续坏灭。无变化法性是因为无变化。'如实安住'是如所欲求，即前种情况不成立时询问后者。
另一种解释是因为无刹那坏灭等，所以询问坚固等常性。另一种解释是常是恒久的意思，坚固是不变的意思，两个词由两个词解释，这也将在下文说明。'圣声闻具足信解基础者非生活贫乏'是经文。其中，由于具足七圣财故非生活贫乏。由于断除无生活恐惧故非贫困。由于断除邪命故非匮乏。应知由于具足恶劣财物、心态和生活故是贫乏、贫困和匮乏。
'若为等持造作所摄'是经文。造作所摄是因为长时间后才现前。如水般感受是因为迅速分离。法性所摄是因为恒时应以正念守护。非寂静是因为其违品下地烦恼极未调伏的缘故。非殊胜是因为与自地烦恼相杂的缘故。未得道路宽广是因为极不熟练故不能自然生起。未证一相续心是因为具有动摇的缘故。其中，应以正念恒时守护是由于非寂静等因缘而了知。应知白分则与此相反。

།འདིར་སྨྲས་པ། མྱུར་དུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །མྱུར་དུ་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་དང་། །རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་བསྲུང་བྱ་མིན། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཅོམ་ཕྱིར། །རང་གི་ཉོན་ མོངས་མ་འདྲེས་ཕྱིར།།ཤིན་ཏུ་གོམས་འབད་མེད་འབྱུང་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་ཟིན་ལ་སོགས་པ་མིན། །རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་ཏེ་མི་གཡོའི་ཕྱིར། །ལུང་ལས་ནི། མྱུར་བར་མངོན་གྱུར་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །མི་ཉམས་ཕྱིར་དང་རྟག་བསྲུང་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་མིན་ཕྱིར་དགེ་ཉིད་ཕྱིར། །ངང་གིས་ འབྱུང་ཕྱིར་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱིར།།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་པས་མ་ཟིན་པ་ནས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ ནི་ཡོངས་སུ་བྱང་བའི་དོན་གྱིས་ཏེ།དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ས་འོག་མ་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་གྱིས་ཏེ། རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲང་པོར་གྱུར་པ་ ནི་ལས་སུ་རུང་བའི་དོན་གྱིས་ཏེ།འབད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་དགེ་བ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་དགེ་བ་ཉིད་དང་དབང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རེས་འགའ་ཚིག་གཉིས་ནི་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཆད་དེ། དཔེར་ན་སེམས་མགུ་བ་དང་སེམས་ཉམས་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དགའ་བ་དང་། སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ འདིས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།རེས་འགའ་ཚིག་གཅིག་གཞན་གཅིག་གིས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡང་དག་ཕུལ་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་སྐལ་བ་ཡོད་ཅིང་ནུས་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདིར་ཡང་སྨྲས་པ། མི་ མཐུན་ཕྱོགས་དྲི་གྲོལ་ཕྱིར་དང་།།ཉོན་མོངས་མེད་སྒྲིབ་མེད་འབྱུང་ཕྱིར། །གཡོ་བ་མེད་ཕྱིར་གཉིས་པོས་ནི། །ཡོངས་དག་ལ་སོགས་རིག་པར་བྱའོ་། །གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །དགེ་བ་ཉིད་དང་དེ་ཇི་ལྟ། །དབང་བྱ་ཉིད་དང་གྲུབ་པ་ཉིད། །མཚན་ ཉིད་བཅས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདོད་པ་རྒྱུ་བདག་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་ དང་།ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ནི་དྲང་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལ་དྲང་པོར་གྱུར་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་སུ་རུང་བ་ ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གནས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་སྨྲས་པ། གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་ཡིན་ལ་ཚིག་། གཞན་དག་གིས་ནི་ཡོངས་བྱེད་ཉིད། །རྙེད་འདོད་ལ་སོགས་སྲེད་ལ་སོགས། །བྲལ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར། །མངོན་ཤེས་ཡོན་ཏན་རང་ཉིད་ཕྱིར། །ཉམས་མེད་ཕྱིར་གཡོ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །དོན་གྲུབ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན། །ཉོན་མོངས་མེད་སོགས་ཉིད ཤེས་བྱ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འོག་མ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ནི་དེ་ཐག་རིང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་པའི་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཐག་རིང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲང་པོར་གྱུར་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པ་དང་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་སུ་རུང་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

于此说道：迅速现前成就和不迅速分离，常时不需谨慎守护，为断除彼之违品，因自烦恼不相杂，因极为串习无勤生，非为有为所摄等，是一相续因不动。
经中说：因迅速现前性，因不退失及常护，因非烦恼及善性，因自然生及圆满，依次序为非有为所摄乃至成为一相续之间的证悟。
如是'心等持清净'是经典之文。其中心清净是遍净之义，因断除其违品下地垢染故。无烦恼是远离近烦恼之义，因不为自地烦恼所染故。正直是堪能之义，因无勤而生故。安住是获得不动之义，因第四禅无动摇故。
如是此等持即是善性，如何彼等是善性及自在性，圆满性等差别相已广说。有时两个词句解释其他两个，如'心悦意及心安乐'即是心欢喜，'心无障'即是此等之类。
有时一词解释另一词，如'善能了知所说正法，具有福分及能力'等，此仅为举例而已。
此处复说：因离违品垢染故，因无烦恼无障生故，因无动故，由此二者，应知遍净等。以二及二等持，善性及如何，自在性及成就性，具相而广说。
另一差别即是遍净是无烦恼及远离近烦恼性，依次序远离利养、恭敬、偈颂相应之欲求我执，贪爱、见解、我慢、疑惑等近烦恼故。
遍净是正直等性，其中正直是因无勤而生故极为调伏。堪能是因堪能成就神通故。安住是因不退失故。获得不动是因第四禅远离一切动摇故。
此处复说：二者为清净语，其他即是遍净性。因离利养欲等，贪等，因极调伏故，因神通功德自性故，因无退故，因尽动故，圆满义依次，应知即无烦恼等性。
另一差别即是遍净是因断除其违品下地故。遍净是因令其远离故。无烦恼是因不与自地分烦恼相杂故。远离近烦恼是因令其活动远离故。正直是因无勤及如意生起故。堪能是因堪能神通故。

།གནས་པ་ནི་མི་ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ཐོབ་ པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གནས་དང་ལྡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་འདོད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡང་བ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འམ་ས་གཞན་པའོ། །ཉམས་བདེ་བ་ནི་ལས་སུ་རུང་ བ་ཉིད་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ།།སྤྱོད་ཡུལ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕྲོད་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འཕྲོད་པ་ནི་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀ་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་དང་བཅས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་འཕེལ་བ་ ཡིན་ནོ།།འབྲི་བ་ནི་འགྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་ཡང་སྲིད་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་མ་ལུས་པར་སྤང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤོང་བ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤོང་བ་ནི་སེལ་བའི་གནས་སྐབས་དང་། རྣམ་པར་གནོན་པའི་གནས་སྐབས་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། མི་སློབ པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་།ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སོ། །སྲེད་པ་ལངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བར་འདུག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་ ཞི་བ་ཡིན་ནོ།།སྲེད་པ་ཉལ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་བག་ལ་ཉལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་རྒྱུད་ལས་གནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་ནུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་ན་སྲིད་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་མ་བསྟན་པར་ འགྱུར་བས་སོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྟོག་གེ་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང་། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ མི་འདའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེས་ན་སྤྱོད་པ་པ་དང་། རྟོག་གེ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟོག་གེ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་གང་ཞེ་ན། རང་གི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་ པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ནའི་ལུང་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ས་ནི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གཅིག་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་གཉིས་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཚིག་གསུམ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། གསུམ་པ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཏོག་གེ་པ་ནི་ རྣམ་གྲངས་ཉིད་དང་།མཚན་ཉིད་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་གང་ཡིན་པ་ཡང་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེར་ཐལ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་སོ། །རྟོག་ གེ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་རྟོག་གེ་ལ་གོམས་པས་བསྒོམས་པའི་རྒྱུ་དང་། དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། རྟོག་གེ་ལ་འདྲིས་པར་བྱས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ལུང་ལས་ནི་རྟོག་གེ་ བ་སྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེའང་ཕྱིར་བརྟག་རྟོག་ཕྱིར་དང་། །སྔོན་གོམས་ཕྱིར་མངོན་མ་བྱས་ཕྱིར། །ལུང་ལ་མི་བརྟེན་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །བརྩོན་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །སྔོན་ཕངས་ཕྱིར་དང་ཡོངས་གཟུང་ཕྱིར། །ཡོངས་སུ་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར། །རྟོག་གེ་ཕུན་ སུམ་རྣམ་ལྔར་འདོད།།དེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟོག་གེ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་གཟུང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མའི་རིག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ།

安住是随顺不退失的部分。获得不动是如前所述。
'三摩地、安住和出定'是总摄偈颂。其中安住是随意随顺。出定是显现非等持心或其他地。
安乐是堪能性以及远离随烦恼。
行境是所缘。现前成就是生起。顺益是与获得相应。不顺益是与此不相应。二者是具有这两者。生起是增长。
减少是衰减。方便是这两者的基础。'贪爱是能生后有、具有喜贪'是经文片段。其中'完全断除'是教示，其余是解释，因为显示一切阶段的断除。
一切阶段的断除是遣除阶段、降伏阶段、见道阶段、修道阶段、无学道阶段、离缠阶段和离随眠阶段。
贪爱生起是缠，由此心不寂静。因此离彼即是寂静。
贪爱随眠是种子状态的随眠，它也恒时存在相续中。因此离彼即是息灭。
若不说某一方面，则不能完全显示断除一切有的阶段的差别。
如是诸语虽是异门而无过失，如前所说。'寻思者'是经文片段。
其中以二种方式成为寻思者：由现观性和不离其境界性。因此说'行者'和'住于寻思地者'。
何为寻思地？具有自信者们和凡夫们所具有的现观，即是具有真实教法。地是境界的异名。
如是应知一句是教示，二句是解释，三句是教示，第三是解释。
复次，寻思者是以异门性和相性而显示。'观察者'是异门，为了区别，若成为彼则不应理，因为意趣是说彼是何者亦成寻思。
'住于寻思地者'是相，彼亦是前世串习寻思修习之因，离见真实，从无始以来趣入熟习寻思。
复次，从教法中应知寻思者：'由重复思择故，由先串习故，由未现证故，由不依教故，由精进故，由作意故，由先珍重故，由摄受故，由已作所作故，许寻思圆满有五种。具彼彼者即是寻思者'如是而说。
其中'由作意故'是由作意所应思择处。'由摄受故'是由摄受三种量。彼是由诸凡夫。

།འཆི་བ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཉམས་པ་དང་རྨོངས་པས་འཆི་བའི་ཕྱིར་དང་། བསོད་ནམས་མ་བྱས་པར་འཆི་འཕོ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགྲོ་བ་མི་འདོད་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ འཆི་བ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན།དུས་བྱེད་པ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན། ཚེ་ཕྱི་མ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བཟློག་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། སེམས་མ་ཉམས་པ་དང་། མ་རྨོངས་པ་འཆི་བའི་ཕྱིར་དང་། བསོད་ནམས་བྱས་ནས་འཆི་འཕོ་ བའི་ཕྱིར་དང་།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བཟང་པོ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཚེར་མ་ཕྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་ཕྱུང་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་དཀྲུགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ པའི་ལམ་གྱིས་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་ཕྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་འདོད་པ་ན་ སྤྱོད་པའི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉུང་ཟད་ཅིག་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་དཀྲུགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ།།གསུམ་པ་ལ་དེ་མཐའ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་མེད་པ་ རྣམས་ཡིན་ནོ།།དད་པ་སྐྱེས་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད། །སོང་ན་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཉན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་དང་དོན་གྱིས་སོ་། །སེམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་ངེས་པར་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ རིགས་པ་སྟེ།ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དམིགས་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་དོན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་དེ་ཡང་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་འདུ་བྱེད་པ་ནི་གནས་གྱུར་པའི་ཚེ་ཡང་ དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་འབིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ ཡང་ཉན་པས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།སེམས་པས་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །འཇལ་བ་དང་ཉེ་བར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་སོ་ སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་འཇལ་བ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་རྟོག་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བདེན་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆོས་བསྟན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་འབིགས་པར་བྱེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ལམ་དང་། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གཞི་དེ་ལས་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་གི་བསོད་ ནམས་རྒྱུན་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།

这是经典中名为'死亡不善'的一段。关于这点，由于心识衰败和愚痴而死，由于未行善业而死去，由于不愿意去而去，依次应当了知'死亡不善'、'命终不善'、'来世不善'。相反，阿罗汉则相反：由于心识未衰败、未愚痴而死，由于已行善业而死去，由于无余涅槃而去，故为三善。
这是经典中名为'拔除荆棘'的一段。关于这点，依靠择法力而清除烦恼缠缚，故为拔除荆棘者。依靠修行力而摧毁世间道的烦恼随眠，故为搅动荆棘者。以见道摧毁随眠的部分，故为离荆棘者。以修道完全摧毁一切随眠，故为无荆棘者。
此外，在第一果位中完全摧毁见所断的随眠，故为拔除荆棘者。在第二果位中，由于仅剩少许欲界修所断，故为搅动荆棘者。在第三果位中，由于完全断除彼等，故为离荆棘者。在第四果位中，由于断除三界一切烦恼，故为无荆棘者。
这是经典中说'生起信心而前往，前往后听闻佛法'的一段。关于这点，'听闻'是指文字和义理。思维是指确定所闻义理。度量是指以理性分别辨析善说的特征。观察是指修行相，即分别所取义理。以身体亲证彼等谛理，是指在转依时如实现证。以智慧通达，是指以世间智慧确定'我已亲证'这一出世间智慧的后得。
此外，听闻表示闻所生慧，思维表示思所生慧。度量和观察二者表示见道和修道的修所生慧。以见道通过观察真如，以无增益和无损减二者而安住于平等，故为度量。以修道反复观察所度量的，故为观察。
'彼等谛理'是指为此而宣说法要的涅槃。'以身亲证'是指以转依而获得解脱。'以智慧通达'是指以解脱智。如是，依止信心而显示资粮道及道果解脱与解脱智。
这是经典中说'由此基础施主与布施者的福德相续增长'的一段。

།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་པོ་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་ཡང་བདག་གིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ་། །སྦྱིན་བདག་ནི་གང་གིས་ནོར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ་། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ན་རྒྱུད་ལ་བག་ཆགས་རྣམ་པ་གཉིས་གནས་ཏེ། འབྲས་ བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོན་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེའི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་བརྟས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་རྒྱུན་རྒྱས་པ་དང་།དགེ་བ་རྒྱུན་རྒྱས་པ་ཚད་མེད་པ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་རྒྱུན་རྒྱས་པ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་ པ་དང་།དེ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁམས་བརྟས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་རྒྱུན་རྒྱས་པ་དང་། དགེ་བ་རྒྱུན་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་བོན་བརྟས་པ་ནི་བདེ་བ་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་རྒྱུན་རྒྱས་པ་དེ་ཉིད་དགེ་བ་རྒྱུན་རྒྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་འདྲེན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་རྣམ་པ་ལྔ་ཐོབ་པས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྟོན་ཏེ། དབང་ རྣམ་པ་ལྔ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ནི་དེ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོན་པ་དང་མི་སྟོན་པ་ལ་དབང་བ་ནི་ལུས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་སྣང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐད་ཀ་དང་བླ་དང་འོག་ཐོགས་པ་ཅན་ལ་ཡང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ལ་དབང་ བ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འགྲོ་བ་དང་ཁམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གཉིས་སུ་རང་གི་ལུས་འཇུག་པ་ལ་དབང་བའོ། །རྩིག་པ་དང་རི་དང་ར་བ་སྨོས་པ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། རི་དང་། གྲོང་ན་གནས་པ་ན་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་འགོག་ པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ། མི་སྐྲག་ཕྱིར་དང་མངོན་དགའི་ཕྱིར། །རྩེ་གཅིག་མ་ཆགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན། །གྲོལ་བྱེད་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །བཟློག་པའི་ཕྱིར་ནི་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །དད་པར་བྱེད་པ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །ཀུན་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་སོ ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདུན་པས་ཀྱང་འོན་ཀྱང་བདག་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་གནས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དང་། སྲེད་པ་ཟད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་མི་བྱེད།དད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་དེ་ལ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་བརྟན་བདག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ ནི་བདག་མེད་པ།ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

关于布施者，是指将他人的财物作为自己的布施对象。施主是指以自己的财物进行布施的人。在行持福德事业时，在相续中会留下两种习气：一是能成就悦意的异熟果报，二是能成就信心等善法的等流果报。由于所依对境的殊胜性，而能圆满受用其布施之物。
这两种习气的增长差别，按次第应知是无量的福德相续增长和善法相续增长。由于这种相续增长是安乐之因，所以称为引生安乐，这是在显示其功德利益。
此外，由布施所生的福德，以及能引发此福德的正见善法，这两者的界增长，按次第即是福德相续增长和善法相续增长。这两者悦意果报的种子增长即是引生安乐。
另外，由布施所生的福德相续增长即是善法相续增长，因为它是善法等流果的因。也是引生安乐，因为它是悦意异熟果的因。
'将体验诸多神变境界'是经文片段。其中'将体验诸多神变境界'是所诠，其余是能诠。由获得五种自在而显示其体验：五种自在中，神变自在是为了扩大和收摄；显现与不显现自在是为了显现和隐藏身体；行走自在是为了能在平地、上方和下方有障碍处行走；安住自在是为了即使在无所依处也不会坠落；能令自身进入各种众生界和界殊胜中的自在。
提到墙壁、山岭和围墙，是指当住在寺院、山上和村落时应当了知。
'心趣入断除萨迦耶见的涅槃'是经文片段。关于这点：'为了不畏惧、为了现前欢喜、为了一心专注、为了无执著生起，由于心趣入，应当了知是解脱之因。'是遮遣的缘故所以是遮遣。
其他人说：趣入是由闻所生慧；生起信心是由思所生慧；安住是由世间修所生慧；解脱是由出世间慧。如此则是显示因，而非义理。
具寿欲天也说：'然而我不令心趣入一切行寂止、空性所缘、爱尽、离贪、灭、涅槃，不生信心。'这并非是说他没有闻所生慧和思所生慧，因为经中也说：'长老我也如是思维：一切行无常，一切法无我，寂灭即是涅槃。'这是因为多闻的缘故，以及相续已经成熟的缘故。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་པ་དག་ཡིན་ཡང་། ནམ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ལ་སེམས་མི་འཇུག་སྟེ།ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་རགས་པ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོ་ན་ང་དང་ངའི་བདག་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཡི་ཆད་པའི་རྒྱུས་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་གོ། །གང་གི་ཚེ་ན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་གཉེན་པོས་བསལ་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།མིག་གི་དབང་པོ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྦ་བའི་ཕྱིར་དང་། དུལ་བར་གནས་པར་ བྱའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མིག་གི་དབང་པོ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྦ་བའི་ཕྱིར་དང་། དུལ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ཡུལ་གང་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་སྦ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་ན་དུལ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དབང་པོ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཡིན་ནོ།།སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟན་ནས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་པ་དང་དུ་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟན་ནས་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟན་ནས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་དུལ་བ་ཐབས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་སྨྲས་པ། དྲན་ པས་མ་སྐྱེས་ཕྱིར་སྦས་ཤིང་།།ཤེས་བཞིན་གྱིས་ནི་སྐྱེས་ལས་བསྲུངས། །གནོན་དང་རྩ་བ་བཅོམ་གཉིས་ཀྱིས། །བསྡམས་དང་བསྒོམས་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ལུང་ལས་ནི་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པར་བྱ་བ་ལ་དྲན་ པ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གཞག་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རང་ཉིད་ཡུལ་ལ་མི་རྒྱུག་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བྱམས་ པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཁོན་མེད་པ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁོན་མེད་པ་དང་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་དང་།གནོད་པ་མེད་པའོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ལ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དག་ལ་ཕྲག་དོག་དང་། དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དམན་པ་དག་ལ་ནི་གང་གིས་ན་དེ་དག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡངས་པའོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ། །སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད པའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བསྐོམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉེན་པོ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ཉིད་དང་། ས་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

因此，即便具足三种智慧，也永远不会趣入涅槃，因为有着粗重的我慢障碍以及无障碍普遍运行的缘故。正因如此，思维'我与我所为何'而生起完全失望，心便退却。当以修所生慧遣除普遍运行的我慢对治时，由于具足无畏等功德，从趣入乃至解脱皆是如此。
'为护眼根、为藏护、为调伏而趣入'是经文片段。其中依止念、定、慧，依次为护眼根、为藏护、为调伏而趣入。
又于所应趣入境界为护持故，即以正念加持故。于不应趣入者为藏护故，即不趣入故。由此为断除烦恼随眠故修习对治，应知是为调伏而趣入。
'此六根极为调伏、极为藏护'是经文片段。其中由于完全断除一切烦恼随眠故为极调伏。依靠择法力，以念正知二者不生烦恼缠故为极藏护，不随顺已生故为极守护。
依世间修力故为极制伏。依出世间故为极修习。如是则心调伏具足方便而得坚固。此中亦说：以念藏未生，正知护已生，压制与断根，二者制与修。
经中说：由于不趣入不应趣入故为极藏护。由于以正念趣入所应趣入故为极守护。由于自身不驰逐境故为极制伏。由于自身不生烦恼故为极修习。如是则为极调伏。
'彼具慈心无恨无敌'是经文片段。其中对他有情利乐之心是慈。与彼相应之心是具慈。彼是三种近烦恼之对治故为无恨、无敌、无害。三种近烦恼是：对平等及胜过己且作损害者生恨，对不作损害者生嫉妒，对具此二者之劣者生能损害彼等之嗔恚。
由果大故为广大。由行色界故为广大。由缘无量有情故为无量。由极胜伏违品故为极修习。如是由对治性、果性、地性、所缘性、清净性而宣说彼心。

།ཕྱོགས་ གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་གནས་པ་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཁྲི་དག་འབོད་དོ། །རི་དགས་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །མོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་དུ་ མཐའ་དག་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གཞིའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡིན།ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་ཉེས་པར་བརྩམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུ་མ་བུའོ། །དེ་ལ་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་བཞི་པོ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། ། སེམས་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་དང་། ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་དང་། ནང་དུ་བསྡུས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའི་གཉེན་པོར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཚིག་གཉིས་ཏེ།ཞུམ་པ་དང་། རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཚིག་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་གང་གིས་ན་དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་མ་རིག་པ་དང་། གང་གིས་ན་རོ་ མྱང་བ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པར་འགྱུར་བའི་སྲེད་པའོ།།གཞན་ཡང་སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་ཚིག་བཞི་དག་ཡིན་ནོ། སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་མ་བརྩམས་ན་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཧ་ཅང་བརྩམས་ན་ལུས་དུབ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བརྗེད་ངས་བ་ དང་སེམས་ཉམས་པ་སྟེ་གང་གིས་ན་ལུས་ཉེས་པར་བརྩམས་པ་དང་།དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཡུལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ཕྱི་མས་ ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མིག་སྐྱེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མིག་གོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའོ། །ཡང་དག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ རིག་པའོ།།རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བློ་སྟེ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བློ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་ཞན་པ་དང་། ནོར་བ་དང་། རྙོག་པ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་ རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ངན་པར་ལྟ་བ་དང་།ཐེ་ཚོམ་དང་། མ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་ཡང་བཟླས་པ་གསུམ་དག་ལ་ཐོག་མར་མཐོང་བ་ནི་ མིག་གོ།།ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་སྟེ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་ཡང་ཆོས་མ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་མིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཐོང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་སོ་། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དགག་པའི་ཕྱིར་རིག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་བློ་སྟེ། རྣམ་ པར་དག་པའི་དོན་གྱིས་སོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་བཟོད་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་བཟླས་པ་གསུམ་དག་ལ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། མི་སློབ་བའི་ལམ་གྱིས་ བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཁྱེད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།

所谓'一方'是指住处的住者的显示，例如说'座位在呼唤'，'野兽在叫'等。
所谓'胜解'是指显示胜解作意。
所谓'遍满'是指显示遍满，因为是同时对一切胜解的缘故。
所谓'圆满'是指显示已现前根本定。
所谓'安住'是指显示在其他时间也随顺。
'精进勇猛而无怯弱，身轻安而无过失'是经典片段。
其中后面的文句是带有解释的四句，应当依次了知是四种心的对治。
四种心是：太过怯弱、太过执取、内收、外散，正是为对治这些而有两两对治的断行。
另外，为对治止观的近烦恼有两句，因为是对治怯弱和掉举的缘故。
为对治舍的近烦恼也有两句。
这两种是由于使念混乱的无明，以及使心散乱于受用的贪爱。
另外，四句是为对治四种过失。
四种过失是：未发起精进则心生怯弱，太过精进则身疲惫，忘失正念以及心衰退，即由于身过度用功、念混乱及心不专一而外境散乱的缘故。
正因如此，为显示其对治，应当了知是以后面的文句来限定精进等。
'如理作意，眼生起'是经典片段。
其中，因为现前义故，无漏智慧是眼。因为无疑故是智。因为现证真实故是明。因为清净故是觉，由于词源学的缘故，因为清净故是觉。
为显示眼无衰弱、错误、混浊，故以三种来限定。
另外，外道的见解是对诸谛邪见、疑惑、无明的非对治，且有漏，为与此差别故说眼等。
另外，对于三轮，最初见到是眼，如实观察所见是智，依于这两者的如所有性是明，因为是执取如所有性故。依于真实性是觉，因为是如实了悟故。
另外，为遮止未闻法者的比量故说'眼'。为遮止胜解所生见故说'智'。为遮止增上慢故说'明'。为遮止有漏性故说'觉'，是以清净义故。
有些人说：'忍是见性故是眼，智即是智'，这对三轮是不合理的，因为它们是由见道、修道、无学道所摄故。
'比丘们，这是为了利益你们'是经典片段。

།ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་འདོད་པ་བསོད་ཉམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤང་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་གཉིས་ཀའི་མཐའ་སྤངས་ནས་དབུ་མ་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་བདེ་བ་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་རྣམས་མ་རྟོགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ ལམ་མོ།།བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་འདིར་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ལམ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་པའི་སེམས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལམ་མོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་རྣམས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ ཟད་པའི་ལམ་མོ།།གཞན་ཡང་ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་བའི་ལམ་མོ། །བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སླ་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སླ་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཤིང་ཐགས་བཙུགས་པ་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་ཟབས་རིང་བ་ནི་ཟབས་རིང་དུ་བཙུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བཙུགས་པ་ནི་བློ་ནས་ལེགས་པར་བརྟན་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། སྲ་བ་ནི་མི་འདྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་པ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཤིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།མཁྲེགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤུན་པ་མེད་པ་དང་། ཁོང་ན་ལུང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་མི་འགུལ་བའི་ཕྱིར་ལ། མི་འཆག་པ་ནི་མི་ཆོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟབས་རིང་བ་དང་ལེགས་པར་བཙུགས་པའི་གཞིའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ལ། སྲ་བ་དང་བརྟན་ པ་དང་མཁྲེགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མི་འཆག་པ་ཡིན་པས་གཞི་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། གཉིས་ཀྱི་གཞི་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་ཉིད་དང་། དེས་བྱས་ པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཕྱིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་མི་ཐོད་པ་ཡིན་ནོ།།ལོངས་སྤྱོད་བསྐྱོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་བསྐྱོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་ བསྒྲུབས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། གློས་འབེབས་པ་དང་། ཉལ་བའི་བདེ་བ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ལག་མཐུས་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་མེད་མེད་དྲི་མ་ཆགས་ ཆགས་སུ་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངལ་བས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ངོ་། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ། ། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ངོ་། །ལོག་པའི་འཚོ་བས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ། །ཕན་ཡོན་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འགྲོ་བ་གང་མར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་འོག་མ་ནི ངན་སོང་རྣམས་ཡིན་ནོ།།དེའི་འགྲོ་བ་གོང་མར་གྱུར་པ་ནི་མི་རྣམས་ཏེ། དེར་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འགྲོ་བ་གང་མར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གང་ཞིག་མིའི་སྐལ་བ་བཟང་པོའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྐལ་བ་བཟང་པོར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གང་ ཞིག་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ།།གང་ཞིག་ལྷར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཐོ་རིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།

为了利益而舍弃随顺贪欲的极端。为了安乐而舍弃自我折磨的极端。为了利益与安乐，舍弃二边而修持中道。
又为了利益，依止对治有苦的烦恼。为了安乐，依止无烦恼的对治苦。为了利益与安乐，依止有乐的对治烦恼。
又为了利益，是未证增上心见法乐住而灭尽烦恼的道。为了安乐，是除了此处灭尽烦恼道之外的增上心见法乐住道。为了利益与安乐，是具有增上心见法乐住而灭尽烦恼的道。
又为了利益，是有学者的难行道。为了安乐，是无学者的易行道。为了利益与安乐，是有学者的易行道，如是依次。
'树桩已立'是经文片段。其中深远是因为深深插入。善立是因为从心中善加稳固。坚实是因为不腐朽。稳固是因为是长久住世之木。具刚强是因为无树皮且内无空洞。
不动是因为不摇晃，不坏是因为不损毁。由深远与善立的基础差别而不动，由坚实、稳固与具刚强的自性差别而不坏，如是基础与自性的差别二者依次对应。
如是，彼等是二种、三种、二种的基础性、自性及由此所作利益故圆满，是外道们所不能及的。
'受用动转与精进所得'是经文片段。其中动转与精进所得是显示由心力成就，依次是对治睡眠之乐、懈怠与卧乐二者。
手力所成就是由身体力量成就。无尘无垢所成就是由劳累所成就。
具法且以法所得是由正理所成就，因为不离正当生计故具法，因为以福德所得故以法所得。
又因为不属于佛等故具法，因为非以邪命所得故以法所得。
'利益来世往生何处'是经文片段。其中下处是恶趣。往生上处是人道，往生彼处的利益即是往生何处。
其中能成熟人中善趣果报者即是往生善趣。其中能成熟悦意身与受用果报者即是安乐异熟。
能使往生天界者即是成就善趣。

།གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་གོང་མར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལྷག་མས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་ པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དག་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།འདིར་འགྲོ་བ་ཅི་ཞེ་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་སོ། །བདུན་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་དུས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ སྲིད་པ་བདུན་དག་གིས་སམ།ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ལ། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བའི་བར་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བས་འདི་དག་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དག་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་ཡང་འགྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། དགྲ་བཅོམ་འགྲོ་བ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ནི་རྟོན་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་མ་བྱུང་ཡང་རུང་བདག་ གི་ཡང་སྲིད་པ་མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མྱ་ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།བདག་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར། བདག་གི་ལུས་འདི་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ སྐྱེ་བ་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྨོན་པ་དང་ངེས་པའི་དུས་གཉིས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཕུང་པོ་ཙམ་མོ།།གང་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །དེ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་ཙམ་འགོག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་འཐོབ་ཀྱི་བདག་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དངང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ ལས་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ཡིན་པར་འབྱུང་སྟེ།དཔེར་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུས་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ལས་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ཀྱེ་མ་དགེ་སློང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཟག་ པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་ལྡན་པར་གྱུར་པ། ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ལ་བྱ་བར་མངོན་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མའི་འགྲོ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤར་ ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་མི་སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ། །ཡོད་ཉིད་མེད་ལ་མེད་ཉིད་རིག་།དེ་ནས་ཇི་ལྟར་གང་ཡོད་ལ། །གཉིས་ཀྱིས་བླ་བཅས་བླ་མེད་ རིག་།གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ལ་བླ་མ་དང་བཅས་པ་དང་བླ་མ་མེད་པ་གཉིས་སུ་ཤེས པར་ནུས་ཀྱི།གྱི་ན་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་ན་ཡོད་པ་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པར་མི་བྱེད་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྨོན་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་སྨྲས་པ། བདག་འཛིན་ཕྱིར་དང་སྲིད་ལ་སྲིད་། །དེས་ན་སྲེད་ཟད་མི་འདོད་དེ། །གསུམ་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་ པོར་ནི།།སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་ཏིང་འཛིན་རྣམས། །གཅིག་གིས་ཡོད་དང་མེད་པ་དང་། གཉིས་ཀྱིས་ཡོད་ལ་སྐྱོན་ཡོན་རིག་།དེ་ཕྱིར་གསུམ་སྟེ་དེ་དག་གི་།རིམ་པ་སྔ་མས་ཕྱིར་མ་དྲངས། །དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སྟེ་ གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།

此外，通过余下的内容来阐明众生向上转变的道理。'什么是七种圣者趣向'这是经典中的一段。在此，何为趣向？是指往生他世的其他生命状态。之所以是七种，是依据获得涅槃的时间而区分。非圣者也有七种轮回，或一来果者圆满涅槃，而中阴涅槃乃至上流般涅槃等都不会发生变化，所以这些就是七种圣者趣向。
涅槃是断绝一切趣向，所以不是趣向。那么偈颂中所说'阿罗汉趣向涅槃'是什么意思呢？那是指依止而说趣向。'无论我是否出现，我的后有是否出现'，以这两种方式，是为了希求涅槃而修习无相。'我将不再出现，我的这个身体将不再出现'，以这两种无常相来破除轮回，是为了修习无愿。
另外，由于在愿求和决定的两个时期使心趣入涅槃，所以这两者都是修习无相。如此，所谓'存在'即是蕴的自性，所谓'生起'即是有为法。'舍弃它'是说仅见有为无常的灭，因此获得舍心，而不会因'我将不再出现'而恐惧。
无取涅槃，在某些经典中说是无余涅槃，如说'由解脱因缘而无取般涅槃'。在某些经典中说是有余涅槃，如说'啊！比丘寂静，具无漏，离贪，成就无系，无取涅槃，这是善哉'。这显然是指无余涅槃，因为是就后世趣向而言，并广说'不说往东方'等。
'于有法有性'等是经典中的一段。关于这点：'以空性于有法，了知有性无性，然后如是于有，以二知有上无上。'所谓'以二'即是以无相和无愿二者。空性等三昧的次第也是因此而定。了知有无诸法，能知有法有上和无上二种，若不了知则不能。若了知有法有上，则不应心生希求；若是无上，则应希求。
另外有说：'因执我及有爱，故不欲爱尽灭，对治彼三法，空性等诸三昧。一知有及无，二知有过患功德，故为三种彼，前前不能引后后。'如是，'有法过患功德'是指有为法和无为法，依次而言。

།ལུང་ལས་ནི། མེད་དང་དེ་བཞིན་སྐྱོན་ལྡན་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་དངོས་ལ། །ཡོད་འཛིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་འཛིན་དང་། །ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་འཛིན་གཞོམ་ཕྱིར། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ་ཞེས་ འབྱུང་ངོ་།།ལེགས་པར་མཐོང་བ་ལེགས་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་རིག་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ།།ལེགས་པར་བསྟེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དགའ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ ན་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་རྩོལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སྦྱོར་བ་སྤང་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལན་མང་དུ་བྱ་བ་དང་། བརྟན་ པོར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།མཉམ་པར་གཞག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞུམ་པ་དང་། རྒོད་པའི་གཉེན་པོའི་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྤང་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་བརྩོན་ པའི་ལུས་དང་སེམས་དུབ་པར་གྱུར་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་ བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཞུམ་པ་རབ་ཏུ་བཟུང་ནས་ནང་དུ་རབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་དགེ་སློང་མའི་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་ བུའོ་།།འཁོར་དང་། བློ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། མཆོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉན་པ་པོའི་ཚོགས་འདུས་པ་དང་འཁོད་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་ཀྱི་ སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ལ་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོས་དགེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ ཆེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་ཆེན་པོས་མདུན་གྱིས་བདར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དམག་ལྡན་ཆོས་འདི་ནི་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། དེ་ཡང་དེ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་སྔོན་ཤེས་རབ་མ་སྦྱངས་བས་རང་གིས་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཟབ་པའོ། །སྟོན་པ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཟབ་པར་སྣང་བའོ། །རང་གི་རྟག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མཐོང་ བར་དཀའ་བའོ།།སྟོན་པ་ན་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྟོག་གེ་ལ་མ་གྲགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འདིར་བདག་མེད་པ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་ པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་པར་སྣང་བའོ། །དོན་དམ་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བར་དཀའ་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་དུ་རྟོག་གེ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་ མཛད་པས་དེའི་རྟོག་གེ་ལ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

经中说：'为了破除无和具过失，以及具功德事物上，执为有、执为具功德、执为不具功德，依次修习空性等诸三昧。'
'善见善知'是经文片段。其中'善见'是教示，其余是解释。其中'善知'是闻所生慧。'善作意'是思所生。'善修习'是世间修所生，因为具有喜悦。'善通达'是出世间，因为趣入胜义。如是即是'善见'。
'生起欲求精进'是经文片段。依次应知是为了想要断除非等持的修习等，为了摄持其方便，为了多次修习及坚固，为了修习等持时对治沉掉。又为了想要断除等，为了修习彼等，为了当精进而身心疲惫时不断精进，为了断除止观的随烦恼，也是依次。又精进是在观察时依止发起精进，在修习时依止三昧，为了摄持沉没心而内安住，如比丘尼经中所说。
'具集会具众'是经文片段。显示眷属、智慧、信任、供养圆满。'具集会具众'是眷属圆满，依次是听众聚集和安住。'众之上师'是智慧圆满，因为随自论典而教导他们。'为众多人所知为善性'是信任圆满，因为为众多人所证悟而信任。'为大众所敬仰'是供养圆满。
'军具，此法甚深'是经文片段。这是依世尊证悟无我法而说。因为未曾修习智慧故难以自见，故甚深。教授时难以通达，故现为甚深。自己不能永恒，故难见。教授时非寻思境界，故难以通达，因为非寻思所知故。
又此中唯说无我即是法，因为胜义难见故甚深。世俗义难通达故现为甚深。胜义不可观察故难见。世俗义非寻思行境故难通达，因为就胜义而言非其寻思所行故。

།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཟབ་པ་ཟབ་པར་སྣང་བ་དང་། རྒྱུ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ཚིག་གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དེ་སུས་རིག་པར་ནུས་ཤེ་ན། ཞིབ་མོར་བརྟགས་པའི་མཁས་པ་ དང་མཛངས་པས་རིག་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་ལ་ཞིབ་མོ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལ། བརྟགས་པ་ནི་དོན་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་དག་སྔོན་བློ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དེ་གཉི་གའི་དོན་ལ་འཇུག་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་།མཛངས་པ་རྣམས་ཏེ་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་མཛངས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཟིགས་ནས་འདུལ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་འཆའ་བར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་བསླབ་པ་ནི་གང་ཡིན། བསླབ་པའི་གཞི་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་། རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དང་། སོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ་བ་དང་། རྗེས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་དང་། སོར་གཞུག་པར་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྤང བ་དང་།བླང་བ་དང་། སོ་སོར་བཤགས་པ་དང་། ཉིན་དང་མཚན་དུ་སློབ་པ་ནི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། །སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བསླབ་པ་ཉིད་གཞི་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་ འདོད་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ནི་བསླབ་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མཛེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དགེ་འདུན་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཡང་དག་པར་བླང་བ་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་བ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།མངོན་པར་མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མཛེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དད་པ་སྐྱེས་པས་སོ། །མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གང་ཟག་གནང་མི་བཀུར་བ་རྣམས་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ བསླབ་པ་ལས་འདའ་བས་མི་མཛེས་པ་རྣམས་ཏེ།བསླབ་པ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་གནས་ནས་དབྱུང་བ་དང་བསྐྲད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་བསླབ་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་མེད་པར་ འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཟག་པ་རྣམས་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པའི་གཞི་འཆའ་བའོ། །ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་རྣམས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་འོངས་པའི་གང་ཟག་ལ་མི་འཇུག་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་བསླབ་པའི་གཞི་འཆའ་བའོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བརྡ་ཅན་དང་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ སྟེ།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་རྟོག་པར་བརྒྱུད་པ་གཉིས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་གཅིག་ནི་བསྟན་པ་མི་ཕྱེད་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སོ། །གཅིག་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །གཅིག་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའིའོ། །གཉིས་ནི་ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའིའོ། ། གཉིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའིའོ། །གཉིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའིའོ། །གཅིག་ནི་བསྟན་པའི་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའིའོ། །དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགག་པ་ཞེས བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགགས་པ་སྟེ། འཇུག་པའི་གགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་གཏན་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，以两句和两句完整显示了何为甚深显现为甚深，以及其何因。现在，若问谁能了知如是之法？说道'由细致观察的智者和贤者能了知'。其中，细致是为趣入真实义故，观察是为趣入一切义故，即通达如所有性和尽所有性之故。此二者亦有二种：智者们即是凡夫中先前已令智慧成熟，由生而得，能趣入二义之慧者们；贤者们即是见谛者。彼等即是已趣入二义之慧者故为贤者。
'如来见到十种利益而为声闻制定学处'是经典文句。其中，何为学处？何为学处之基？正受持、随护、入行者是学处。非所作及所作之正受持、随护、入行是学处之基。复次，断除、受持、各别忏悔、日夜修学是学处，如罗睺罗经中所说。戒律支分是学处之基。复次，学处即是基础，因为欲求学处者能获殊胜故。
为摄僧团故是由随顺学处性。为令僧团善妙故是由庄严性。为令僧团安乐故是由多数喜爱成就正受持性。为令未信者生信故是由庄严性而生信故。为令已信者更增上故是由彼性而增长故。为惩治不敬奉教法者故，即违犯学处不庄严者，欲求学处者当驱摈出离故。为令知惭者安乐住故，即欲求学处者由戒律相同性无动摇而共住安乐性故。
为防护现法诸漏故，即为遮止现在诸漏而制定学处。为遮止后世诸漏故，即为令未来补特伽罗不趣入而制定学处。为摄受梵行及令梵行久住故，即'我之梵行得以久住'是随顺表示梵行与胜义，即出家与相续观察二者。其中之一是为令教法不坏故。一是为无过失性故。一是为因圆满故。二是为资具受用圆满故。二是为法受用圆满故。二是为证得涅槃圆满故。一是为教法大义圆满故。
'阿罗汉比丘诸漏已尽之苦灭'是经典文句。其中，所生之苦灭尽，因为成为趣入之障碍故。彼寂灭即是永不生起之法性故。

།འཇིག་རྟེན་པའི་འགོག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ཉེ་བར་ཞི་བ་སྨོས་ཏེ།བསྲབས་པའི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགོག་པ་སྨོས་སོ། །ཚེ་འདི་པའི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསིལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་དྲོད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་བུམ་པའི་གྱོ་མོ་ཚ་བ་བསིལ་བར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ནུབ་པ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་ས་འོག་མ་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགག་པ་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསིལ་བར་གྱུར་པ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།བག་ལ་ཉལ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་གོང་མ་པ་ཡང་མ་ནུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ནི་དེ་ལས་བཟློག་ནས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་ནུབ་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་ནི་ཞི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་འོག་མའི་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པས་གྱ་ནོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པ་དང་མཐུན་པར་དགྲ་བཅོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགགས་པ་དང་ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བྲམ་ཟེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སོམ་ཉི་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ་། །འདི་ལས་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དོན་དམ་པའི་བྲམ་ཟེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།སོམ་ཉི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་དང་རང་གིས་ཐོབ་པ་ལས་སོམ་ཉི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ངན་སོང་པ་དང་ཡང་འབྱུང་བ་ པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགྱོད་པ་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུན་ པ་དང་འདོད་ཆགས་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་བྱའོ། །མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་འདུན་པའོ། །ཆགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམས་ སོ།།སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ནས། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཟད་ཕྱིར་དང་། །ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ཤེས་ན། །ཡང་སྲེད་པར་ནི་འདོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དང་། ལས་དང་སྲིད་དང་དེ་བཞིན་མ་རིག་པ། །ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ ཀྱི་རྒྱུ།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གོ་རིམས་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་སོམ་ཉི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཤེས་ནས་ཐ་དད་པ་གསུམ་འཐོབ་པར་སྟོན་ལ། འགྱོད་པ་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཐོབ་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་སློབ་པའི་བྲམ་ཟེའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་མི་སློབ་པའི་བྲམ་ཟེའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོན་པ་དང་འཆི་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། འཆི་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་ལ། །གསོན་ལ་འང་མངོན་པར་མི་དགའོ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆགས་པ་ རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།

为了区别于世间的灭，说'寂静'；为了区别于减弱的事物的寂静，说'灭'。属于今生的是'清凉'，因为远离烦恼随眠的热恼，如同热陶罐变得清凉一样。其'寂灭'是在无余涅槃中。
另外，世间离贪者是下地的苦灭，而非寂静，因为后有法性的缘故。也非清凉，因为随眠仍在的缘故。上地也非寂灭。阿罗汉则与此相反，直至寂静和寂灭。
另外，世间人的灭并非寂静，因为具有下地的苦。因未断随眠故非殊胜。因为会再入轮回故非出离。与此相反，圣者们的苦灭是寂静、殊胜和出离。显示其行相相应，阿罗汉的苦灭乃至寂灭。
'婆罗门即如是无疑惑'是经文片段。此中显示以智慧和断证圆满为胜义婆罗门相。以无疑惑显示智慧圆满，因为对胜义和自证无疑惑。余者显示断证圆满，因为断除恶趣和后有烦恼。
以无追悔显示断除烦恼业故断除恶趣烦恼。余者显示断除后有烦恼，因为显示断除欲贪。对生灭的渴爱是愿求'当生'、'当灭'。贪著即是对此的欲贪、色贪、无色贪。
如偈所说：'断除一切渴爱已，因尽一切诸行故，遍知一切诸蕴已，不复起渴爱。'又说：'业及有并无明，是后世诸行因。'应当结合，仅有次第差别而已。
另外，以无疑惑显示获得三种决定，以无追悔显示获得圣者欢喜的戒律。如是以见道的婆罗门行相显示有学婆罗门相。余者显示无学婆罗门相，因为显示断除欲贪。
'离生灭渴爱'是因为不喜乐生死故断除欲求，如偈所说：'不喜于死亡，亦不喜生存。''不增长贪著'是断除欲贪、色贪、无色贪。

།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ་།།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་བརྗོད་པ་ན་སོམ་ཉི་ཟལ། ཕྱིས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གཅགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ལྷའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་སམ་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ལ།འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཞིང་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དང་བཅས་པ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །འདིར་ཞིང་པའི་དཔེས་ནི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བག་ལ་ཉལ་ གྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ལ།རྩ་བལ་བ་ཛའི་དཔེས་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མ་བྱུང་བ་དང་། བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མྲའི་དོག་པའི་དཔེས་ནི་དེ་ལས་གཞན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་གཉེན་པོ་ སྨོན་པ་མེད་པ་དང་།མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དག་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་། །སྤྱི་རྟེན་གྱི་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབབ་ཆུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སུན་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་དག་དེར་ཐུག་པ་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་མ་དང་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ནི་མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་བརྗེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་གཞན་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ ལྟར་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཉེན་པོའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་གཞན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་ནས་ དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་གཉེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་རིག་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་གཏམ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་འདོད་པ་ཉིད་དང་བཤད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ཏེ། །ཀཏྱའི་བུ་མོ་སྨྱུག་མ་ཅན་བཞིན་ནོ། །བསྒྲིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྙས་པ་མེད་པ་སྟེ། སེང་གེ མཆོང་བ་བཞིན་ནོ།།གོ་རིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་སྔར་བྱ་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་གཏམ་ལས་བརྩམས་ནས་སོ། །མཚམས་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་ལུང་ བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཏེ།མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ཅན་རྣམས་ལའོ། །འདོད་པར་བྱ་བ་ནི་སྔར་གནས་པ་དང་ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ལའོ། ། སྤྲོ་བ་མི་བསྐྱེད་པ་དང་ མི་སྨད་པ་ནི་གང་སུ་དག་འདི་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་གོ་ཞེའམ།ལོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་། །གདུལ་བའི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུར་ བྱེད་པ་ནི་དེས་གདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སྙིང་ན་བར་འགྱུར་རོ།།རིགས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ནི་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་གཏམ་གཞན་དུ་འཕྲོ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མཐུན་ པའི་ཕྱིར་རོ།

另外，为了对治具有增上慢的随烦恼，宣说婆罗门自身无有增上慢。具有增上慢者，当说到与甚深空性相应的缘起此缘性之语时，便生疑惑，后来也会执著于心，如同天经中所说。对身或禅定的贪爱普遍存在，贪欲随眠也是经常相随。
无常想以农夫等为喻的部分是经典段落。此处以农夫为喻，显示无常想是对治随眠；以芭蕉为喻，显示是对治缠缚，这是因为针对烦恼未生和已生的缘故。
以摩尼珠为喻，则是引导其他随眠的对治——无愿和无相等想。以总依为喻，则是执持其他缠缚的对治——不净等想，因为不会退失。
以象迹为喻，表示这些都在无常想的境界之中，因为应当完全确定是无常的缘故。以河流为喻，表示其他破除的行相都归于此，因为趣入行苦的缘故。
以日轮和界王，则分别表示在无学位时成为不忘失法性，以及统摄其他世间想。
如是，无常想是一切的对治，因为是随眠和缠缚的对治。又是对治的根本，因为能引生其他对治。又以三种殊胜相超胜其他缠缚的对治。又显示是无上对治，因为能胜伏一切无明和其他智慧。
具足这二十种相而说法，是经典段落。其中'适时'是指了知欲闻法和堪为说法的对象，如迦底衍那女竹林女。'精进'是指不轻慢，如狮子跃进。'次第'是指从先前布施等事和殊胜语开始。'相续'是指从经典解释开始。'随顺'是指从问答授记开始，因为对一向记等也如是授记。'令喜'是对信者。'令欲'是对先前安住者和怨敌。
不令生厌和不诽谤，是指不说'凡是这样的一切都是入于正道者'或'入于邪道者'之类的话，如无垢经中所说。若如是做，是因为不了知所化众生的差别，会令非所化者心生痛恼。'合理'是因为不违量。'相关'是因为前后相连。'不杂'是因为断除话题偏离。'具法'是因为随顺善法。

།འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་གདུལ་བ་དང་འཚམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པའི་སེམས་ནི་ཉན་པ་པོ་བདེ་བར་སྨོན་པས་སོ། །ཕན་པའི་སེམས་ནི་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སྨོན་པས་སོ། །སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ནི་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་སྨོན་པས་སོ། ། གཞན་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐ་མལ་པ་དག་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི་དེ་འདོད་པ་ཉིད་སྤངས་པས་སོ། །བདག་ལ་བསྟོད་པར་མི་བྱ་ཞིང་གཞན་ལ སྨད་པར་མི་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་ལྷག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་སྤངས་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟ་བུར་དང་། གང་གི་དོན་དུ་དང་། གང་འདྲ་བ་དང་། གང་འདྲ་བས་གཏམ་བྱ་བ་དེ་ལྔ་ལྔ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལུང་ལས་ནི་སྐྱོན་བཅུ་ གཅིག་གི་གཉེན་པོར་གཏམ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།སྐྱོན་བཅུ་གཅིག་ནི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དང་། བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་སྐྱོན་དང་། བརྗོད་པ་བར་ཆད་པའི་སྐྱོན་དང་། བརྗོད་པ་གོ་བར་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དང་། བརྗོད་པ་ མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དང་།དོན་འཐད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དང་། རྣམ་པར་གཡེངས་ནས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དང་། དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དང་། མི་འཚམ་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དང་། ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་གྱི་བསམས་པས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ནོ།།དེ་ལ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་མི་སྡུག་པར་འདུག་པའོ། །བརྗོད་པ་བར་ཆད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི་གོ་རིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་དང་རྒོལ་བའི་ ཚིག་དང་།ལན་གྱི་ཚིག་གིས་དབང་དུ་མཛད་ནས་སོ། །བརྗོད་པ་གོ་བར་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་དག་སྟེ། དད་པ་ཅན་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་དང་། བར་ན་གནས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སོ། །བརྗོད་པ་མཆོད་པར་མི་འགྱུར་ བའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་གཉིས་ཏེ།སྡིག་པའི་ལས་ཅན་ལ་ནི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ལ། སྨད་ན་ཡང་མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ནི་དོན་ཟབ་མོ་སྟེ། དབང་པོ་ཐ་མ་ལའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ བསམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་། དད་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད་པའི་བསམ་པ་དང་། ཕྲག་དོག་གི་བསམ་པའོ། །དང་པོའི་གཉེན་པོར་བྱམས་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ དང་།དེའི་ལམ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། བཤད་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཞན་ཡང་མདོར་ན་འདི་ལས་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། གཏམ་གྱི་ལས་དང་། གཏམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་། སྨྲ་བ་པོའི་ཡོན་ཏན་ལས་བརྩམས་ནས་རྣམ་ པ་ལྔ་ལྔ་དག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ནི་སྐྱོན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

随顺眷属是为了适应所化众生。慈心是希望听法者获得安乐。利益心是希望他们远离烦恼。悲悯心是希望他们远离痛苦。此外对善、不善等及平凡众生以慈心等心，依次而行。不依靠利养、恭敬和偈颂，是因为已经断除了对这些的贪求。不赞叹自己也不贬低他人，是因为已经断除了说法者想让他人对自己产生更多信任的贪求。
如是以五种方式说明了应当如何说法、为何说法、说什么法、以何种方式说法这五个方面。经中说，为对治十一种过失而具足二十种说法。十一种过失是：对非法器而说的过失、说法未圆满的过失、说法中断的过失、说法不令理解的过失、说法不受尊重的过失、无理而说的过失、说非境界的过失、散乱而说的过失、说无义之语的过失、不相应而说的过失、以烦恼心而说的过失。
其中非法器是指威仪不端庄。对治说法中断过失的是次第等三种，这是依据教说、诘问语和回答语而说的。对治说法不令理解过失的是第六、第七和第八，这是针对有信者、怀恨者和处于中间者而说的。对治说法不受尊重过失的是第九和第十两种，因为对作恶业者不应令生欢喜，若贬低则成为说法不受尊重的过失。非境界是指甚深义理，是对根机下劣者而言。
烦恼心有三种：欲求令人信任的心、欲求令人信仰恭敬的心和嫉妒心。为对治第一种，以慈心、利益心和悲悯心，是为了令人证悟涅槃、了解其道路，以及通达所说义理的心。此外，总之应当了知从此处所说的言谈修习、言谈作用、言谈功德和说法者功德，各有五种。
第四品。'应当以具足这十六种方式听法'是经中的一段。其中这十六种方式应当了知是对治十三种过失的对治法。

།སྐྱོན་རྣམ པ་བཅུ་གསུམ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྐྱོན་དང་།འགྱིང་བའི་སྐྱོན་དང་། དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་སྐྱོན་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བྱེད་པས་སྙིང་ན་བའི་སྐྱོན་དང་། མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བས་སྨྲ་བ་པོ་རབ་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་སྐྱོན་དང་། སུན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ དུ་བརྒལ་བའི་བསམ་པའི་སྐྱོན་དང་།ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྲོ་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དང་། སྐྱོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྙས་པའི་སྐྱོན་དང་། སྨོན་པའི་སྐྱོན་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་། རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་བསྡུས་ པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཉན་པའི་སྐྱོན་དང་།ལེགས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དང་། རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དང་། དེ་ལ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཚེ་སྤྱོད་ལམ་གྱི་མི་སྡུག་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །རིགས་མཐོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ང་རྒྱལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འགྱིང་ བའི་སྐྱོན་དང་།ཆོས་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་དུའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱོན་ནི་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རིགས་དང་། བྱད་ གཟུགས་དང་།ཚིག་དང་། ཚིག་འབྱིན་པ་མ་ཚང་བ་ཉིད་དུའོ། །རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ནི་སེམས་གཞན་དུ་འཕྲོས་པའོ། །བསྡུས་པ་ནི་རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཞུམ་པ་ཉིད་དུའོ་། །ལེགས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་དགོངས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་འདུན་པ་དང་འཇུག་པ་ཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལུང་ལས་ནི་སྐྱོན་རྣམ་པ་དྲུག་གི་གཉེན་པོར་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སྐྱོན་དྲུག་ནི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་། མོས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་། མཆོད་པར་མི་ འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དང་།བསམ་པའི་སྐྱོན་དང་། མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་། འཛིན་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་སྤྱོད་ལམ་མི་སྡུག་པར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་ངག་གི་སྐྱོན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསམ་པའི་སྐྱོན་ནི་གཞན་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་རྒོལ་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་དག་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ལ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་ པ་མ་ཡིན་པར་གོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གུས་པ་མེད་པ་དང་།ཚིག་དང་ཡི་གེ་མ་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྙས་པའོ། །གང་ཟག་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚིག་དང་། ཚིག་འབྱིན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གུས་པ་མེད་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་བརྙས་པའོ། །ཁོང་ དུ་ཆུད་པ་དང་།སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མི་འབྱུང་སྙམ་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པའོ། །འཛིན་པའི་སྐྱོན་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལོག་པར་འཛིན་པ་དང་། དོན་མི་འཛིན་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་མི་འཛིན་པ་དང་། བརྡ་མ་སྤྲད་པར་འཛིན་པ་དང་། མ་ལུས་པར་མི་འཛིན་པའོ། །ལྷག་ མ་ནི་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ།།གསུང་གྲོང་ཁྱེར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྟེ། འདིས་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་ཡོན་ཏན་དྲུག་དག་དང་ལྡན་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་། །གསུང་སྙན་པ་ཉིད་དང་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཉིད་དང་། དོན་བཟང་ པོ་ཉིད་དང་།ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟར་འོས་པ་ཉིད་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ན་གསུང་སྙན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་། །གསུང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་། འཁོར་ལ་ཆུན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། གསུང་འཇམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཉིས་ཀྱིས་ ན་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཚིག་འབྲུའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལེགས་པ་ཉིད་དང་། བརྗོད་པ་གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

十三种过失是：对说法者自身的动作和威仪过失，傲慢过失，不求义理过失，因偏向他方而心生痛苦的过失，不恭敬而不接受说法者的过失，颠倒诤论的思维过失，因不重视法和说法者而不恭敬的过失，因执著过失而轻蔑的过失，愚痴过失，希求利养恭敬的过失，因散乱和昏沉二者而不听闻的过失，不善思维的过失，完全不作意的过失。其中，在内心安住时威仪不庄严故为第一过失。
因高贵种姓等而生起傲慢故为傲慢过失。对于法，应视为具功德、善说及大果。对说法者，应视为善知识。法的过失是词句不相连贯。对说法者的过失是戒律、种姓、相貌、言语及发音不圆满。散乱是心散于他处。昏沉是因昏睡而心生怯弱。不善思维是对密意和法性颠倒。完全不作意是因欲乐和趣入微弱。
经中说有六种过失的对治有十六种。六种过失是：业的过失、无信解过失、不恭敬过失、思维过失、不相应过失、执著过失。其中业的过失有三种：身业过失是威仪不庄严；身语过失是因此而不劝请；意业过失是因不欲听闻。思维过失是寻求他人过失，想要摆脱如此诤论的心态。
不相应过失有五种：对于法，因理解为非出离而不恭敬，因词句不相连贯而轻蔑；对于补特伽罗，因戒律、言语、发音过失而不恭敬，因种姓过失而轻蔑；对自己轻蔑是认为无法通达和修行。执著过失也有五种：颠倒执著、不持义、不持文句、未领会而执著、不完全执著。
其余易于理解故未详细分别。'说如城市'是经中的一段，此说明正确结集者宣说具足六种功德的语言。即语言悦耳、文句善妙、义理善妙、无杂染、相应、广大。其中以两种方式理解语言悦耳：以语言广大令眷属欢喜，以语言柔和。以两种方式为文句善妙：词句的确切含义善妙，表达令人理解。

།ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རེ་རེས་ཏེ་རིགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། མཉན་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བཞེད་པ་ དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་།འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། སྤོབས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལུང་ལས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་དང་། གསུང་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཚིག་འབྲུའི་ངེས་པའི་ ཚིག་ལེགས་པ་ཉིད་དང་།གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་དང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། དད་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཉིད་དང་། རན་པར་གསུང་བ་ཉིད་དང་། རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཐབས་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ན་གསུང་གྲོང་ཁྱེར་གསལ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་ གཏུགས་པ་མེད་པའི་བར་ཡིན་པར་འབྱུང་སྟེ།གསུང་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མདོར་ན་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་སོ། །རང་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །སྦྱོར་བ་ཉིད་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ས་ག་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་རིམ་གྲོའི་གནས་སུ་ཚོགས་ཤིང་འདུས་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །བླ་མར་བྱས་པ་ནས་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་ནི་བཤད་པའོ།།འདིས་ནི་བཀུར་སྟི་བྱས་ནས་ཉན་པ་སྐྱོན་དྲུག་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་དྲུག་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་དང་། མ་དད་པའི་སྐྱོན་དང་། མ་མོས་པའི་སྐྱོན་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སྐྱོན་དང་། ནང་དུ་བསྡུས་པའི་སྐྱོན་ དང་།སྐྱོ་བའི་སྐྱོན་ནོ། །འདིར་ཡང་སྨྲས་པ། ང་རྒྱལ་དང་ནི་མ་དད་དང་། །དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་ཉིད་དང་། །ཕྱི་རོལ་རྣམ་གཡེངས་ནང་བསྡུས་དང་། །སྐྱོ་བ་ཉན་པའི་དྲི་མ་ཡིན། །ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་དྲི་བ་དྲིས་པ་ཡང་ཤེས་ཤིང་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རིགས་པ་ དང་འབྲེལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ་།།འདི་ལས་ནི་འདྲི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ལན་གདབ་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་མཚམས་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་ཤེས་ནས་འདྲི་བ་ལ་ནི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ ཀྱིས་དང་།མཚམས་སྦྱར་བ་འབྲེལ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དང་སྔ་ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགལ་བའི་འདྲི་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདྲི་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གདུལ་ བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གདམས་ངག་འདྲི་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་གི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་དང་འགྲུས་པར་སྐྱོང་བ་ནི་རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་སྟེ། རྟག་ཏུ་དང་བསྒྲིབས་པས་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་སྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ རིགས་པ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྔ་ཕྱི་མ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་འཚམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གདུལ་བ་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།མཐུན་པ་ཉིད་ནི་རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་བཤད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚིག་སྔ་མ་ ཕྱི་མས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་གདབ་པ་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་དང་། གདུལ་བ་དང་མཐུན་པ་ དང་།དོན་གྱི་མཆོག་དང་མཐུན་པའོ།

其余的是各自以具有合理义理、值得听闻、不具有利养等欲求、如众随宜而说、具有无量辩才而说。从经典中说，是以涅槃城的缘故、语音柔和、字句确定语言善妙、令人理解、具有法义、不依赖信心恭敬、适时而说、以广大善巧的缘故，所说从城市明亮乃至无有穷尽，如是出现。具足此八种语言，总之应知具有三种功德：以一种为自在，以二种为自性，以其余为相应。
其后'具寿月氏众多比丘聚集于供养处'是经文片段。其中'恭敬'是教示。从'尊重'到'以一切心思维'是解释。此说明恭敬听闻远离六种过失。六种过失是：我慢过失、不信过失、不欲乐过失、外散乱过失、内收摄过失、厌倦过失。此中也说：'我慢与不信，无有希求义，外散与内收，厌倦是闻垢。'
'问阿毗达磨与律问题，亦知文句字母相应'是经文片段。此中显示对三种问题回答具足八种功德。就义理和关联而言，对不知而问者，以义理无颠倒及关联相应而答。就法性和前后而言，对相违问题，以随顺法性及显示密意而答。对二种问题皆以令人理解及如所化而说。
就证悟而言，对教诫问题，以随顺成就世间功德及随顺成就出世间功德而答，因为是常精进圣道分之集合。常与精进守护即是常精进，因为经常以遮蔽守护心远离诸漏。
复次，合理性以相应而明显，因为无有前后不相应。随顺以相应，因为无有不顺法性。具足方便以适宜，因为如所化而说。
相应以常精进支分集合，因为随顺梵行。如说具五支分音声所说，前句为后句所明显。
此四种后句及其解释显示对一切问题回答具足四种功德：前后无违、顺应法性、顺应所化、顺应最胜义。

།ལུང་ལས་ནི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་དག་གིས་ལན་གདབ་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དག་ནི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཚིག་ དང་ཡིག་འབྲུ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་རྒོལ་བ་འགལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དང་།ཚིག་ཟབ་མོའི་དོན་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་དང་། ཉན་པ་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་གཞིར་གནས་པ་ཉིད་དང་། གདུལ་བའི་བསམ་པ་དང་ མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཉིད་དང་།ལུང་འབོགས་པ་དང་། ཁ་དོན་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་དང་སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མི་ཞེན་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། དགེ་སློང་དག་གཏམ་ལ་ འཇུག་པར་བྱ་བ་ན་འདུན་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྟེ།།འདི་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤངས་ནས་གཏམ་གང་བྱ་བ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་བྱ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་གྱི་ གཞི་ནི་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ།རང་གི་ཕྱོགས་རྒྱལ་བར་འདོད་པ་དང་། རང་ཕམ་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཉིད་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་ན་སེམས་ཁེངས་པ་ཉིད་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བས་སྐྱོན་བྱུང་བ་གླེངས་ན་དེ་བཅས་པར་འདོད་པ་ཉིད་དང་། སྐྱོན་མ་བྱུང་བ་གླེངས་ན་ཁྲོ་བ་ དང་།ཁྲོས་ནས་ཤ་གླན་པའི་ཕྱིར་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཕམ་ན་ཡིད་མི་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་སེམས་མི་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩོད་པའི་རྩ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་། འཆབ་པའི་གཞི་ནི་ ཟག་པའི་གནས་དང་མཐུན་པ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་དེའི་དགྲ་བོར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་འཆབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་སྤངས་ པས་ན་རྩོད་པའི་རྩ་བ་དང་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པ་ནི་ལྟ་བའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ངན་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་སྨྲས་པ། རྒྱལ་དང་ཕམ་ བྱེད་འདོད་གྲུབ་དང་།།བྱུང་དང་མ་བྱུང་གླེངས་པ་དང་། །མ་བྱུང་གླེངས་ན་ཁྲོ་བ་ལས། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་འབྱུང་བ་དང་། །ཕམ་ན་གདུག་པ་ལ་སོགས་པ། །བདུན་ནི་སྤངས་ནས་གཏམ་གཏན་བྱ། །རྩོད་པའི་གཞི་གཉིས་སྔ་མ་སྟེ། །གང་ལས་སྐྱོན་འདི་ འབྱུང་བའོ།།དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཞི་ཞིང་ཚོད་མི་འཛིན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཏམ་རྒྱུ་ དང་བཅས་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྤངས་ནས་གཏམ་ཅི་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱ་ཞེ་ན།དོན་དང་ཆོས་ཏེ་གང་ཞིག་གང་དོན་དུ་གཉེར་བ་འམ། ཆོས་དང་དོན་གང་གི་ཡུལ་ལ་འབབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཏམ་སྨྲ་བར་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་དག་ལ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉེ་བར་ བསྒྲུབས་པས་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།བདག་དང་གཞན་གཉིས་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་མ་ཡིན་པའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་གང་ཟག་ངེས་པར་བཟུང་བ་དང་། གཏམ་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་ པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་གང་ཟག་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཅན་གཉིས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ལའོ།

经典中说，以八种语句来回答，完全显示具足八种功德。八种功德是：确实掌握进入义理，与世间所知的语言文字相应，随顺反驳对方的过失，确定甚深语句的意义，对听者有益的语言文字安住于无散乱的基础，如所化众生的意乐而详细分别，与传授、诵持、信解、思维、修习相应，如实显示不执著于文字的抉择。
'诸比丘，进行谈论时不应带有贪欲和嗔恚'，这是经典的一段。由此显示应当断除烦恼性的谈论基础，以及应当进行何种谈论及为何目的而谈论。
其中烦恼性谈论的基础有九种：希望自方胜利，自己失败时对反驳者生嗔恚，自方成立时心生傲慢，当对方指出过失时想要掩饰，当指出未犯过失时生嗔恨，嗔恨后为报复而怀恨，失败时不悦的心态不清明。
这一切诤论根本的前行有二：出家人的卑劣心态，以及隐藏的基础是与漏处相应的获得恭敬等境。对此有执著者对其怨敌生嗔恚，为掩饰自己的过失。由于不执著于此而断除，故断除第一诤论根本。第二是为了消除见解的热恼。恶见的心是热恼，因为具有不寂静的特征。
此处也说：'欲求胜与败，欲求成就及，说已生未生，说未生生嗔，由嗔生怨恨，失败生毒等，应断此七种，然后定谈论。诤论基二前，从此过失生。'
其中烦恼性的谈论以三种方式显示：因为不寂静且不自制而说，因为超越宗义而作，因为诽谤他人。
断除如是具因的谈论后，应说何种谈论呢？义理和法，即所求的义理或法义所依止的境界。为何目的而谈论呢？为了通过成就三种智慧令他人生起小中大忍，为了令自他二者生起信心。
'圣者们如是宣说'是指非他者。'圣者们的宣说是如此'是指非其他方式。应知这是确定补特伽罗和确定谈论。
又未离贪者经观察而如是宣说，离贪者的自然宣说是如此。这是确定观察补特伽罗和修习力者二者。又于现在、隐蔽的过去和未来时中。

།གཞན་ཡང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་ བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཟག་དང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པས་གཏམ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་ནི་གཏམ་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་། བར་ན་གནས་པ་ དང་།ཆོས་མཐུན་པ་དང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལས་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིས་དགེ་སློང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་རྒོལ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་རྒོལ་ བའི་སྦྱོར་བ་དང་།བཀུར་སྟི་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོའི་སྦྱོར་བས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་གིས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱུང་ན། དེ་ཕམ་པར་འདུན་པ་སྤངས་ཤིང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་སྤངས་ལ་གཏམ་བྱའོ། །མ་བྱུང་བ་དང་བྱུང་བའི་སྐུར་ པ་གཉིས་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་བྱུང་ན་ང་རྒྱལ་དང་འཆབ་བ་སྤངས་ནས་སོ།།ཚིག་རྩུབ་པོའི་སྦྱོར་བ་བྱུང་ན་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཏེ་སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་། མི་བཟོད་པ་སྟེ་སླར་གཤེ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཉིད་དང་། ཡིད་མི་ཆེས་པ་སྟེ་ རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་མ་ངེས་པ་ཡང་སྤངས་པའོ།།བར་ན་གནས་པ་དང་ལྷན་གཅིག་གཏམ་ལ་འཇུག་པ་ན་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་འཆབ་པའི་གཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་ལས་བྱུང་བ་བར་ཆད་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའི་བསམ་པ་དང་། དད་པ་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད་འདོད་པ་ལ་ཡང་བོར་ཏེའོ། །ལྟ་བའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྟེ་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་བསལ་ནས་སོ། །འདི་ནི་དེའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཧ་ཅང་བརྗོད་པ་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་འགལ་བར་ཡང་མི་བྱ་ལ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བར་ཡང་མི བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་ལ་ཞུགས་པ་ན་ཉེས་རྩོམ་གྱི་ཚིག་དང་།མི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །བར་ན་གནས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཐེ་ཚོམ་ཅན་དང་། བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་དང་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་ལ་ནི་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་དྲུག་བྱའོ། །འདི་ནི་དེའི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ལ་སེམས་པ་ལ་ནི ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་ངེས་པར་སེམས་སུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཁོ་ནས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མགུ་བར་བྱ། ཡང་ དག་པར་མགུ་བར་བྱ།ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སེམས་གཡེངས་པ་སྤོང་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་ལ་འཇུག་པ་ན་དད་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་ཕྱིར་རོ།།དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། དགེ་སྦྱོང་དག་བདག་ཉིད་གླིང་དུ་ གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།ཇི་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ཉིད་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བར་གནས་ཤེ་ན། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་གླིང་དང་ཆོས་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་བའི་ཕྱིར་རོ།

此外，还要完整宣说他们是如何表述的以及所说的果位是什么样的，因为要赞叹具有殊胜补特伽罗和殊胜果位的言论。
经典中说言论有三种方式：对治、中立和随顺。由此，这段经文显示了比丘的心清净和语清净。
对治是以三种方式对待论敌：对治的方式、不恭敬的方式和粗语的方式。
对此，当比丘遇到对治的方式时，应舍弃胜负心，对论敌也要舍弃嗔恨而说话。
当遇到不恭敬的方式，无论是无中生有或确有其事的诽谤，都要舍弃傲慢和隐瞒。
当遇到粗语的方式时，要舍弃恼害心即心乱、不忍即回骂、贪求嗔恨等，以及不信即对自己的正确约束不确定。
与中立者谈话时要舍弃心的卑劣和隐瞒的基础，即舍弃如从师长的典籍中所说的有障碍的想法，以及从信心到想要恭敬的想法。
也要去除见解的执著，即执著自己的见解为最胜。这是心的清净。
所谓'不应过分言说，不应相违，也不应说粗语'，是指与论敌谈话时要远离恶意的言语、不合理的言语和有过失的言语。
与中立者谈话时，对于怀疑者和不能分辨的人要从法义开始教导。
对于能分辨的人要做六件事：从令知直到令欢喜。这是语的清净。
对于思维不可思议境界的人要令知，对于对不可思议境界生疑的人要令正知，对于为了证悟而修行的人要令决定。
为了生起三种殊胜欢喜，要令欢喜、令正欢喜、令遍欢喜。
三种殊胜欢喜是：断除心散乱的殊胜欢喜、断除疑惑的殊胜欢喜和摄受果位的殊胜欢喜。
与随顺者谈话时，令生信是心清净，为了善于询问。
令发信是语清净，为了善于教导。
'诸沙门，要成为自洲'是经文片段。
如何成为自洲和自归依呢？是因为精进于内心止观。
如何成为法洲和法归依呢？是因为精进于增上慧法观。

།ཇི་ལྟར་ན་གླིང་གཞན་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱབས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདོད་པའི་བསོད་སྙོམས་དང་བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ལ་བརྩོན་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་སོ་སོར་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གླིང་དང་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་རང་གི་སྐྱེས་བུའི་རྩ་བ་དཔུང་གཉེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་དཔུང་གཉེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཆོས་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་ ཐབས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་གླིང་གཞན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདིས་ནི་གཉིས་ལ་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་པས་དེ་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་དགེ་སློང་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་དང་ཐབས་ཤེས་དང་། །རྟག་ཏུ་དེ་ལ་དགའ་བ་གང་། །དེ་ནི་བདག་ལ་སོགས་ པ་གསུམ།།གླིང་འགྱུར་གོ་རིམས་བཞིན་ཤེས་བྱ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་། རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་དང་། །གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟན་པ་དང་། །བསྒོམ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འདི། །བདག་སོགས་གླིང་འགྱུར་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་གསུམ་དོན་གང་གིས་ན་ གླིང་དུ་འགྱུར།དོན་གང་གིས་ན་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆུ་བོ་བཞིས་དེད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་དོན་གྱིས་ན་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་དང་།མ་སྐྱེས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། དེ་དག་ཆུ་དང་ཐང་འདྲ་བའི། །ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོབ་ཕྱིར་དང་། །ཉོན་མོངས་སྐྱེས་དང་མ་སྐྱེས་དང་། །འདི་ཡི་གཉེན་ པོ་ཡིན་ཕྱིར་རོ།།ཡང་གཞན་དག་ན་རེ། བདག་ཉིད་སྐྱབས་མིན་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན། །ཆོས་སྐྱབས་འགྱུར་མིན་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་སྟེ། །བདག་ལ་རག་ལས་མཁས་དང་དེ་གཉི་ག་།སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་འཆད་དེ། དེ་ དག་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྲིད་པ་གཞན་ཉེ་བར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ལས་ནི་གྲོགས་ལ་སྲེད་པ་དང་། རྙེད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པ་ལ་སྲིད་པའི་གཉེན་ པོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་དང་ཆོས་དང་གླིང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། དེ་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཀའ་ཡིན་ནོ། ལྷག་མས་ནི་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།ནུས་པ་ཉིད་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་མང་བ་ཉིད་དོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ནི་དོན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་མང་བ་ཉིད་ནི་དོན་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྒྲུབ་ན་ཡང་སྐྱོན་མང་ བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་པ་གླེངས་པ་ཡིན་ཏེ།མ་སྤངས་ན་དོན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་གླེངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྤང་བ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱན་ཅན་གྱི་བུའི་མདོ་སྡེ་ལས་ གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཕན་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་འབྲལ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་སྔ་མ་གཉིས་ལྟ་བུས་སོ།

如何是无他洲和无他归依？因为已完全断除其违品方面的贪求饮食和令自身疲劳的两种精进。
如是，因为分别依止止观二者作为贪爱和无明的对治，以及完全断除其违品方面的二边，故而宣说自身等成为洲和归依。
复次，因为自身的士夫根本是助伴，故自身成为洲，此说明即是令入精进。因为教证和证悟法是助伴，故法成为洲，此说明即是令入了知方便。
因为于彼等一向决定，故为无他洲，此说明即是令入二者无过。
由修习念住而如是安住，此为正说。因为此中广说'诸比丘，于内身随观身'等故。
摄颂曰：具足精进及方便，常时于彼欢喜者，彼即自身等三洲，应知次第而成就。
复次，自己如理作意，依止他人言教，专一修习，应知此等成为自身等洲。
此三以何义成洲？以何义成归依？由救护四暴流之义故成洲，由救护生等诸苦之义故成归依。
复次，依次第为已生和未生烦恼的对治故。
摄颂曰：彼等如水陆，救护烦恼苦，烦恼生未生，以是对治故。
又有说：不欲自身为归依者依贪欲，法非归依者依诸苦，依自成就智者及二者，作为归依即成寂静。
彼等依止二边对治故，及不受后有故，宣说自身等成为洲。
经中说依次为对治贪著伴侣、贪著利养和贪著后有，而说自身、法和无他洲。
'诸比丘，应断邪见'是经文。其中'应断邪见'是教言。余者说明如教奉行的三种因：即能力性、无过性和多功德性。
无过性是因为不成就无义等。多功德性是因为成就义利等。
若不修行则说明有四种多过之因：因为说明若不断除则成就无义等。
其中义利是生起善法，如后二种正断，如庄严子经中所说。利益是远离不善法，如前二种正断。

།བདེ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ། རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་དོན་ནི་ཚུལ་གྱི་དོན་ཏེ། གང་གི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཕན་པ་ནི་དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དོན་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་དགེ་བའི་དོན་གྱིས་དེ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ཁོ་ན་དོན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས གཉིས་ཀ་ཡང་ལུང་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་མ་བཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚད་འཛིན་པས་ནི་གང་ཟག་ལ་ཚད་འཛིན་པ་ཡིན་ ནོ།།གཞན་ཡང་འདི་ནི་འདི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པར་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་པའོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཀྱེ་མ་བདག་གི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་ དང་།ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་ནི་ཐ་ཆད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ན་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་བར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཆེ་གེ་མོ་ང་ནི་ཁྱེད་ལ་མི་འཇིགས་ཀྱི་གཉིས་ན་ཁྱོད་དང་རེག་ སྡིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཐ་ཆད་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དེ་ཉིད་དྲག་ཤུལ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ཉིད་གདུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་རང་གི་ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །བསོད་ནམས་ ནི་བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་གྱིས་ན་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་དྲི་ནི་བསོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ཉིད་འཇིགས་པས་བག་ཚ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ངན་འགྲོ་འཇིགས་ པས་བག་ཚ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་དོན་གྱིས་སོ།།འདི་ནི་དོན་ཐ་དད་པས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། གཞི་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ཀྱེ་མ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་། ཀྱེ་མ་བདག་ གི་འདི་ལྟ་སྟེ།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པས་ཞེས་ཐོག་མར་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་གཉིས་ཁོ་ན་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཐབ་མོ་དང་མཚང་འདྲུ་བ་དང་རྩོད་པ་དང་འགྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པར་རྩོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ སྨྲ་བ་དང་།སླར་སྨྲ་བ་ཙམ་ནི་འཐབ་མོ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་སྐྱོན་སྨྲ་བ་ནི་མཚང་འདྲུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་བཟོད་པ་ནི་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་གྲར་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ནི་འགྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་ དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་ཁྲོས་པས་ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བའི་སྐུར་པ་གླེང་བ་ནི་འདིར་གཤེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་བསམ་པས་ངག་དང་བྱེད་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་ཁྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པས་སྣུར་བར་བྱེད་པ་ནི་རྡེག་པ་ཡིན་ནོ། །མཚང་ འདྲུ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་དག་ནི་མ་ཉམས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་མ་ཉམས་པ་ནི་བསླབ་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ནི་བར་བར་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེན་མར་མ་གྱུར་པ་ནི་འཆབ་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཐུན་ཚགས་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

安乐是指现世中安住于安乐，因为具有身心极其调柔的殊胜，或者因为体验解脱的喜乐。
意义是指沙门的意义即是法则的意义，是为了那些出家的人。
利益是指引导趋向彼处的沙门法则。
安乐如前所述。
另外，意义是教法，利益和安乐是解释，其中善的意义是利益，摄受的意义是安乐，因为这些都是为了一切众生而追求的，所以这两者就是意义。两种都是经典。
'比丘们，人不应对他人妄加评判'，这是经文的片段。其中是对有功德和无功德的人进行判断，以功德的标准来判断即是对人的评判。
另外，依靠他人说'此人如是'而对人评判，或不依靠他人而说'此人有如是功德'来评判他人。
'他这样想：唉，我以身语意造作恶业'，这是经文的片段。其中恶业以卑劣的意义而言是不善行，如说：'身造不善行的果报称为恶业'，以及'某某人，我不怕你，但触碰你会成为罪过'，由此可见是卑劣的。
那不善行即是暴恶，因为有害他之义。
那即是毒害，因为来世会损害自身之义。
福德以吉祥之义而言是善行，如说'香即是赞叹'。
那即是善，因为来世会带来可意果报之义。
那即是救护怖畏恐惧者，因为能从恶趣的怖畏恐惧中救护之义。
这是由于意义不同而如是说，并非基础不同。
如何知道这点？因为最初只说'唉，我以身语意造作恶业'和'唉，我以身语意未造福德'这两者。
'斗争、揭短、争论、诤执'，这是经文的片段。其中以恶意说话和反驳仅是斗争。互相说过错是揭短。不能容忍是争论。争论者大多分成两派互不相容地说话是诤执。
'被骂不还骂'，这是经文的片段。其中因愤怒而说出不实的诽谤是这里所说的骂。以生起愤怒的心态发出不悦的语言和行为是愤怒。以造成痛苦的心态进行伤害是打击。揭短如前所述。
'这些戒律是未破损、无过失'，这是经文的片段。其中未破损是因为不违犯学处。无过失是因为中间也不舍弃。不杂染是因为不与隐覆的戒相混。不零散是因为不与其因分别念相混。

།རང་དབང་ཅན་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་བདག་གིས་དབང་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྐྱེན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ ཀྱི་རྒྱུས་སོ།།ནོག་ནོག་པོར་མ་གྱུར་པ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་སོ། །འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའི་རྒྱུས་མི་ཐུབ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཚིག་གསུམ་ དག་གིས་དང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རེ་རེ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།རྣམ་པ་དང་པོ་གསུམ་པོ་དག་གིས་ནི་ལེགས་པར་ཆུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པོ་གཞན་དག་གིས་ནི་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་ ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་སོ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་སྨད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་སོ། ། གང་ཟག་བདེན་པ་མཐོང་བ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྟེ། འདི་ལས་ནི་དམིགས་པ་དང་། ལས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། འབྲས་བུ ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ཡིད་ཆེས་པ་ལས་ནི། མངོན་སུམ་ཉིད་ ཀྱིས་དོན་གྱིས་སུ།།ཤེས་བྱ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །དེས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ནང་གི་དྲི་མ་ཡིན། ནང་གི་འགྲན་ཟླ་དང་བཅས་པ་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ནི་ནང་གི་སེམས་སྐྱེ་བ་ན་སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞི་དག་བྱེད་དེ། སེམས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ གེགས་བྱེད་པ་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེད་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་གིས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཡུན་རིང་པོར་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་དེ་འདྲ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་དྲི་མ་ཡིན། ནང་གི་འགྲན་ཟླ་དང་ བཅས་པ་ཡིན།ནང་གི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡིན། ནང་གི་དགྲ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། དེ་ནི་མིག་གི་རྒྱ་མཚོ་དབའ་རླབས་དང་བཅས་པ་གློང་དང་བཅས་པ་འཛིན་ཁྲི་དང་བཅས་པ་སྲིན་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་བརྒལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་ བུའོ།།དེ་ལ་དབའ་རླབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀུན་ཏུ་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གློང་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་བསླབས་པ་བཏང་ནས་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་པའོ། །འཛིན་ཁྲི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ གིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་བྱིང་བར་བྱེད་པའོ།།སྲིན་པོ་ནི་གང་གིས་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྐྱེད་ནས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མིག་གིས་བདག་པོ་བྱས་ན་ཆུད་ཟ་བ་གཞི་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་ དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།བསླབ་པ་གཏང་བ་དང་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དོན་མྱུར་བ་དང་། མང་པོ་དང་། ཕྲ་བ་ ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མྱུར་བ་དང་མགྱོགས་པ་དང་རྣོ་བ་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།མང་པོ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་མགྱོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་ཤེས་རབ་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཡོད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་ ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། འདྲི་བ་དང་ལན་གདབ་པ་དག་ལ་ཕུགས་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

由于完全掌握了其对治，故成为自在，因为不被缘所夺取之故。
不粗糙是由于恶见和愿望二者，因为是出离之故。
此说明戒具足四种功德，由于此戒之因不能胜及依止其对治，以三句及其余诸句，依次一一配合。
以前三种相为善通达，因为是圆满之故。以其他三种为善修习，因为是善清净之故。
为智者所赞叹，是因为为圣者所赞叹之故，因为是善之故。
不为智者所诽谤，是因为任何方面都不被诽谤之故，因为是无漏之故。
'见谛补特伽罗获得果位具足证悟'是经文片段。由此是以所缘、业和自性而圆满见解，即缘于谛理、获得果位和具足证悟相的见解圆满即是见解圆满。
其中证悟是应知为自身如实了悟。从《信论》中说：'以现量及义理，了知所知对象，故许为证悟。'此即是出世间智慧。
'诸比丘，此三者是内垢，是内敌对'是经文片段。
贪欲、嗔恚、愚痴生起于内心时造作四种过患：令心染污即令烦恼生起，障碍未生善法生起，令已生善法退失，引发能令长久趋向恶趣的不善业。
因此是内垢、内敌对、内对治、内怨敌，如是依次配合。
'彼已度过具波涛、具漩涡、具执持、具罗刹之眼海'是经文片段。
其中波涛是指染污分别念，因为令心动荡之故。漩涡是指能令舍弃学处而退失的烦恼。执持是指令沉溺于利养恭敬的烦恼。罗刹是指能生破戒而导致投生恶趣者。
如是，于此教法中出家者若为眼所主导，则示现有两种具基础的损失：舍弃学处和退失。
'智慧迅速、智慧敏捷'是经文片段。
其中于如来所说法律中，由于趣入迅速、广大、细微之义理，故智慧迅速、敏捷、锐利，如是依次配合。趣入广大者称为敏捷。
此具有出离轮回的智慧和决择真实的智慧，故为具出离智慧者。
此具大智慧，因为于问答中无有穷尽之故。

།ཡངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་པ་ཡང་ ཡིན་ཏེ།གཞན་དག་གིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ ཕྱིར་དང་།དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཆེ་བ། ཤེས་རབ་ཡངས་པ། ཤེས་རབ་ཟབ་པ། ཤེས་རབ་མཉམ་པ་མེད་པ། ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།འདིར་གཉི་གའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་བརྩམས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་ནི་རང་གི་དོན་སྟེ་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུད་པའི་ཕྱིར་དང་། རི་མོའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་པ་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ནི་རི་མོའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ ཡང་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིག་འདི་དག་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་ལས་ལན་ཅིག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐོས་པས་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ་ནི་དེ་ཐོས་པ་ན་དོན་མང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་རབ་རྣོ་བ་ནི་དོན་ཕྲ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་དེ་ཉིད་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཆེ བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བདག་ནི་དྲི་བ་དྲིས་ན་དོན་འདི་ཁོ་ན་ཡང་ཉིན་མཚན་བདུན་དུ་ཚིག་གཞན་དང་ཡིག་འབྲུ་གཞན་དག་གིས་ལན་འདེབས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཡངས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྐྱེས་བུ་ འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པས་སྐྱེས་བུ་གདུལ་བ་ཐུལ་བ་ན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྒྱུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།འོ་ན་མདོ་སྡེ་ལས་འདི་ལ་དགེ་སློང་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ནས། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་ལ་སྙོམས་པར་ ཞུགས་ཏེ་གནས་ན་འདི་ཙམ་གྱིས།དགེ་སློང་མཁས་པ་ཡིད་གཞུངས་པ་ཤེས་རབ་ཡངས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ ནི་ཇི་སྐད་དུ།ཁྱོད་ནི་ཅི་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་པ། །ཁྱོད་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བས། །སྐྱེས་བུ་ཅང་ཤེས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པ།།འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་ཤེས་རབ་གང་། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཡི་ཤེས་རབ་ཀྱི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། ། འདི་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་ནི་སྐྱེ་དགུ་སེར་སྣའི་དྲི་མས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་དྲི་མའི་སེར་སྣ་དང་བྲལ་བས་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་དང་ལག་པ་བརྐྱང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་དྲི་མ་གང་ལས་སེར་སྣ་འབྱུང་བ་དེའི རྒྱུ་དེ་ནི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སྦྱིན་པ་དང་འགལ་བ་ཆགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུའི་ཤིང་ལྟ་བུ་དང་སེར་བའི་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་དྲི་མའི་སེར་སྣ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བཟློག་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སེར་སྣའི་རྒྱུ་ཆགས་པ་དང་སྡར་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།

也是广大的，因为五种神通广大圆满的缘故。也是甚深的，因为其他人难以了悟的缘故。也是无与伦比的，因为超胜一切世间的缘故。也如同珍宝，因为难以获得，能成就广大利益，且能令人欢喜，因为能在自他相续中生起解脱和喜悦的缘故。因此具有大智慧、广大智慧、甚深智慧、无与伦比的智慧、珍宝智慧，如是依次。
此处依据二者的意义而说法义，应当了知智慧有三种功德。其中两种是自利，因为是出世间的缘故。其余诸种是利他，因为能断除疑惑，能令人敬服，能生起特殊恭敬，能获得殊胜利益的缘故。应当了知甚深和无与伦比二者能生起特殊恭敬。
又是依据圣者舍利弗而说这些话语。其中迅速的智慧，是因为尊者马胜仅说一偈颂便能领悟其义的缘故。敏捷的智慧，是因为听闻之时能领悟众多义理的缘故。锐利的智慧，是因为能领悟微细义理的缘故。具出离智慧、具决择智慧，是因为由此获得出世间智慧的缘故，因为断除烦恼和了悟真实的缘故。
大智慧，如经中所说：'我若被问及此义，即使昼夜七日中也能以不同词句和文字来回答。'广大智慧，是因为修习八解脱的缘故，如经中所说：'无上调御丈夫调伏应化众生时，能于一切方向自在游行。'
那么，经中说：'于此，若比丘远离诸欲乃至入住第四禅定，仅此便称为智者、正直、具广大智慧的比丘'，这是什么意思呢？应当了知这是因为诸禅定能摄持神通和解脱的缘故。
甚深智慧，如经中所说：'汝依何而入定？汝不可思议，智者敬礼汝，圣者敬礼汝。'无与伦比的智慧，如经中所说：'除如来之外，一切世间智慧，较之舍利弗智慧，十六分不及其一。'具珍宝智慧，是因为他的智慧如同珍宝，如前所述类推。
于此，圣者声闻具足多闻说：'我于众生为悭吝垢所缠缚者中，以离悭吝垢染之心而行广大布施、伸手布施'，这是经文片段。其中，能生起悭吝的垢染称为悭吝垢，是与布施相违的贪著之相，如同果树和冰雹云。正因如此，经中反说'离悭吝垢染之心'，因为远离悭吝之因的贪著的缘故。

།དེ་ལྟར་ན་སེར་སྣ་སྔར་དང་ཕྱི་ནས་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལྡོག་པའི་གོ་རིམས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུག་པར་གཏོང་བ་དང་། ལག་པ་བརྐྱང་བ་དང་། རྣམ་པར་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་ པ་དང་།གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་འགེད་པར་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། རྒྱ་ཆེར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དགའ་བས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ལོག་པར་ འཚོ་བ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་།ཕྱོགས་མེད་པར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་ཉིད་ནི་ལན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱོགས་མེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ལས་སློང་མོ་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་ལ་ཀུན་ ཏུ་འགེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་དགའ་བོའི་ཟས་ལ་ཚོད་ཟིན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ནི་ལོངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ནི་ གཞོན་ནུ་རྣམས་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་རྣམས་ནི་དགོད་པ་དང་རྩེད་མོའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་པའི་ཕྱིར་ཟའོ། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ནི་གྱད་རྣམས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བརྟས་པར་བྱ་བ་དང་། ཡེང་ཡེང་པོར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ ཟའོ།།ཆ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་མཛེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་བའི་ཕྱིར་དང་། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་ཟའོ། །དེ་ལ་ཁྲུས་དང་བྱི་དོར་བྱེད་པ་དང་ཉུག་པ་ནི་ཆ་བའོ། །གོས་དང་ཕྲེང་བ་དང་ རིན་པོ་ཆེས་ཀླུབས་པ་ནི་བརྒྱན་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ།འདི་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་དག་ལ་འབྱུང་བས་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་འདི་ཁོ་ན་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གསོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབའ་ཞིག་སྲོག་ཡོད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།སྟོབས་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་། ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་བསྐུ་བ་བཞིན་ནོ། །བཀྲེས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟ་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྨ་བསྐུ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལུས་གནས་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལུས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་ རྙིང་ནི་གཞིལ་བར་བྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲེས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་གང་ཡིན་པའོ།།ཚོར་བ་གསར་ནི་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་བཟའ་དྲགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འདིས་ནི་ཟས་ཆུང་ངུ་དང་ལྷག་པར་ཟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཚོད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོར་བ་རྙིང་བཅིལ་བས་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། བདག་འཚོ་བ་དང་། སྟོབས་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ལུས་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཚོར་བ་གསར་མི་ བསྐྱེད་ན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ལྟར་སྔར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཧ་ཅང་བཟའ་དྲགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སྐྱོན་ནི་ལྔ་དག་སྟེ། སྙོམ་པ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། གླལ་བ་དང་། ཟས་ཀྱིས་གསུང་པ་དང་། སེམས་ཞུམ་པ་ཉིད་དོ། །ལུས་ཟོ་མདོག་བདེ་བས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རེག་ པར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

如此，前后提到的悭吝是为了特别说明，也是为了正确显示对治的次第。
'慷慨布施、伸手布施、喜欢布施、布施不间断、布施圆满、喜欢分施'这些词语表明了无住布施、广大布施、欢喜布施、反复布施、无邪命布施、无偏布施。
应当了知，无住布施就是不求回报和果报。无偏布施就是从沙门到乞丐都普遍分施。
其中'善男子难陀，对食知量是这样的'是经文片段。'如理观察而食'是教导，其余是解释。
对此，有人说：'不为嬉戏'是指像年轻人那样，他们是为了欢笑游戏而食。'不为骄慢'是指像力士那样，他们是为了增强体力和健壮而食。
'不为装饰，不为庄严'是指像享乐者那样，他们是为了美丽而装饰庄严而食。其中沐浴、梳洗、涂香是装饰，衣服、花鬘和珠宝装饰是庄严。这一切都只在享乐者中出现，所以要遮止这种心态的饮食行为。
'为了维持此身，为了养护'是指仅仅为了维持生命和体力，如同给车轴上油一样。'为了除去饥饿'是指为了消除饥饿的痛苦，如同涂抹伤口一样。
'为了摄受梵行'是指依靠身体的存在、体力和无烦恼，为了修习圣道。因为在其他经中说：'什么是梵行？就是八支圣道。'
'要消除旧的感受'是指由饥饿引起的感受。'不生起新的感受'是指因过度饮食而产生的感受。这是说要断除少食和过食。'如此'是为了正确显示适量。
思考消除旧感受会如何，就如理观察：'我会获得生存、力量和安乐'，这些就是前面所说的维持身体等。
思考不生新感受会如何，就如理观察：'将无过失，安住快乐'，这些就如前所说的摄受梵行。
应当了知，因为没有过度饮食的过失所以是无过失。其中过失有五种：昏沉、不悦、打瞌睡、食积和心沉闷。
应当了知，由于身体气色安适，与轻安相应，安乐而住，所以是安住。

།དེ་ལྟར་ན་བསམ་པ་གང་གིས་མི་བཟའ་བ་དང་བསམ་པ་གང་གིས་དང་། ཚོད་ཅི་ཙམ་དུ་བཟའ་བ་དང་། ཟས་ལ་ཚོད་ཟིན་པའི་ཕན་ཡོན་གང་ཡིན་དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ ཟ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བཞི་དག་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཏེ་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་བཞི་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་ཚིག་བཞི་དག་གིས་སོ། །ཚོད་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡང་བཞི་དག་གིས་སོ། །ཚོད་བཟུང་ བ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་སོ།།ཚོད་ཟིན་པའི་ཕན་ཡོན་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ནི་ཚིག་བཞི་དག་གིས་ནི་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ལ་གསུམ་དག་གིས་ནི་བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་ བའི་མཐའ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་གིས་ནི་དབུ་མའི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་དག་གིས་ནི་མཐའ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་ཀྱིས་ནི་དབུ་མའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་དང་རྨའི་དཔེ་གཉིས་ནི་ སྔར་སྦྱར་བ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་དགའ་བོ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ནི་རྒྱུ་བ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ཤེས་བཞིན་པ་ ནི་བསམ་གཏན་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནས་པ་ན་སྟེ།གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་བཞིན་པ་ནི་ལངས་ཤིང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ ནི་གསུམ་འདུས་པ་ལས་རེག་པ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཤེས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ནས་གཏུགས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ ཡང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།དེ་ ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་དག་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་ཡང་རྒྱུན་དྲན་པ་དུས་གཞན་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་གནས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐུབ་པ་ནི་དལ་གྱིས་མ་ཡིན་ པར་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་འཕྲལ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟད་པ་དང་གཏུགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་ནས་དལ་གྱིས་མ་ལུས་པར་རྒྱུན་འདྲ་བ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་རྒྱལ་པོ་ལེགས་མཐོང་ཆེན་པོ་ནི་ཧ་ཅང་མི་གྲང་ཞིང་ཧ་ཅང་མི་དྲོ་བ་དང་། དུས་ཚིགས་བདེ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་ པ་དང་།གང་གིས་ན་དེ་ཟོས་པ་དང་འཐུངས་པ་དང་། འཆོས་པ་དང་། མྱངས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བདེ་བར་འཇུ་སྟེ། ཕོ་བའི་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་གནོད་པ་ཉུང་བ་དང་། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། ། དེ་ལ་གནོད་པ་ཉུང་བ་ནི་ཟས་དང་། གནས་འཕྲོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གནོད་པ་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཟས་དང་གནས་མི་འཕྲོད་པ་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པ་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ནི་ཕོ་བའི་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡང་དག་པར་སྙོན་ཏེ། ལུས་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་པ་ཉིད་དུ སྟོན་ཏོ།།སྙོམས་པ་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་མི་གྲང་ཞིང་ཧ་ཅང་མི་དྲོ་བ་ཉིད་དང་དུས་ཚིགས་བདེ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །འདིས་ནི་མ་སྙོམས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕོ་བའི་དྲོད་སྙོམས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ།

如是，以何等心思不应食用，以何等心思应当食用，以及食用多少量，以及知量而食的功德为何，对此一一观察而食用，故为观察而食。其他人说，以四种观察而观察食用，即：以四种观察而观察应当断除之事，以四种观察而观察食量，以二种观察而观察知量，以其余观察而观察知量之功德。又以四种言词断除贪著欲乐之边，以三种断除自我折磨之边，以一种成就中道，以五种了知断除二边之功德，以二种为成就中道之功德。车轴与疮喻二者如前所配。
其中'善男子难陀具足最胜念与正知'是经文。其中以一切心思而观察，当知是行走时。具足受、想正知是在修习禅定与无色定等持时，如其次第。具足分别正知是在出定及不入定时。
复次，以一切心思而观察，是由三和合而生触为缘所生之受、想、思等，从生起乃至灭尽皆具正知。思之相，当知此处即是分别。
复次，以一切心思而观察，为无烦恼故，于色等具足正知，以受等生起等性，于受、想、行等具足最胜念与正知，如是已广说。如是于四识住具足最胜念与正知已广说。其中受等虽是刹那性，然相续念于他时亦随转，当知为住。灭尽者，非缓慢，以依缘力顿灭故。灭尽与究竟，是后来缓慢灭尽无余相续故。
'诸比丘，大王善见不太冷不太热，时节安适，无诸损害，由此所食、所饮、所嚼、所尝皆能善巧安乐消化，具足调和胃火消化力，成为少病无病体性'是经文。其中少病是因食物与住处相宜而精进修习故。有自性非无病体性者，亦有无病体性而自性非少病者，因食物与住处多不相宜故。是故说二者，为互相差别故。其中因即'具足调和胃火消化力'所显示，显示具身调和性。其调和性亦由'不太冷不太热，时节安适，无诸损害'所显示。此说由无三种不调故，正说胃火调和性。

།མ་སྙོམས་པ་ཉིད་ རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མེ་མ་སྙོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེས་མེའི་དྲོད་ཆུང་བས་ཧ་ཅང་གྲང་བའམ།མེའི་དྲོད་ཆེས་པས་ཧ་ཅང་དྲོད་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །དུས་ཚིགས་མ་སྙོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེས་དུས་ཚིགས་རྣམས་འཕོ་བ་ན་སྐྱོན་རྣམས་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ། ། ཟས་མ་སྙོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེས་ཟས་མི་འཕྲོད་པའི་སྐྱོན་ལས་གནོད་པ་སྐྱེད་པའོ་། །སྙོམས་པ་ཉིད་བཤད་ནས། འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གང་གིས་ན་དེས་ཟོས་པ་དང་འཐུངས་པ་དང་འཆོས་པ་དང་། མྱངས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བདེ་བར་འཇུ་ཞེས་བྱ བས་འཆད་དེ།འདིས་ནི་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུས་སུ་ངལ་བ་མེད་པར་འཇུ་བར་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཟོས་པ་དང་། འཐུངས་པ་དང་འཆོས་པ་དང་མྱངས་པ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་བཅའ་བ་དང་བལྡག་པ་དང་གཞིབ་པའི་དབྱེ་བས་རིག་པར་བྱའོ། །ཅི་འདོད་པ་བཞིན་ ཐོབ་པ་ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་ངན་ངོན་མ་ཡིན་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ་།།ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དང་ནམ་འདོད་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡུན་རིང་པོ་དང་། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པ་དང་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།ཐ་ཆད་ནི་ངན་ངོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཚེགས་དང་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ངན་ངོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལས་ནི། །གང་ཞིག་རྫོགས་སྙོམས་ཞུགས་དང་ མྱུར།།བསྟན་ཉིད་དེ་ནི་ཅི་འདོད་བཞིན། །སྩོགས་ཐོབ་ཡིན་པར་བཞེད་འདིར་ནི། །ཆུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་གཏོང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་ངན་དོན་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དཔེར་ན་མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས། ཟེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། རྙིངས་ པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།སྐམས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཟེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྙིངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སའི་ཁམས་ཞུམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐམས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཟད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཚིག་གཅིག་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་གཉིས་ནི་བཤད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རྙིངས་པའམ་སྐམས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་མེ་ཏོག་གི་འོད་དང་། དྲི་བསུང་ཆུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། འདོད་པ་ ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བ་དང་དུ་མི་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ནི་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཡང་རྒྱུ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་ ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སེལ་བར་བྱེད་དེ།སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྩོན་པ་ལྷོད་པས་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་བར་བྱེད་དེ། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རམ། ས་བོན་ཡང་དག་པར་འཇོམས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ཡང་སྨྲས་པ། འདི་དག་བཞི་ནི་རྣམ་རྟོག་ལ། །མི་མཐུན་ཉིད་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ། །རྣམ་སྤོང་ཕྱིར་དང་རྒྱུན་དང་ནི། །རྗེས་སུ་འཆི་བ་གཅོད་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱུང་བའི་ཤུགས་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དང་ཡང་དུ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་ན་བྱང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་བདག་གིར་ བྱ་བ།ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ། ལས་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །མི་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ནོར་དང་ཁྱིམ་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བདག་གིར་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་བྱས་ན་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མྱོས་ ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ནི་མི་བྱེད་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ནི་བྱེད་དོ།

不平等有三种：由火不平等，则因火力小而太冷，或因火力大而太热。由季节不平等，则因季节变迁时诸过患剧烈扰动而致不适。由饮食不平等，则因不适饮食之过患而生危害。
说完平等后，消化力是指能令所食、所饮、所嚼、所尝皆善妙安适地消化，此说明能在适时无疲地消化一切食物。其中所食、所饮、所嚼、所尝，应知是指食物、饮品、咀嚼物、舔食物和吮吸物的区别。
'如意获得、无困获得、非劣获得'是经文片段。应知是因为对于随欲多久、何时想要、如何想要皆能自在显现，即是对于长久、不久迟疑、最胜等皆能自在显现之意。劣等称为'劣劣'。其他人说无困无损即是非劣。
从可信典籍中说：'凡入等持圆满且速，此即如意获，此中因微量施舍，故称劣义。'
'譬如青莲花鬘'乃至'成为碎片、成为陈旧、成为枯萎'是经文片段。其中成为碎片是因变坏，成为陈旧是因地界衰退，成为枯萎是因水界耗尽。
应知一句是教示，二句是解释。只要未成陈旧或枯萎，花的光泽和香气会减弱，应知这是变坏。
'对欲望生起分别念时不接受'是经文片段。其中不接受是因为不去品味。断除是因为除去其所缘相。即使已遮止，由积累因而生的分别念仍会周遍运行，故要去除，为断除择察力的相续。即使已除去，由精进松懈而再生，故要令熟练，以修习力降伏或彻底摧毁种子。
此中也说：'此四对分别念，为不顺及其因，为断除相续及，随后断绝故。'
另一种解释：因执为过患故是不接受，因离生起之势故是断除，因离反复运行故是去除，因善法相续稳固而不运行故是熟练。
'婆罗门童子，诸有情是业的主人，享受业的果报，以业为出生处，依止于业'是经文片段。人们大多对财物、家宅、子女、妻子等生起我所执着的想法而生贪爱，因此迷醉后不行善业而造作不善业。

།ཕལ་ཆེར་ལྷ་རྣམས་ལས་བགོ་སྐལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་དང་བདག་གི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅིང་རྒུད་པར་གྱུར་ན་ལྷ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཡིན་པར་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ན་རྒྱུ་མ་ ཡིན་པ་ལ་རྒྱུར་ལྟ་བས་བསླུས་པར་འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཁོ་ན་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཁོ་ན་ལ་བགོ་སྐལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ནི་ལས་ཁོ་ནའི་སྐྱེ་གནས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་རྒུད་ པར་གྱུར་པ་ལས་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ལས་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤི་བའི་ཚེ་ཡང་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་ལ་གུས་ པ་དང་མ་གུས་པ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྒུད་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་།སྐྱེ་བ་དམན་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡམས་ཀྱི་ནད་དང་གནོད་པ་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་བྱུང་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལའོ། །གཟུགས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལའོ། །རྣམ་ པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཅན་གྱི་མདོ་དང་པོ་ལས་འདོད་པ་རྣམས་དང་གཟུགས་རྣམས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།།ཡིད་བྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྒྲུབས་པས་ནི་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་དེའི་གཉེན་ པོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲིད་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །འདིས་ནི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྲིད་པ་རྒྱུ་དང་ བཅས་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ངན་སོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་ན་ངན་འགྲོ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་འདོད་པ་དང་ཆགས་ པ་ལས་ཀུན་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདིར་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བས་བསྡུས་པའི་ཆགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་སྨོས་པ་ཡང་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྲིད་པ་ལ་སྲེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ནི་ཡང་སྲིད་པས་བསྡུས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཏེ།དེ་ནི་སྲེད་པས་སྤུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆགས་པ་དང་སྲེད་པ་གཉིས་ནི་འདོད་པ་དང་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་གཉིས་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་ པོ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གཉིས་ཡིན་ནོ།།གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་དེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ལ་དེ་ལ་ཡང་མཚན་མར་ཟུང་ཤིག་།དེས་རློམ་སེམས་ཀྱང་མ་བྱེད་ལ། དེ་ལ་བག་མེད་པར་ཡང་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །འདིས་ནི་མཉམ་པ་ ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་།མི་བརྗེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའོ། །མི་བརྗེད་པའི་རྒྱུ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ།

大多数人认为从诸天那里获得福分、受用和殊胜的出身，当遭遇衰败时就认为诸天是救护者。如此行为是被非因计因的错误所欺骗。
世尊为对治此见解而说：众生唯应以业为自己所有，众生唯依前业而受用福分，他们唯从业而生，衰败时唯业是救护者而非诸天。
若问此中有何道理？因为业不与国王等共有，死时也不舍弃。
对天恭敬与不恭敬者，可见其受用有衰败与圆满之别，可见其出身有低劣与殊胜之别，可见瘟疫灾害有未息与止息之别。
为令厌离诸欲，为令离贪，为令灭尽而修行，此为经文片段。其中'诸欲'指欲界，'诸色'指色界。
或者如第一苦蕴经中所说的诸欲与诸色。'为令厌离，为令离贪，为令灭尽'是为了遍知苦谛、断除集谛、现证灭谛，依次对应。'修行'表示修习道谛。
另外，为对治由喜贪因所生的后世苦，依次说此三者。
'为断尽贪著，为断尽有，为断尽苦，为断尽蕴而修行'，此为经文片段。
此说明为断尽恶趣之苦及有与其因，贪著是因。苦是恶趣之苦，如世尊所说：'此世间与他方一切恶趣，皆从无明根本而生，从欲与贪而起。'
此中应知是不善根所摄的贪著。说此是为了夺取。又有贪是因。蕴是有所摄的五取蕴，因为是由贪所积聚。
另外，贪著与渴爱二者是欲贪与有贪，依次对应。苦是欲界，因具有苦苦。蕴是色界与无色界二者。
'长者子，因此应了知平等性，于此也要作意，不要生起傲慢心，也不要放逸'，此为经文片段。
此说明应遍知平等性、不忘失因及无烦恼因。其中遍知即了悟，不忘失因即执持相。

།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ ཉིད་དེས་ཁེངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།བག་ཡོད་པ་སྟེ་རོ་མྱང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ང་རྒྱལ་དང་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པའི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་བདེན་པ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་ བསམ་གཏན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་གཉིས་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་འབར་ཞིང་རབ་ཏུ་འབར་ལ་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་མཆེད་ཅིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ལམ་མེར་འབར་བ་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། ། འདིས་ནི་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ལ་མེས་རེག་པ་ཉིད་དང་མེའི་མདོག་དང་། ཀུན་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་དང་། དྲིལ་ཏེ་འབར་བ་ཉིད་དང་། མི་གཡོ་བར་འབར་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟོན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཕུང པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དང་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ།བདེ་བ་ཉིད་དང་། ནད་མེད་པ་ཉིད་དང་། བདག་དང་བདག་གི་ཉིད་དུ་ཡང་དག་བར་རྗེས་སུ་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་ འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ན་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་པ་ན་སེམས་ ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་དང་།ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་དང་། རང་བདག་མ་ཡིན་ལ་བདག་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ཉིད་དང་རང་གི་ཁམས་མ་སྙོམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་ན་བདེ་བ་ཉིད་དང་ནད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་དག་ནི་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྟག་པ་དང་།བདེ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རྣམས་ཏེ། ལྟ་བ་གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མ་སྨོས་སོ། །ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། ཁ་གསག་དང་། གཞོགས་སློང་དང་། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་ཉིད་དང་། རྙེད་པས་རྙེད་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་འཆོས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་སྤྱོད ལམ་ལེགས་པར་གནས་པ་དང་།ཡུལ་དབེན་པར་གནས་པ་དང་། རྙེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མི་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ངན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་བསྟེན་པ་དང་མི་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའོ། །ཁ་གསག་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་བསམ་ པས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་།རང་གི་ཡོན་ཏན་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བའོ། །གཞོགས་སློང་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྙེད་པའི་བསམ་པས་ལུས་ཀྱིས་གནོད་པའི་གཞི་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཕོངས་པའི་གཞི་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཚིག་གིས་བསམ་པའི་ གཞི་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྙེད་པའི་བསམ་པས་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་སྨོད་པ་དང་། གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སྨོད་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ཞིང་སྨོད་པའོ་། །རྙེད་པས་རྙེད་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་ གསུམ་སྟེ།རྙེད་པའི་བསམ་པས་གཞན་ལས་རྙེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་རྙེད་པ་བསྔགས་པར་བྱེད་པའོ།

无烦恼的原因是无我慢，因为以平等性故不会生起傲慢，以及正念，因为不贪著味着，这是针对我慢和贪著偏重的禅修者的对治，依次而言。圣者具寿生因为当时已见真谛，所以不是见解和疑惑偏重的禅修者，因为已经断除这两者。
世尊从远处见到一棵大树正在燃烧，猛烈燃烧，遍处炽燃，火焰合为一体熊熊燃烧，这是经典片段。这表示树干被火触及、火的颜色、普遍燃烧、合一燃烧、稳定燃烧等状态的总集，依次而言。
诸比丘，无闻凡夫于此五蕴，执为常性、坚固性，执为乐性、无病性，执为我性、我所性，这是经典片段。其中，五取蕴具有有为相的生灭二相，在相续生起时因为转变为其他状态，所以也具有有为相中住相的变异。
当它们如此安住其相时，是心生苦的根源、身苦的根源，非是自我且为他我所空，对此愚痴者依次执为常等性，应当了知。又若不见其为外在损害苦的根源和自身界不调和苦的根源，则执为乐性和无病性，应当了知。
简而言之，这些是五取蕴的无常等四种相的相违品，即常、乐、我等颠倒见，应当了知是以两种见解和两种方式来宣说。因此此处未说清净颠倒。
伪装、谄媚、旁敲侧击、以得换得、欲以利得求利得，这是经典片段。其中，伪装有三种：为求利养恭敬，为使他人信其功德而善住威仪、住于寂静处、不受殊胜利养而示现少欲。
谄媚也有三种：为求利养恭敬而随顺说悦耳语、说自己功德、说法。旁敲侧击也有三种：为求利养而以身示现损害事、示现贫困事、以语赞叹意乐事。
以得换得也有三种：为求利养而诽谤不施予者、诽谤施予他人者、过分追随而诽谤。欲以利得求利得也有三种：为求利养而示现从他处获得广大利养、广赞施予者、赞叹财物利养。

།འདི་ནི་དགེ་སློང་གི་འཚོ་བ་ལོག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ་ནི་ངག་གིས་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁ་གསག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་འདིར་ཁ་གསག་ཡིན་པར་དགོངས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་མིའི་འཇིག་རྟེན་ན་མར འཛིན་པ་དང་།ཕར་འཛིན་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དུ་འཛིན་པ་དང་། བྲམ་ཟེར་འཛིན་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་ནང་ན་རྒན་རབས་ལ་རི་མོ་བྱེད་པ་དང་། དོན་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་།སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་དང་། བསྙེན་གནས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པའི་མི་དག་མང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལྟ་བུས་མར་ཤེས་ པ་ནི་མར་འཛིན་པ་སྟེ།དེ་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མར་འཛིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕར་འཛིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ལ་ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པས་རི་མོ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་སློང་དུ་འཛིན་པའོ།།དགེ་སྦྱོང་དུ་འཛིན་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེར་འཛིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་ནང་ན་རྒན་རབས་ཕུ་ནུ་བོ་དང་། སྲིང་མོ་དང་ཉེ་དུ་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ནི་རྒན་རབས་ལ་རི་མོ་བྱེད་པ་སྟེ། ལྡང་བ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒུད་པ་རྣམས་ལ་རྒུད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་། དགོས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པའོ། །རང་གི་ལས་ལ་འཚོ་བ་ལོག་པར་མ་ཡིན་པས་ལེགས་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་བྱེད་པའོ།།འདི་མན་ཆད་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་དེ་དག་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་རྣམ་པ་དེ་འཆད་དོ། །རྒྱུ་གང་གིས་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བས་སོ།།དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་འཕགས་པས་སྨད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་། །དེ་ལས་འཇིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། ཟས་དང་སྐོམ་དང་བཟའ་ བ་དང་བཅའ་བ་དང་བཞོན་པ་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བས་ན་སྦྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། སྟེགས་དང་། རྫིང་དང་། ཆུ་མིག་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁང་པ་ལ་ སོགས་པ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཐ་དད་པར་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་དབྱེ་བས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་ པར་དུ་སྦྱིན་པ་ནི་ལེན་པ་པོ་དགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་རང་གིར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ།།ཁྱད་པར་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་མེད་པར་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བསྙེན་གནས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་པ་དང་། ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདི་ནི་མི་རྣམས་བླ་མ་དང་། ཡོན་གནས་དང་། རྒན་པོ་རྣམས་དང་། རྒུད་པ་རྣམས་དང་། རང གི་ལས་དང་།བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚིག་གཉིས་དང་གཉིས་དང་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རེ་རེས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དག་པར་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

这是比丘五种邪命，第一是以身体，第二是以语言，其余是以身语。
如果问这些言语怎么不是谄媚，在此为了取悦他人而说的话被认为是谄媚，但并非一切都是。
如同在人世间，有视为母亲、视为父亲、视为沙门、视为婆罗门、恭敬种姓中的长者、做利益、做事业、做福德、对现世和来世的过失心生畏惧、行布施、修福德、持近住戒、受持清净戒律而安住的人多不多？这是经典的一段。
其中，如同应当了知般地了知母亲是视为母亲，这是为了表示恭敬。如同视为母亲一样，视为父亲也是如此。
对沙门起立、合掌、礼拜，以及以法衣、饮食等恭敬供养，为了布施而善行，这是视为沙门。如同视为沙门一样，视为婆罗门也是如此。
在种姓中对长辈兄弟、姐妹和亲属表示尊重是恭敬长者，为了起立和说悦耳话等。
对于衰败者救护其脱离衰败，为了成办所需而做利益。
以非邪命而善加运用于自己的事业，这是做事业。
为了成就布施和持戒所生的福德而做福德。
此下是解释他们以何因缘而如此，以及如何修福德者的种类和方式。
若问以何因缘而如此，是因为对现世和来世的过失心生畏惧。
其中，过失是指圣者所呵责的。畏惧应知是过患，因为对此生畏惧。
若问如何是修福德者，即布施饮食、食物、点心、车乘、衣服等，这是因为应当布施故称为布施。
做福德是为了摄受世间而修建园林、树林、台阶、水池、泉源和福德殿堂等。
这两者虽然都是布施所生的福德事业基础，但分别说明是为了通过殊胜和无差别布施的区分来正确显示。
殊胜布施是为了让特定受者独自拥有而成办的。
无差别布施是为了让众生受用而无分别地施予的。
持近住戒和受持清净戒律而安住，是为了受持一日和尽形寿的清净戒律。
总之，这段经文是以两个词、两个词和四个词依次显示人们对上师、应供养者、长者、衰败者、自己的事业和修福德的正确实践。
其余则是正确显示那些正确实践的因缘和修福德的种类差别。

།འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སུ་དག་ཡིན། ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ནི་སུ་དག་ཡིན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་སུ་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །འདིར་ནི་ངེས་ པར་ལེགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་དང་།བྱེད་པ་པོ་གཉིས་དྲིས་པ་དང་། དྲིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བརྩོན་པ་རྣམས་ནི་གང་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་རྣམས་སོ། །གྲོལ་བ་རྣམས་ནི་གང་དག་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་སོ། ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ཁོ་ན་སྨོས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་གསུམ་ལ་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་རིག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་ལུས་པར་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སུ་དག་འདོད་ཆགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལས་དང་ས་བོན་ལས་དང་། རྣམ་པ་ལས་མ་ ལུས་པར་སྤངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ས་ལས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་ལས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཐོག་པ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་ བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤེ་ན། བདག་གིས་འདོད་ཆགས་ནས་གཏི་མུག་གི་བར་དུ་སྤངས་སོ་ཞེས་ བྱ་བར་རོ།།སྤངས་པས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟོན་ལ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་དང་། སོམ་ཉི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བསལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བདེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་ལུས་པའི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ཟས་བདེ་བར་ཞུའོ། །བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །བསྔགས་པའི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་ སྟེ།དཔེར་ན་གཟུགས་བཟང་པོ་ཆ་ལུགས་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་གཅིན་ནད་ལས་བདེ་བར་ཐར་རོ་། །འབྱུང་པོའི་གདོན་ལས་བདེ་བར་ཐར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་གྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་ པ་དག་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལས་བཟློག་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འགྲོ་བ་བཟང་པོར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟར་དུ་ གཤེགས་པ་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དང་། རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ། འདི་ལྟར་ལས་ཀྱང་ཡོད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་ཡང་ ཡོད་ན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ་།།འདིར་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གྲོགས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ན་མི་ སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཉོན་མོངས་པ་མ་ཟད་ན་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྲེད་པ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ན་སྲེད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

在世间谁是说法者？谁是善入者？谁是善逝？如是广说。从'此是世间善逝'为止是经的片段。此中是从决定善开始，问正说者与作者二者，并作答复。作者有二种：精进者即是正精进者。解脱者即是究竟者。
唯说贪嗔痴三者，是因为它们依次系缚于三受，如是世尊说：乐受增长贪欲，苦受生起嗔恚，不苦不乐受生起无明。所谓调伏是为了断除，即是为了完全断除。
所谓完全断除贪欲者，应知是从地、种子、种类三方面完全断除。如何从地断除？即从欲界乃至有顶，如其所应而断除。如何从种子断除？即断除随眠性相。如何从种类断除？即断除见所断和修所断诸法，以及断除微细等种类。
关于遍知，如何遍知？即了知我已断除从贪至痴。断除表示解脱，遍知表示见到解脱智慧。如是显示完全断除是自证之法，为了遣除依他及具疑惑者。
'此是世间善逝'中的'善'字也见于圆满义，如说'食物善化'、'瓶子善满'等。也见于赞叹义，如说'妙相'、'善相'等。也见于不退转义，如说'善脱尿病'、'善脱鬼魅'等。
以此三种含义称为善逝：从世间等至返回、趣向善趣、不退转而去，即如是趣向涅槃者是为善逝。如是显示涅槃是无上及常住，如其次第。
卷五。如是有业，也有诸烦恼、爱、见、慢、无明，如是则于后世生起诸行，此是经的片段。此中显示具伴的生因。业以烦恼为伴能生起生，因为烦恼尽则不生，烦恼未尽则随业而生。
彼等烦恼即是爱等。其中爱是现前成就因。其他经中说：生是因，爱是现前成就因。云何爱为现前成就因？因为是一切身共同之因故为现前成就因。

།ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་ནི་དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ན་དེ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དང་མི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་སྨོས་ཀྱི། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གྲོགས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ ཡིན་ལ།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲོགས་ཡིན་ཏེ་། སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་རིག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་། གཏི་མུག་ ཤས་ཆེ་བ་ལ་ཤེས་པ་ངེས་པ་མི་འབྱུང་བས་སོ།།དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གསར་བུ་འདི་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་གནོད་པས་གཙེས་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འདམ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་སྲིད་པ་པ་རིམས་ནད་དང་བཅས་ པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་གནོད་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་གང་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ན་དགེ་སྦྱོང་གི་དངོས་པོ་ལས་ཉམས་པར་ འགྱུར་བ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་བསླབ་པ་བཏང་ནས་ཉམས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འདམ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་གང་ལ་ཆགས་ན་འཕགས་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པར་མི་འདོང་བ་སྟེ།དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འདམ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱས་ནས་ངན་སོང་དུ་འདོང་བ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་རྒྱུ་བརྣབ་སེམས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པའོ།།འདིས་ནི་དགེ་སློང་གསར་བུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལྷུར་ལེན་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བསླབ་ པ་གཏོང་བ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་སྨོད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །མི་དགེ་བ་ནི་མི་བདེ་བའི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་རྣམས་ནི་གཞན་ གྱིས་དང་།རང་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨད་པ་དང་མི་བདེ་བ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་སྲིད་པ་པ་ཉིད་པ་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ།།ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པ་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་ཡིན་པ་ལ་རིམས་ནད་དང་བཅས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ཉེས་དམིགས་ཡོད་དེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྲིད་པ་པར་གྱུར་པ་ལ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་དམིགས་ཡོད་དེ་ཡུན་རིང་པོར་ སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་། མི་གཏོང་བར་བསྒོམ་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ཁྱིམ་སྟོང་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ། རང་གི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ།ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམས་པས་མི་གཏོང་བར་སྒོམ་པ་སྟེ། འདི་ ལྟར་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

见解、我慢和无明是引导它的因素。以我见和认为'我'的我慢之门，对无我性完全迷惑，因为它周遍流转且不能断除。因此只说这些，而不说愤怒和怀疑二者。
此外，欲界业的助伴是一切烦恼，而色界和无色界二者的助伴是贪爱等，因为有贪爱、见解、我慢和怀疑较重的禅定习气。怀疑是由无明所分别的缘故，因为愚痴较重者不生确定的认知。
'诸比丘，这些新比丘被沙门过患所害，被梵行泥沼所压，被罪恶不善法、具烦恼、有后有、具病苦、具苦异熟、后世将生老死者所压'，这是经典片段。
其中沙门过患是指利养恭敬，被其压制则从沙门实质中退失，如世尊说：'诸比丘，如是于此有些人舍学处而退失住，这是从圣法律中退失。'梵行泥沼是指执著利养恭敬则不能趣向圣涅槃八支道，这是世尊所说的梵行泥沼。
罪恶不善法是指具烦恼等，被其压制则毁坏戒律而趣向恶趣，即是贪求利养恭敬等因。
这是显示新比丘执著利养恭敬者有现法中舍学处、不趣涅槃、后世趣恶趣三种过患。其中罪恶是以圣者呵责义。不善是以不安乐义。如是，显示那些是他人和自身的过失。
如何被呵责和不安乐，则以具烦恼、有后有性、具过患而正确显示。由于现法中再再生起烦恼故为具烦恼。由于后世中成就后有故为有后有。
具烦恼者有具病苦和具苦异熟的过患，因为现法中为烦恼热恼所逼迫身心，以及后世趣向恶趣。有后有者有后世生老死的过患，因为长时引生、衰老和死亡。
'这是如教奉行、不舍修习、具观察、广大空舍、精进随修自利、不为智者梵行同修所呵责、受用有果的地方施食'，这是经典片段。其中如教奉行是为了如教实践。不舍修习是由于再再修习，如所说'渐渐地'。

།ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཁྱིམ་སྟོང་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་སྟོང་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རང་གི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོབ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་རང་གི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་ སྙོམས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཟ་བའོ།།མདོར་ན་ཚིག་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྟོན་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་ལ་ནི་དེའི་བསྟན་པ་བཞིན་ དུ་སྒྲུབ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བསྟན་པ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་མ་གཡེངས་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོག་མི་ཤེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་གི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ བསམ་གཏན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། བར་ཆད་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོག་མི་ཤེས་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ རྣམས་ལ་ནི་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེའི་སྦྱིན་པ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་མི་རྣམས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཆགས་པས་ཆགས་པ་དང་། མི་རིགས་པར་ཆགས་པས་ཟིལ་ གྱིས་ནོན་པ་དང་།ཆོས་ལོག་པས་དཀྲིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཆགས་པས་ཆགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའམ་ལིངས་འདེབས་པ་ལྟ་བུའོ། ། མི་རིགས་པས་ཆགས་པ་ནི་མི་རིགས་པར་ཆགས་པ་སྟེ། ཆོམ་རྐུན་དང་། མཐུ་སྟོབས་དང་། བྲིད་པ་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་ནོར་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ལོག་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ལོག་པའི་ཆོས་ཏེ། འདི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་བྱས་པ་ཕ་རོལ་ལ་འཚེ་བ་དང་ལྡན པ་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་སམ་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་གང་ཡིན་པའོ།།དེས་ནི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། བདེ་འགྲོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩམས་ནས་མི་རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གཏམ་དུས་སྔར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སྦྱིན་པའི་གཏམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་དུས་སྔར་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་གཏམ་གྱི་སྣོད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མདོར་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་རྒྱུ་དང་།ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་དང་། དེ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་གཞི་དང་། དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ གཞི་ནི་འདོད་པ་རྣམས་རོ་ཆུང་བ་ཉིད་དང་།ཉེས་དམིགས་མང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ ནས་ལུས་དང་སེམས་ཐག་རིང་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཉིད་དང་།རབ་ཏུ་དབེན་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།

如同所听闻的那样，为了善加分别诸法故而具足胜观。为了使心专一的缘故，喜好空闲处，因此广修空闲处。
涅槃是善妙出家的自利，因为是为此而出家的缘故。其修行即是方便，是为获得彼果而修持的道路。精进于此即是如何应当精进于此，即以不舍精进而努力的缘故，如是即是精进于自利的修行。
因为是所希求的缘故，故为智者同梵行者所不诽谤。因为使其具有果报的缘故，故能食用具有功德的地方施食。
总之，以此七句显示了对于导师、教法、同梵行者及施主们的如实修行圆满。对于导师，是为了如其教导而修行的缘故。
对于教法，是因为恒常修持殊胜事业的缘故，无颠倒修持的缘故，无散乱修持的缘故，无厌足修持的缘故。应当了知比丘的殊胜事业即是禅定。
复次，因为恒常修习的缘故，无烦恼地修习的缘故，无间断修习的缘故，无厌足修习的缘故。对于同梵行者，是为了和合一致而修持的缘故。对于施主，是为了使其布施成为大果报而修持的缘故。
现在的人们因非法贪著而贪著，因不当贪著而被胜伏，被邪法所缠缚，此为经文片段。其中，对非法受用境界的贪著即是因非法贪著而贪著，譬如邪淫或偷盗等。
不当贪著即是不当的贪著，即是以盗贼、威势、诱惑等方式追求他人财物。邪法即是颠倒之法，即是非法所作，具有损害他人的王法或婆罗门法。
由此显示人们在受用境界、追求受用、追求善趣等方面有三种邪行。
诸佛世尊的言教首先应当宣说者，即是布施之语等广说，此为经文片段。其中，首先应当宣说是为了使其成为清净相续的言教之器。
这些简要来说，应当了知是从圆满受用之因、圆满身体之因、彼二圆满之殊胜、远离彼等之基础、从彼出离之方便等方面而说。
远离彼等之基础即是诸欲味少及过患众多。通过这两者而令染污及清净。
从彼出离之方便即是具有出家相的出离、出家后具有身心远离相的远离、远离后具有涅槃资粮相的顺清净分法即念住等。

།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ གཏམ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ལ།ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པའི་གཏམ་ཁོ་ན་ལ་དགའ་བ་ཡིན་པས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་མོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་ཚུལ་ ཁྲིམས་མེད་ན་ངན་འགྲོར་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ།གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་ཀྱི་མདོ་ལས། གླང་པོ་ཆེར་གྱུར་ཀྱང་གླང་པོ་ཆེ་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་མོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོར་གྱུར་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་མི་རྣམས་ ཀྱིས་འདོད་པར་བྱ་བ་དག་ནི་མི་གཙང་བ་དང་།དྲི་ང་བ་དང་། དྲི་བཤུང་བ་དང་། མི་མཐུན་པ་དག་ཡིན་ལ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པར་བྱ་བ་དག་ནི་འཕགས་པར་ཆེས་ལྷག་པ་དང་ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་མོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་རྣམས་ལ་རོ་ཆུང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་ ཆེས་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་།ཉེས་དམིགས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རོ་མྱང་བ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། ཉེས་དམིགས་ལས་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉེས་དམིགས་ཀྱིས་ཡིད་བྱུང་ན་དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཚེ་སེམས་རངས་པ་དང་སེམས་ཉམས་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་འདིའི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དགའ་བ་དང་སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རངས་པ་དང་། ཉམས་བདེ་བའི་བཤད་པ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱོན་མེད་པར་ནི་ཉམས་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བར་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེའི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་ སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སེམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་རིམ་པས་སོ། །སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ནུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་།ནུས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རིགས་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ་། །དེའི་ཚེ་ན་དེ་ལ་གཉིས་ཀ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ནི་སྔ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རིགས་མ་སྨོས་ན་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ལྟོས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འཕགས་པའི་བདེན་པའི་གཏམ་ནི་ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་ཏེ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ངན་འགྲོ་དང་འཁོར་བ་ལས་ཡང་དག་ཕུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་ཏེ། ཡང་འབྱུང་བའི་སྲེད་པ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་གཟུགས་ལ ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཚོར་བ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་བྱུང་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། ། འདིར་ཡིད་བྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་བྱུང་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ བ་སྟེ།དེའི་ཐོབ་པ་འཆད་པའོ། །དེའི་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་དང་མི་ལྡན་པར་གནས་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།

关于布施等的论述次第是这样的：人们的安乐依赖于受用，而大受用是布施的果报，因此他们唯独喜欢布施的论述，所以首先是布施的论述。
这布施如果没有持戒，果报将在恶趣成熟，如《长生经》中说：'虽然转生为大象，但得到了装饰的大象'这样的情况，所以其后是持戒的论述。
其后，即使转生善趣，人们所欲求的事物也是不净的、臭的、有异味的、不悦意的，而天人所欲求的事物是更加殊胜和美妙的，这是关于善趣的论述。
其后，说明这些欲望的过患很多而味着甚少，这是对欲乐的品味和过患的如实开示。
其后，由品味而生起的是烦恼，由过患而生起的是清净，这是对烦恼和清净的如实开示。
其后，由见到过患而生厌离，则趣向出离，这是对出离和远离的功德等的开示。
当说到'心满意足和心安乐'时，是显示此论的功德。
'心欢喜和心无障'是对心满意足和安乐的解释，依次是因为具有最胜欢喜和不具五盖，所谓'无过失即是安乐'。
'具有能力和福分能知解所说的殊胜法'是显示那种心的功德。
其中由心欢喜而具有福分，是由欢喜等因的次第。由心无障而有能力，是因为获得了对治烦恼障的禅定。
另外，具有福分和能力二者，应知是显示种姓和圆满成熟的具足。
此时对他来说两者都圆满。种姓是本来就有的。
如果不说种姓，就不能显示诸佛所说的殊胜法是依赖这两者的。
圣谛的论述是殊胜的，因为以见道和修道二者而超出恶趣和轮回。
涅槃也因超胜一切法而成为殊胜。因为具有这样的果报而成为殊胜，如再生的渴爱。
具有多闻的圣声闻如是见时，于色生厌，于受、想、行、识生厌。生厌则离贪。离贪则解脱，这是经典的片段。
在此依次显示厌离、离贪、解脱的因。
其中厌离是执为不悦意。成为离贪是离开贪欲，这是说明获得离贪。获得离贪等和不具有彼而转依是解脱。

།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་དགའ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སེམས་རང་ དབང་མེད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་འཆིང་བ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིད་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་ བུའོ།།གཞན་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་ལ་ནད་ཉིད་དང་། འབྲས་ཉིད་དང་། ཟུག་རྔུ་ཉིད་དང་། སྡིག་པ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ཆོས་དེ་དག་ལ་ནད་ཉིད་ནས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཆོས་དེ་དག་ལ་སེམས་སྐྱོ་བར་བྱེད་སྐྲག་པར་བྱེད་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཡིད་བྱུང་བའོ། །དེས་ཆོས་དེ་དག་ལ་སྐྱོ་ཞིང་སྐྲག་ལ་ ཕྱིར་ལྡོག་ནས་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཀུན་སྤངས་པ་དང་། སྲེད་པ་ཟད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་འཆི་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སེམས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ།།དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ན་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་ ཟེར་ཏེ།འདིར་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་བརྗོད་དགོས་སོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྱི་དོར་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ནི་ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྦས་པ་ནི་གནོད་པའི་དངོས་པོ་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ་བདག་གིར་བྱས་པས་སོ། །ཇི་ ལྟར་བདག་གིར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།བཤད་པ་འདི་ནི་བདག་གིར་ཡིན། འདི་ནི་ང་བདག་ཡིན། འདི་ནི་བདག་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་ལ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁས་བླངས་པ་ནི་ལྟ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟུང་བ་དང་སྲིད་པ་སྟེ། དེའི་ རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་དང་། འདི་ནི་ང་བདག་ཡིན། འདི་ནི་བདག་གི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གི་རྣམ་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་གཞི་ཐ་མི་དད་པ་དང་། གཞི་ཐ་དད་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྲེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱིས་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྲེད་པ་གཉིས་སོ། ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་རྣམ་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོར་ན་འདིས་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། སྲེད་པ་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་དང་བཅས་པའམ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དུ་ལྟ་བ་དང་། སྲེད་པ ལས་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མདག་མེའི་རླུང་དཔེར་བརྗོད་པ་མཛད་ནས། དེ་དེ་ལས་བསྲིང་བ་སེམས་པ་དང་། བསྲིང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། བསྲིང་བ་ལ་བརྟགས་ནས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་ལ་བསྲིང་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐག་བསྲིང་བའོ།།ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་པའོ། །འདོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སེམས་འཇོག་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།

另外，有以欢喜为先的贪欲，以及对色等境生起贪欲为先而心不自主趋入的束缚，因此依次第而说其对治法厌离等，虽非时间上有差别，但是依违品的次第而说，如说'无明灭故行灭'等。
又有人说，世尊说'于诸法作病想、疮想、刺想、罪想、无常想、苦想、空想、无我想'，这是如实正见。说'于诸法作病想乃至无我想已，于诸法生厌、怖畏、远离'，这是厌离。
说'于诸法生厌、怖畏、远离已，此是殊胜，即是舍诸蕴、尽诸爱、离贪、灭、涅槃'而心趣向无死境界，这是离贪。
说'如是知见时，心解脱欲漏、有漏、无明漏'，这是解脱。
此中应当以'如何缘念涅槃而得离贪，后得解脱'的意趣来说。
从'无闻凡夫长时以来修饰'到'执取'是经文片段。
其中'修饰'是以成办利益事。'珍藏'是以断除损害事。为何如此？因为执为己有。
如何执为己有？即认为'这是我所，这是我我，这是我'而执取。
其中'认为'是见，因为以二种方式认为。'执取'即有，因为随之贪著。
'这是我所'是我所相，'这是我我，这是我的我'是我相，这是俱生和分别二种我见，以及所依不异、所依有异的次第，及其随顺的二种爱。
另外也可说是以我慢、我见二者，及其随顺的二种爱。
这一切以其相及其因而称为执为己有。
总之，此中显示凡夫于识起我见及贪爱而邪行，或由我见、我慢见及贪爱而邪行。
以火星风为喻后，'于此思惟延长、希求延长、观察后安住'是经文片段。
其中'延长'即远离。以功德相而起心造作是思惟。欲求是自然希求。观察后安住心是作意。

།ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་གང་བསམ་པ་དེ་ལ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་དོན་དུ་ གཉེར་བའམ།སོ་སོར་བརྟགས་ནས་དེ་ལ་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྨན་རོ་ཞིམ་པའམ་ཚ་བ་ལ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ཆོས་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང་ དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སམ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་སྟེ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དོན་མདོར་གླེང་བའི་དོན་གྱིས་ན་མདོ་སྡེའོ། །དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཕྱིས་དབྱངས་སུ་བསྙད་པ་དང་བཀྲི་ བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེའོ།།ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་གང་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ནི་ཚིག་གཉིས་ དང་གསུམ་དང་བཞི་དང་ལྔ་དང་དྲུག་ཏུ་ཚིགས་སུ་སྦྱར་བས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་བསྟན་པ་གནས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་ བརྗོད་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱའོ།།གླེང་གཞིའི་སྡེ་ནི་འདུལ་བ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། འདུལ་བ་ནི་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གླེང་གཞི་འདི་དང་སྐབས་འདི་དང་དོན་བྱུང་བ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་བཤད་པ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་རིང་པོ་ལེན་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།






这段文字讨论了佛法的学习和经典分类，我将其翻译如下：

"对于认为是功德的事物，要么自然而然地追求，要么经过观察后专注其上，就像对美味或辛辣的药物一样。

比丘们，比丘应当了知法。什么是了知法？在此，比丘了知法，即：

1. 契经（མདོའི་སྡེ）和应颂（དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ）等是经的部分。其中，契经是指由佛陀亲说或经佛陀开许由声闻说的简要宣说义理。应颂是指后来将这些内容用偈颂形式编成歌词。

2. 授记（ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ）是指佛陀对过去未来的声闻等作出授记，以及了义之教法。

3. 伽陀（ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ）是指用二、三、四、五、六句偈颂形式宣说的教法。

4. 自说（ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ）不是为特定人说，而是单纯为了令正法久住而宣说的教法，即佛陀特意宣说的内容。

5. 因缘（གླེང་གཞིའི་སྡེ）是与律相关的，因为律是由事缘分别而成。即说'在这种因缘、场合和事由下，世尊如是说'的内容。

6. 本生（རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ）是指如宾伽罗（རིང་པོ་ལེན）的本生故事等。"

这段经文主要阐述了两个要点：
1. 对法义的学习态度
2. 佛教经典的分类（十二分教的部分）

这段内容体现了佛教经典的系统性和完整性，对理解佛教文献的分类很有帮助。特别说明了每种经典的特点和作用，这对研究佛教典籍具有重要的指导意义。

གང་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་གཞན་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་ སྡེ་ནི་གང་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི་རབས་བསྟན་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ཕོག་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དག་གིས་ས་བཅུ་དག་ཏུ་ཡང་ དག་པར་འགྲུབ་པ་ན་སྟོབས་བཅུའི་རྟེན་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པའོ།།རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ནི་གང་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསྟན་པའོ། །གཏན་ལ་དབབ་པར་ བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་གང་དག་ལས་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་རྣམས་དང་།གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྡེའི་དོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་དེའི་དོན་རྣམ་པར་འཆད་པས་མ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེའི་དོན་བཤད་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་དང་མིང་དུ་ཆགས་པས་སོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་ཤེ་ན། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་ཐེག་པ་རྒྱས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་རྒྱས་པ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་ བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལ་ཆོས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་སྐྱེ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མོས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ།



这段文字继续解释十二分教和大乘的特质，我将其翻译如下：

"譬喻（དཔེ་གཞན）是为了让人理解而广说其他比喻。如是本事（དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ）是与往昔因缘相关的。本生（སྐྱེས་པའི་རབས）是宣说世尊往昔菩萨本生故事的。

方广（ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ）是大乘教法，即授记菩萨们以十波罗蜜在十地中成就，获得具足十力的佛果。

未曾有（རྨད་དུ་བྱུང་བ）是宣说诸佛、菩萨和声闻的殊胜功德。论议（གཏན་ལ་དབབ་པ）是由见真实者及其他人依法抉择经典义理。这些解释经义，称为摩呾理迦（མ་མོ），因为它是解释其他经典义理的所依。也称为阿毗达磨（ཆོས་མངོན་པ），因为以无倒显示法相而令人趣向法性。

如是佛陀十二分教摄于三藏中。为何称大乘为方广分？因为词义和名称的缘故。如何是词义？从词源学来说，广大乘即是方广分。广大乘就是大乘，因为具足七种大：

1. 法大：具足百千等无量经典
2. 发心大：为利益一切众生，为证得一切功过生灭究竟的无上正等正觉而发心
3. 胜解大：于甚深广大法生起胜解"

这段经文主要阐述了：
1. 十二分教的后半部分内容
2. 大乘的特质，特别是七种大的开始部分
3. 经典分类的深层含义

这段内容体现了大乘佛教的特色，尤其强调了其广大圆满的特质。

།བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སར་ཆུད་པ་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྩོན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་མིང་དུ་ཆགས་པས་ཤེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ སྡེ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འདི་ཆགས་སོ།།མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། མཚུངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡེ་པ་གཞན་དག་ལས་ནི་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་སྡེ་དང་། རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྟེ། དེ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་འདིར། རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ། །མཚུངས་བྲལ་དེ་ཕྱིར་མཚུངས་མེད་སྡེ་ཡང་ཡིན། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་སྡེར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་བརྒྱའི་ ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཤིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་འདིས་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ལེའུར་བཅད་པ་གཉིས་པའོ།། །།གཞན་ ཡང་རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས་ཚིག་གི་དོན་རིག་པར་བྱ་སྟེ།རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་གིས་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་ནི་མིང་གཞན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ནི་དོན་གང་ལ་མིང་དེ་ཡོད་པའིའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་མིང་གི་ རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་པའོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ པ་ཡིན་ལ།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ས་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གདུལ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་ལན་འགའ་ནི་ཁ་ཅིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཞིག་བཤད་དེ།



这段文字继续解释七种大及经义理解的方法，我将其翻译如下：

"4. 意乐大：在增上意乐清净地获得于一切众生视自他平等的意乐
5. 资粮大：入地后每一刹那积累无量福德智慧等资粮
6. 时大：于三大阿僧祇劫精进不断
7. 证得大：证得与一切众生不共的佛身

这是从词义上的解释。至于名称的由来，即大乘本身被称为方广分。也称为无等分，因为无与伦比。其他部派称之为'降伏顶髻分'和'大降伏分'，因为能降伏俱生烦恼。

如偈所说：
因广大故名方广分，
无与伦比故名无等分，
能降伏一切诸见故，
应知亦名为降伏分。

如是解释百数经分的文义，是为显示文义解释的一个方面。依此方面，智者当正确理解其他文句的含义。这是《解释理趣》第二品。

又应从四个方面理解文义：
1. 异名（རྣམ་གྲངས）：即别名
2. 相（མཚན་ཉིད）：即名称所指的意义
3. 语源（ངེས་པའི་ཚིག）：即名称的由来
4. 分类（རབ་ཏུ་དབྱེ་བ）：即所诠义的有色无色、有见无见等分类

如是完整显示具一切方面的文义，也成就了遍知地。根据所化机的差别，有时只说其中一部分，如世尊有时也只说异名而已。"

1. 大乘七种大的后四种
2. 大乘的各种异名及其含义
3. 理解佛法文义的四种方法

这段内容体现了佛教义理诠释的系统性和完整性，为我们理解经典提供了重要方法。



དཔེར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ མདོ་ལས།དེ་དང་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དང་། མི་མཐོང་བ་དང་། མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་དང་། མུན་ཁུང་དང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། མུན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་ བུའོ།།ཁ་ཅིག་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་ཙམ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་སྟེ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའོ། །གཟུགས་ གང་ཞེ་ན།གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་སྟེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ལས་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན་བཟའ་བ་ལྟ་བུ་ལས་གཟུགས་ཤིང་གཟུགས་སུ་རུང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཁ་ཅིག་ལས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཙམ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དང་། ངག་གི་འདུ་བྱེད་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ རྣམས་སོ།།འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་རྣམས་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་གི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་མཚམས་སྦྱར་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།དོན་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་བའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་དཔེར་ན་དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྟོགས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ནས། དགེ་སློང་དག་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། བདག་གིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ཅན་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པར་ཞེས་འབྱུང་བའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡང་གང་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཚིག་པར་འགྱུར་བ་དང་། མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་གཞི་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་པར་སུ་ཞིག དད་པར་འགྱུར།སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ནས་དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་ན་སྟོན་པ་སྤྱན་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔ་ཕྱི་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་དཔེར་ ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་འོག་ཏུ་རྒྱུ་བསྟན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་བརྗོད་པའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདི་ རྣམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན།འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྟོགས་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ནས། དགེ་སློང་དག་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་གང་ཞིག་རྟོགས་པ་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་འཆད་པ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་དེའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞི་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་སུ་ཞིག་དད་པར་འགྱུར། སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ནས་སྤྱན་ལེགས་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་རབས་བསྟན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ འདི་སྟོན་ཏེ།དེའི་ཚེ་ན་ཡང་ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མ་བསླུས་ན་ད་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་འདི་ག་ལས་བྱུང་ཞེས་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེ་འགོག་པ་ལའོ།

例如在《缘起经》中说：'对于彼彼诸法如实不知、不见、不证悟、昏暗、愚痴、无明、黑暗，这就称为无明。'
有些经中仅说性相，例如在同经中说：'所谓识缘名色中，何为名？即四种非色蕴，从受蕴乃至识蕴。何为色？即任何以四大种为因所造之一切色法。'
有些经中仅说词义，例如说：'由于能吃而成形，故称为色取蕴。'
有些经中仅说分类，例如说：'所谓无明缘行中，何为行？行有三种：身行、语行、意行。所谓行缘识中，何为识？即六识聚。'
词义已经解释完毕。现在解释科判。
科判有两种：前后关联的科判，例如说了'比丘们，我将宣说证悟、见到极为清净的圣法印'之后，说'比丘们，若有人说：我未得空性、无相、无所有'的科判是什么？同样，说了'此大地将焚烧、消失、不复存在，若不见实相，谁能相信？谁能确信？'之后，说'比丘们，过去有一位名为善眼的导师'的科判又是什么？等等。
前后次第的科判，例如'为何在四圣谛中于果后说因？同样，为何在三学中于戒定之后说定慧？'等。
如何理解这些经文片段的科判呢？说了'将宣说证悟圣法印'之后，说'比丘们，若有人'，这是在解释所要宣说的圣法印的内容，这就是其科判。
说了'若不见实相，谁能相信？谁能确信？'之后宣说善眼的本生故事，是为了令人相信和确信自身。意思是说：'那时我尚未欺诳声闻众，何况现在？'
宣说无常性也是为了显示其重要性和难得性，这就是其科判。
四圣谛的科判是依现证次第，即见苦为苦后，寻求此从何而来的因集，然后趣向灭。

།དེ་ནས་འགོག་པའི་ཐབས་ལ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ནད་ དང་།དེའི་གཞི་དང་། ནད་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྨན་ཚོལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པ་གསུམ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ།།སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་འདི་ནི་དེའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཅུ་དག་གིས་བསླབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ དག་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡང་ནི་གོ་རིམས་དེ་གཉིས་བཟང་པོ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་བརྩོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། སྡོམ་བརྩོན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་ མོངས་པ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། དེ་བར་སྐབས་སུ་སྤོང་བ་དང་། དེ་གཏན་དུ་སྤོང་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་གྱི་གཉེན་པོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་འདོད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྲེད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པའོ།།ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོ་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་གཉེན་པོས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ངན་འགྲོ་ནི་ངན་སོང་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བདེ་འགྲོ་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་ མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ།།ལས་ནག་པོ་དང་། འདྲེན་མ་དང་དཀར་པོའི་གཉེན་པོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ནག་པོ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདྲེན་མ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་འདོད་ཁམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཀར་པོ་ནི་གཟུགས་དང་ གཟུགས་མེད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་གྱིས་གཉེན་པོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཀུན་ནས་རྒྱུ་བའི་གནས་སྐབས་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་གནས་སྐབས་ སོ།།དེའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ནི་དུག་གི་ལྗོན་ཤིང་ར་བས་བསྐོར་བ་དང་བཅད་པ་དང་དབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པ་དང་འདོད་པ་དང་དྲག་པོ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་མཐའ་གཉིས་ལ་བསྙེན་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་ འགྲོ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གཉིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ པས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།གཅིག་གིས་ནི་གཉིས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཉིས་པས་ནི་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་གསུམ་པས་ནི་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་ནི།སྡོམ་བརྩོན་ཚངས་སྤྱོད་ཀུན་ཉོན་མོངས། །འགྲོ་དང་ལས་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར་དང་། །ཉོན་མོངས་སྐབས་དང་སྤྱོད་དང་དག་།རྟེན་དང་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར་རོ། །མཚམས་སྦྱར་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། བརྒལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲ་ལ་བརྒལ་ པ་དང་།དོན་ལ་བརྒལ་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བཞུགས་ཟིན་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ད་གཟོད་དང་གང་ནས་འོང་འོང་། བཙུན་པ་ད་གཟོད་ཐིབས་པོའི་ཚལ་ནས་གདུགས་ལ་མཆིས་པ་ལས་མཆི་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་ དུ་འདས་པའི་དུས་ལ་བྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ།

其后关于对治之方法：如是对于病及其所依、无病性以及寻找药物之理，为观察前前诸法故，如实宣说圣谛之现证，此乃其相连。
所谓三学者，此中具足戒律则心得等持，心得等持则如实了知，如是所说，此乃其相连。
复次，以十种因说三种学处。复次，此二次第殊胜。以三种律仪之因故，三种律仪即为正律仪防护破戒、正律仪防护境界、正律仪防护烦恼。
亦以三种梵行之因故，三种梵行即是受持断除、中间断除、永远断除。
亦以三种遍烦恼之对治故，三种遍烦恼即是作恶者之恶行遍烦恼、其余贪欲者之贪爱遍烦恼、外道之见解遍烦恼。
亦以恶趣、有害善趣及无害之对治故。其中恶趣即是恶道。有害善趣即是欲界天人。无害即是色界无色界诸天。
亦以黑业、杂业、白业之对治故，黑业即是成熟于地狱者。杂业即是成熟于其余欲界者。白业即是成熟于色界无色界者。
亦以三种烦恼位之对治故，三种烦恼位即是降伏位、周遍运行位、随眠位。
其对治即是以围绕、砍断、拔除毒树之理故。
亦以罪恶、贪欲、暴行之对治故，如说出家者不应亲近二边等。
亦以善趣、世间、出世间清净之因故。
亦以三摩地、智慧、解脱之所依故。
亦以二者生起之因、等持及解脱故，一者为二者生起之因，第二者令未等持心得等持，第三者令已等持心得解脱。
摄颂曰：律仪梵行遍烦恼，趣业三种故，烦恼位及行清净，所依作三故。
相连已说讫。
诘难有二种：诘难于声及诘难于义。譬如：具寿舍利子已住，'舍利子汝今从何处来？'尊者答：'今从密林荫处来。'此等用法不应将现在时用于过去时。
如是具寿大腹行者善能了知，以善能了知故，是故名为智慧。

།རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་འདི་ཡང་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ལས་དང་བཅས་པའི་བྱེད་པ་པོར་བཤད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འགྲོ་བ་གྲོང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་གཉིས་ལ་བྱེད་པ་པོར་བཤད་ པའི་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པུ་དག་ལ་བྱ་བ་གཉིས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི་དུས་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟ་ བུའི་སྦྱོར་བ་ཡང་འབྱུང་སྟེ།དཔེར་ན་འཁར་བ་ལ་འཇུས་ནས་ལྡང་བ་ལྟ་བུའམ། གཞན་དང་གཞན་ཕྲད་པ་ལ་ནི་དཔེར་ན་ཆུ་བརྒལ་ནས་རི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་ཞིག་གིས་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་སྔ་རོལ་ན་ཡང་མེད་ཅིང་ འདི་ལ་གཞན་དང་གཞན་ཕྲད་པ་ཡང་མེད་པར་བསམས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་ནི་གསུངས་ཤིང་། ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚོར་ བའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་ནི་མ་གསུང་ལ།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ལས་བཅུ་ཆར་དང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་གཟུགས་ཡིན་བཞིན་དུ་གཅིག་པུ་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ལ་བརྒལ་བ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་བརྒལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྔ་ཕྱི་འགལ་བར་བརྒལ་བ་དང་། རིགས་པ་དང་འགལ་བར་བརྒལ་བའོ། །དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་འགལ་བར་བརྒལ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་ལས་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ ཞེས་བྱ་བའམ།ཡིད་ཅེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་དེ་དང་དེ་དག་འདས་ཤིང་སྐད་ཅིག་དང་། ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་དེ་དང་དེ་དག་འདས་པས་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་གཞན་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་ལ། གཞན་ འགག་ཅིང་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དང་།ཁ་ཅིག་ལས་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡིད་ཅེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་དད་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པས། ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ལ་གོང་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། མཐོ་རིས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་སྐད་ཅིག་པ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་གོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་ལས་འཕགས་པའི་བདེན་པ བཞི་དག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་།ཁ་ཅིག་ལས་བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་གསུམ་དག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལས་བདེན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལས་བདེན་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ་གཉིས་པ་མེད་ དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་ལས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདི་ན་བསོད་ནམས་དང་། སྡིག་པ་གང་ཡིན་གཉིས་ཀ་བྱེད་པ་དེ་། །དེའི་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་དེས་དེ་ཡང་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལས་ལས་ཀྱང་ཡོད་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་ཡང་ཡོད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་སྔ་ཕྱི་འགལ་བར་བརྒལ་བ་ཡིན་ནོ།།རིགས་པ་དང་འགལ་བར་བརྒལ་བ་ནི་དཔེར་ན་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅི་འདི་རྫས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་སམ་འོན་ཏེ་གོང་བུའམ་འོན་ཏེ་རིགས་ལས་ཤེ་ན།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རྫས་ལས་ཡིན་ན་ནི་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ ཅད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

说'由于能了别且能够了别故称为识'这种说法，仅仅对事物说有作用的作者是不合理的，比如说'行者往村庄行'这样。如是，除了智慧和识二者之外，对其他任何所依而说这二者为作者的作用是完全没有的。
同样，说'依眼和色生起眼识'这种说法也不合理，因为若是单一作者有两种作用，则对较早时的作用会有这样的说法，比如'扶杖而起'，或者对不同事物相遇则如'渡河后有山'这样。而识既无先前所依而后生起的生，也无不同事物相遇的情况。
同样，说'任何色都是由四大种和四大种所造'，但并未说'任何受都是六受聚'。同样，在十二处中，十处和第十一处都是色，却只说一处为色处，对相同性质而无必要作区分的解释是不合理的。
对语言的诤论是这样的。对义的诤论也有两种：前后矛盾的诤论和违背正理的诤论。其中前后矛盾的诤论，比如有处说'所谓心或意或识，随着日日夜夜的流逝，刹那、须臾、瞬间的过去，生起种种不同的其他，灭去种种其他'。
又有处说'所谓心或意或识，由于长期以信心熏习，以戒律、布施、智慧熏习，于后世上升、殊胜、趣向善趣'。如何能使刹那性的心于后世上升？
同样，有处说'四圣谛'，有处说'三梵谛'，有处说'二谛：世俗谛和胜义谛'，有处说'唯一谛，无有第二'。
同样，有处说'人们于此所造福与罪二者，皆为其所有，且随之而去'，有处说'业亦有，异熟亦有，而作者不可得'，如是性质即是前后矛盾的诤论。
违背正理的诤论，比如说'任何色都是由四大种和四大种所造'，是就实质而说？还是就聚合而说？还是就类别而说？对此如何理解？若是就实质而说，则会导致元素和所造色各自的性质不存在的过失，因为一切都将具有一切性质，且会导致为一切根所取的过失。

།འོན་ཏེ་གོང་བུ་ལས་ཡིན་ན་གཟུགས་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བ་བཞི་ཆར་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་འོད་དག་ལ་ཡང་སྲ་བ་མི་དམིགས་ལ་ཆུ་ལ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཉི་མའི་འོད་ལ་ཡང་གཤེར་བ་མེད་ལ་ཟླ་བའི་འོད་ལ་ཡང་ཚ་བ་མེད་དོ། །ནོར་བུའི་འོད་ལ་གཉིས་ཀ་མེད་ཅིང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་མེད་དོ། །བརྟན་པ་དག་ལ་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་མེད་དོ། །དེ་རྣམས་དམིགས་པ་ལ་བགེགས་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། ། ཇི་ལྟར་མེད་དེ། འབྱུང་བ་གཞན་ཤས་ཆེ་བས་འབྱུང་བ་གཞན་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ན་མི་དམིགས་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱུར་བའི་རོས་ཆུ་ལྟ་བུ་དང་། ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་ཟླ་བའི་འོད་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན་ནི་འདི་ཤེས་པར་ཡང་ནུས་ན་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མ ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་ལ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ཐལ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་སོ། །འོད་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་། །དེ་དག་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ།ཆུ་སྐྱུར་བ་བཏབ་ཀྱང་དེའི་རོ་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་ཆུ་དང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཕྲད་པས་མཚན་ཉིད་བརྟས་པའི་ཕྱིར་སྲ་བ་ཉིད་དང་། གཤེར་བ་ཉིད་དང་། ཚ་བ་ཉིད་ དག་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།སའི་དྲི་དག་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་བརྟས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། རེག་བྱ་གཞན་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་གཞན་རྣམས་དང་། སྒྲ་ཡང་རྐྱེན་ རྙེད་པས་དམིགས་པའི་སྔ་རོལ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ནི་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་འདི་ལ་ཁམས་གང་དང་གང་དུ་མོས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིང་གི་སྡོང་པོ་འདི་ལ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ་། །དེ་ལྟར་ན་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཕྲད་ན་སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་རང་རང་གི་ཁམས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་དག་དུམ་བུ་དག་ཀྱང་མ་ ཡིན་ཏེ།།ཆ་ཤས་གཅིག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་ཡང་དུམ་བུ་མཐའ་ཡས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སའི་དྲི་ནི་སྔ་ནས་ཀྱང་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཆུས་གཏོར་ན་བརྟས་བར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་ནུས་སོ། །གང་ཞིག་རྐྱེན་དང་ ཕྲད་པས་བརྟས་པར་གྱུར་པར་ཤེས་པར་རུང་བ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྐྱེན་མེད་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་མི་དམིགས་སོ།།དེ་བས་ན་གོང་བུར་བཤད་པ་ལ་སྐྱོན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ་། །འོན་ཏེ་རིགས་ལས་སོ་ཞེ་ན། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཐམས་ ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།འདུས་པ་ཁ་ཅིག་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོ་བའི་མདོ་སྡེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དགུ་པོ་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་།ལག་པ་རྡོབ་པ་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་རིགས་པ་ནི་འདིར་ཚད་མ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་གསུང་ངོ་། ། དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དང་འགལ་བར་བརྒལ་བ་ཡང་རིགས་པ་དང་འགལ་པར་བརྒལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་དགེ་སློང་དག་གཟུགས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མ་འོངས་པ་ཡོད་དོ། །འདས་པ་དང་ཟད་པ་དང་འགགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་ཡོངས སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་བཞིན་ནོ།

然而，如果是积聚，那么一切色聚都应该具有四大种，但是在光中不见坚性，在水中也不见。在日光中没有湿性，在月光中没有热性。在宝石光中两者都没有，在石头等物中也没有。在稳固物中也没有动摇。对于这些认知没有任何障碍。
若问如何没有？若说因为其他大种的力量强大而压制其他大种就不可见，如同酸味压制水味，如同日光压制月光。如果确实存在，就能知道，但实际上并未确定存在，因为若说一切都具有色等差别就会有过失。在光等任何事物中都未确定有坚性等性质。
说'这些不可见不是因为不存在，而是因为被压制'，如何能知？即使在水中加入酸味，其味道仍然可以感知，因为感受是不同的。那么在水和石头等物中，由于遇到特殊条件而性质增强，所以能感知到坚性、湿性和热性，如同地的香气一样。
若问：如何知道是因性质增强而非新生？如果是这样，就会有太过之失，因为如同其他触觉一样，色、香、味等其他性质和声音在遇到条件之前就应该存在。
其他经中也说：'比丘若修禅定，具有神通，获得心自在，则此树干中任何界都能随其意愿而转变，不会有其他情况。为什么呢？因为此树干中有种种界。'因此，当遇到特殊条件时，坚性等性质会从各自的界中产生。
诸界也不是部分，因为即使在一个部分中也能随意转变，而且其中也不可能有无限的部分。地的香气本来就可以感知，遇水洒淋时可知变得更强。
那些通过遇缘而增强的坚性等性质，在没有条件时，在水等物中就不能如此感知。因此，积聚说中存在这样的过失。
若说是从类生，则一切所造色都将不是以四大种为因，因为未承认某些和合中有某些大种存在。这样就与经典相违，因为在别别处经中说：'九处各自都以四大种为因'，又如说拍手的比喻中也说眼肉团中有四大种。
总之，此处的正理是三种量：现量、比量和可信言教。若与其中任何一种相违的诤论，都应知是与正理相违的诤论。例如'诸比丘，过去色存在，未来色存在，过去的、已尽的、已灭的、已离的、已变异的都存在'这样的说法与现量相违。因为过去和未来是不存在的，如同龟毛一样。

།འདས་པའང་ཡིན་ལ་ཡོད་པའང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འདས་པ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་མིག་སྐྱེ་བ་ན་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ལ། འགག་པ་ན་གང་དུ་ཡང་སྩོགས་པར་མི་འགྲོའོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་མིག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་འཇིག་གོ་ཞེས གསུངས་པས་དེ་དང་འདིར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་ བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།སེར་སྣ་ཅན་ལ་ཕྱུག་པ་དང་། གཏོང་བ་ལ་དབུལ་པོ་ཡང་སྣང་སྟེ། སེར་སྣ་ ཅན་ཡང་ཕྱུག་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།གཏོང་བ་ཡང་དབུལ་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་གོམས་ན་ཡང་སེར་སྣ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་མི་འོས་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་མ་གོམས་ན་ཡང་གཏོང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྤངས་ལ་ མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིགས་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་དོ་ལས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་ བསྙེན་གྱི་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོའི་ཚིག་གི་དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དེ་ལས་ཆང་འཐུང་བ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་ནས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཁུ་ བ་ཆང་འཐུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བས་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡང་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོ་སྡེའི་ལེའུ་ གྲངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཡིན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ གསུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དེ་ལས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ དངོས་པོ་མེད་དོ།།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ལ། སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་དང་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས། རྒ་ ཤིའི་བར་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་བསྟན།འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ། འདུ་བྱེད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདས་པ་ཟད་པ་འགགས་པ་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཀྱེ་མ་ འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ན། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ།རྒྱུ་འགགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།

说'既是过去又是存在'这句话前后矛盾，如果存在怎么会是过去呢？未来也是同样的道理。其他经典中说：'眼睛生起时不从任何地方来，灭时也不往任何地方去。比丘们，如是眼睛是从未生中生起，生起后即灭'，这与此处相违。
'色法的出离是无色'这句话与推理相违，因为见到受等是依赖色法而生。同样，'依止、修习、多次实行布施所生福业事，将成就大受用'这句话也与推理相违，因为可见有吝啬者富有，布施者贫穷，因为吝啬者确实富有，布施者确实贫穷。习惯布施不应成为吝啬者，未习惯布施者也不具足布施。
同样，'有某补特伽罗已断生的结缚，而未断现前成就的结缚'这句话也与推理相违，因为某人若离某生有的贪欲，必定也离中有的贪欲。
'优婆塞五戒学处'中所说的详细分别解释中'饮酒是制罪'这句话与教证相违，因为说'身恶行有四种：从杀生到饮用令醉的酒'，对于制罪不说是恶行。
同样，所说'方广部即是大乘'也与教证相违。有人说：'经典中广大品数是方广部，而不是大乘。'为什么呢？因为那不是佛语。为什么不是佛语呢？因为相违的缘故，即与一切部派共许的佛语相违。
如此，彼中说：'一切法无自性、未生未灭，一切法本来寂静，自性涅槃'，又说：'须菩提，色无实体，须菩提，乃至菩提亦无实体'。而一切部派共许的佛语中说：'世尊说何为无明？即不知彼与前际'等广说，乃至老死诸法的自性也宣说。
'此有故彼生，此生故彼生，依眼色生眼识。这一切行皆是过去、尽、灭、离、变异。呜呼诸行无常，是生灭法，生已当灭，寂灭为乐。比丘们，如是诸行是苦，涅槃寂静'，又说：'从因集生苦集，从因灭有苦灭。'

།རྒྱུ་དང་བཅས་པས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །རྒྱུར་བཅས་ཉིད་ཀྱིས་ངན་འགྲོར་ཏེ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པས་མྱ་ངན་འདའ། །འདི་ཀུན་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འཇིག་རྟེན་ན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ང་ཡང་ཡོད་པར་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འགལ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །བརྒལ་བའི་ཚུལ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་འདས་པའི་ དུས་ལ་བྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ལན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།སྦྱོར་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་དོན་མང་པོ་ཞིག་ལ་འབྱུང་སྟེ། མ་ཟིན་ཉིད་དང་ཉེ་བ་ཉིད། །ནུས་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་ཉིད་དང་། །དེ་དང་ཆོས་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་། །སྲིད་དང་འདོད་རྫོགས་རྣམས་ལ་འབྱུང་། ། མ་ཟིན་པ་ཉིད་ལ་ནི་རེ་ལྡེ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ཉེ་བ་ཉིད་ལ་ནི་གང་ནས་འོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ནུས་པ་ཉིད་ལ་ནི་ལན་ཅིག་སྨྲས་པས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་ལ་ནི་དེ་ནི་ཤ་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། དེའི་ངང་ཅན་ཉིད་ལ་ནི་རྟ་མི་སྲུན་པ་ནི་སོས་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དང་ཡང་ཉིད་ལ་ནི་མཚན་མོ་ཞིང་ལུད་པ་ལུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྲིད་པ་ལ་ནི་རྭ་ལས་འདམ་བུ་སྐྱེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདོད པ་ལ་ནི་སུ་སྐོམ་འཐུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།རྫོགས་པ་ལ་བྲམ་ཟེ་འདི་ནི་རིག་བྱེད་བཞི་འདོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་འདས་པ་ཡིན་ཡང་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་རིག་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་ ཙམ་ལ་བྱེད་པ་པོར་བཤད་པ་ནི་མི་རུང་སྟེ།བྱ་བ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། བྱེད་པ་པོ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་རང་དབང་ ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་འགྲོ་བ་ནི་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ལྷས་བྱིན་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ།།དེ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ནི་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་དངོས་ པོ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བཤད།བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ། རང་འོད་གསལ་བྱེད་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་དངོས། །ཡོད་དེའང་བདོག་གོ་ཞེ་ན་ཇི་སྐད་བྱ། །ཇི་ལྟར་རང་ལ་གསལ་བྱེད་འབྱུང་བ་ལས་བཅས་འགྱུར། །ལས་དང་བྱེད་པོ་མ་ངེས་རང་འཛིན་སྐྱོན་དེར་འགྱུར། །བྱེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིག་ཡིན་བར་མིན།།ཡུལ་གཞན་དུ་ཡང་གྲིབ་མ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །མེ་འབར་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་ཅི་དེ་གཉིས་ལ་བྱ་བ་འམ། རང་དབང་ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དམ། ཅི་སྟེ་མེད་ཅེ་ན། གྲིབ་མ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་མེད་དེ། དེའི་རྒྱུ་འདུག་བཞིན་དུ་ཡང་ཉི་མ་འཁོར་བ་དང་རྒྱང་རིང་བ་དང་ཉེ་བ་ལས་དེ་འཁོར་བ་དང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་དབང་ཡོད་པ་ནི་མེད་དོ། །གྲིབ་མ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཡུལ་ཉི་མ་དང་བར་དུ་ཆོད་པ་ན་གཟུགས་ཡོད པ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།།མེ་འབར་ཡང་མི་འཕོ་སྟེ། བུད་ཤིང་གི་རང་གི་ཕྱོགས་བསྲེགས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་འཆི་བའི་ཕྱིར་ལ། བུད་ཤིང་གི་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ལས་མཆེད་པ་དང་། འབྲི་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། ཞེན་པ་དག་གིས་དེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་དབང་ ཡོད་པ་ནི་མེད་དོ།

由于具有因而往生善趣，由于具有因而往生恶趣，由于具有因而涅槃，这一切都从具有因而生起。如是说。同样地，'色是无常的、是苦的、是变异法'如是说。'世间上智者们认为存在的，我也说那是存在的'如是说。诸如此类等等经文中也说明了生等。因此，由于与广为人知的佛陀教言相违，大乘不是佛语。所以说'方广部即是大乘'这是与经典相违背的。这就是质疑的方式。
对于这个首先所说的'这个应用不应该像现在这样用于过去时'的说法，回答是这样的：应用确实像现在这样用于多种意义，即：未得、接近、能力、相续不断、本性、法性、反复、可能、愿望、圆满等情况。
关于未得，如说'正在做准备'。关于现在时的接近，如说'从何处来'。关于能力，如说'一说就记住'。关于相续不断，如说'他是食肉鬼'。关于本性，如说'烈马爱吃青草'。关于法性，如说'一切生者必死'。关于反复，如说'夜晚咳嗽'。关于可能，如说'从角生芦苇'。关于愿望，如说'谁渴谁饮'。关于圆满，如说'这个婆罗门诵四吠陀'。
因此，虽是过去时，经中出现的应用由于是现在时的接近性，应当理解为如同现在时。对于所说的'仅仅对事物解释为作者是不合理的，因为不可能有其他作用'，这里'事物'是什么？'作者'是什么？怎样解释为作者性？
'事物'是指行为，对此有自主权的即是作者。例如，行走是行为，对此有自主权的提婆达多就是作者。解释其作者性就是说'使其行走'等这样的说法。那么，'从种子中使芽生起'这样的事物中，如何解释作者性？
关于'作'这个词，如果是自明，那就是实体；如果说存在，那又该如何说？如何从自身产生明了性而有作用？作用与作者不确定，执著自性将成为过失。'作'不是不坏的，也不是中间的。
在其他处所，影子也在移动。火焰在燃烧移动，对于这些，它们是否有行为或自主权？如果说没有，影子确实不移动到其他处所，因为当其因仍在时，由于太阳的运转、远近，使其转动、变大变小的缘故。正因如此，没有自主权。
若问影子究竟是什么？当物体与阳光之间有阻隔时，使形体显现的现象。火焰也不移动，因为烧尽薪木的当下部分后就在那里熄灭，由于薪木不同部位的蔓延、减少、锐利、执著等差异而有差别。因此没有自主权。

།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱ་བར་བརྟག་པ་གང་ཞིག་གིས་རང་དབང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལས་གཞན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་མ་གྲུབ་ལ། དེ་ རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དག་ལ་ཡོད་དེ་།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་གི་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་སྐྱེ་ལ། བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་ཡུལ་གང་ལ་སྐྱེ་བ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པས་ན་དེ་རྣམ་པར་ ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་གྲིབ་མ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །མེ་འབར་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ལ་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རེ་རེ་དེ་སྐྱེ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམས་ནས་གྲིབ་མ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །མེ་འབར་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ཀྱི།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་བསམ་པའི་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་མི་འདྲའོ་ཞེ་ན། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བས། དེ་བས་ན་བསམ་པའི་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་དཔེར་ན་གྲིབ་མ་དང་མེ་འབར་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་འདི་ཡང་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ནས་ཀྱང་སྨྲ་བའི་ཚུལ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ལས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་ཏེ། དངོས་པོ་ དང་བྱེད་པ་དང་གཞི་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན།བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་ནང་དུ་བརྗོད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་རིལ་གྱིས་མ་ཤེས་པར་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སུས་ཉེས། བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ ལག་ཡིན་ལ།རིག་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་ཉེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ན། བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལས་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨྲས་པ་དེ་ལ་འཕགས་པའམ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་བསྙག་པར་ཅི་ག་ནུས་རེ་སྐན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཚིག་གི་ཚུལ་དེ་ཡོད་དོ།། །། བམ་པོ་དྲུག་པ། གང་གི་ཡོན་ཏན་དང་ནི་སྐྱོན་དག་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བློ་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། རྨོངས་པ་མེད་པར་གང་གི་ཡིད་ལ་བདེ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་བདེ་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། །གང་གི་དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་དང་འཇིག་ཐོབ་ཉུང་ཐོས་ཀྱང་། །ཡུལ་མི་ཉུང་ལ འཇུག་པའི་བློ་ཅན་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་འདོད།།གང་གི་བློ་ནི་མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པར་མི་བྱེད་འཇིག་པ་མི་བྱེད་དེ། །སྣ་ཚོགས་གཏམ་དག་བྱས་ཀྱང་འཁོར་བ་འཇིགས་པ་མང་པོ་དག་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་ཚིག་གི་སྙིང་ནི་སྡུད་ནུས་ དང་།།བློས་ཕྲའི་དོན་མཐོང་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལྡན་པ། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུའོ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཕྱུགས། །བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ལས་ཀྱང་འདི་མ་ངེས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། མང་དུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ལས་བྱེད་པ་པོ་ནི་རང་ དབང་ཡོད་པའོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པའི་རང་དབང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན།ཅི་རེ་ཞིག་རང་དགར་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཇུག་པ་ཞིག་ཡིན། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། རང་དགར་འཇུག་པ་རང་དབང་ཡོད་ཡིན་ན། །སེམས་པ་མེད་པ་བྱེད་པོར་མི་འགྱུར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་མེས་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །ཤིང་གིས་འཚེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱེད་པ་པོར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་མི་རུང་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གཉིད་ལོག་དབུགས་ནི་འབྱིན་པ་དང་། །མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོར་ མི་འགྱུར་ཏེ།འདོད་པ་མེད་པར་དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

对于识也是如此，应当观察何者是识的作用，何者有自主性。即是说，除了根、境显现以及作意这三种特殊条件之外，其他能产生识的因素是不成立的。这些因素由于互相依赖的缘故，所以自主性也只存在于这些因素中。因此，识不是任何一个因素的作用。从三缘中产生所谓的识这一实体，虽然没有作用，但是由于在任何境上生起时都带有其相，所以称为能了别，就如同说'影子在移动'、'火在燃烧行进'一样。
如果说虽然这两者没有作用，但是了解每个境生起的人们考虑到作用而说'影子在移动'、'火在燃烧行进'，而识则没有任何意向性的作用，因此这个比喻不恰当。对此回答：了解的人们也说'它在移动'，因此，即使没有意向性的作用，就像说'影子和火在燃烧行进'一样，说'识在了别'这种说法也不是不合理的。
即使如此，若说这种说法方式没有定义特征，那么什么样的定义特征如同从文法书中所说的定义特征那样，在实体、作用和基础上称为识这样出现呢？在文法书中，在不完全了解能诠和所诠的情况下所作的声音定义特征，这有什么过失呢？文法书是吠陀的支分，而吠陀本身就是错误阐述，更何况文法书。对于其中所说的声音语言的定义特征，圣者或世间人怎么可能随顺接受呢？在世间中也有这种语言方式。
卷六。不能了知何者功德与过失，怎能称为智慧？不能无痴地使何者意生喜乐，怎能称为快乐？以何者真实智慧了知众生的生灭，虽然所闻甚少，但具有趣入广大境界的智者，在世间中被认为是具有智慧者。
虽然多闻，但其智慧不了知生，不了知灭，虽作种种言论，也不能从轮回诸多恐怖中解脱。能够摄持语言精要，以智慧见微细义理，行为具有方便，此乃人也，除此之外皆为畜生。
从文法书中也是不确定地说，因为说是'多引述'，所以这也不是无定义特征。再者，文法书中所说'作者是有自主性的'，这个所谓的'有自主性'是什么？是随意而行呢？还是不依赖他者而行呢？
这有什么过失呢？如果随意而行是自主性，无心者就不成为作者。因此，不应安立'火在燃烧'、'木在煮'这样的作者假名，因为这两者没有意愿。睡眠时呼吸，以及不愿意却感受痛苦，这也不成为作者，因为无意愿地呼吸，以及不愿意却感受痛苦。

།གལ་ཏེ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་འཇུག་ཡིན་ན། །གྲུ་འགྲོ་བ་དང་ལྗོན་ཤིང་འགུལ་བ་དང་། །མེ་འབྱུང་བ་དང་བུམ་པ་དག་དང་ནི། །ཆུ་གནས་ཞེས་བྱ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།འདི་ལྟར་འཕུལ་བར་བྱེད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནི་གྲུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་ལ་ལྗོན་ཤིང་འགུལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མེ་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་ལ། གཞི་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཆུ་གནས་པ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གྲུ་ནི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་བྱ་ བ་དག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འཇུག་གོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་གྱུར་པའི། །དེ་ཡང་དེ་དང་གཞན་དུ་འབྲེལ་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའི་གྲུ་དེ་བྱ་བ་དག་ལ་ རྟེན་དུ་གྱུར་པར་བརྟགས་གྲང་ན།དེ་ཡང་དེ་དང་རྒྱུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། བྱ་བ་གང་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པ་ན་གྲུ་དང་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ལ་དེ་རང་དབང་ཡོད་པས་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཅི་ ཞིག་བྱར་ཡོད།སྐྱེ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་དེ་དེའི་རྟེན་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས། བདག་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་བ་ཡང་དེ་ལ་འབྱུང་རེ་སྐན། སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་གྱུར་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཚེ་གྲུ་འགྲོ་བ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གྲུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་ འདོད་པ་ལས་ཡིན་ན་གྲུ་འདྲེན་པ་ན་འགྲོའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དམ།རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དམ། ཅི་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་པར་འདོད། དེ་བཞིན་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་མེ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། གཉི་ག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ མེད་བཞིན་དུ་ཡང་མཁས་པས་ཅི་དགར་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་སྦྱར་བར་རུང་ངམ།སྨྲས་པ་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་ཡང་མེད་ལ། བརྗོད་པར་ འདོད་པ་ལས་ནི་དེའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་རུང་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རུང་། ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་བྱེད་པ་ པོ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་ཤེས་རབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པར་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ན་ཁྱིམ་གྱི་གྲཝ་ཞུམ་མོ། །གྲཝ་རློས་སོ། །སྒོ་འདི་ཡུལ་བཅོམ་བརླག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །ལམ་འདི་ཡུལ་བཅོམ་བརླག་ཏུ་འགྲོའོ་ཞེས་གང་ཇི་སྐད་དུ་ཟེར་བ་ཡང་དེ་དག་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བརྗོད་པར་འདོད་ པ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ།

如果是不依他而转，船的行进、树木的摇动、火的生起以及瓶子和水的存在等说法都是不合理的。
如此，不依靠推动就没有船的行进，也没有树木的摇动。不依靠生起的因就没有火的产生，不依靠基础就没有水的存在。
即便如此，有人说船因为成为依处，对自己的作用无需依赖而运转。因此，它对此是有自主性的。其余的也同样适用。
对此，因为是从彼而生，故成为依处，彼又与彼及他相关联。
如此，若认为在彼处生起的船是作用的依处，彼又从彼及其他因缘相关联而生，如何能有自主性？
若说作用的生起是因为住于彼处，住于彼处时船就有自主性，那么对于有自主性的彼时，还有什么可作？
如果生起也成为能生者的自性，它如何合理地成为彼之依处？若非自性，又怎能从彼生起？对于生起也会成为无穷尽的生起，这就太过分了。
那么，从说话意愿出发，就成为作者们的运用。当想说船行进有自主性时，就成为'船行'这样的运用。当想说获得自性有自主性时，就成为'生起'这样的运用。
如果是从说话意愿出发，当拉船时说'行进'，是说他力性还是自主性？是想说什么？同样，当使其出现时说'火生起'，又是想说什么？
若说是两者皆是，在无相状的情况下，智者随意运用作者是否合理？
回答说合理。如此，由确定语词的法性，由于执持自相故称为法，在此处没有作者、业和作用的区别，但从说话意愿出发就成为其运用。
若是合理，即使没有作者和作用的区别，由于能了别故称为识，为什么这个不合理？为什么说这里没有作者而有说话意愿？
仅对识安立作者性的名言，而不存在任何由我见所遍计的作者，为了显示这一点。
如同由于能了别故称为识一样，由于能通达了知故称为般若，这也是合理的解释。
世间上说'房屋的角落塌陷了'、'角落翻新了'、'这个门通向被毁坏的地方'、'这条路通向被毁坏的地方'等，对于这些说法有什么说话意愿的作者存在？
因此，即使没有说话意愿的作者，说明作者性也是妥当的。

།མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ལ་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་དུས་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཅི་ཁྱོད་ འདོད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་མར་འཐུངས་ནས་སྟོབས་འབྱུང་ངོ་། ། སེང་གེ་མཐོང་ནས་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐར་རྒྱལ་སྐྱེས་སམ། རྒྱལ་ལ་སྐྱེས་གང་ཡིན་པ་དེའི་མིག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དུས་སྔ་མ་ཤོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ཁ་གདངས་ནས་ཉལ ཞེས་བྱ་བའམ།མིག་བཙུམས་ནས་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་ཁ་གདངས་ནས་སམ། མིག་བཙུམས་ནས་དུས་ཕྱི་མ་ལ་ཉལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྔར་ཁྲུས་བྱས་ནས་ཕྱིས་ཟ་བ་ལྟ་བུར་སྔར་ཁ་གདངས་པའམ། མིག་འཛུམས་པར་བྱེད་ལ། ཕྱིས་ཉལ་བའི་ དོན་འདིར་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཀྱང་ཁ་གདངས་པའམ་། མིག་བཙུམས་པ་ནི་ཉལ་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁ་གདངས་ནས་ཕྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་པ་གལ་ཏེ་ཁ་མ་གདངས་ན་ཁ་གདངས་ནས་ཉལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་བཞིན་དུ། འོད་ལྡན་རྣམས་ནི་འོད་དག་གིས། །འཇིག་རྟེན་བཀང་ནས་དེར་ཤར་ཏོ། །གང་གིས་ཆ་ཤས་ཞུགས་ནས་ཀྱང་། །ནང་ན་ཡོད་པའི་མུན་པ་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་འགེངས་པ་འམ་འཇུག་པར་བྱེད་ལ་ཕྱིས་འཆར་བའམ། སེལ་བ་ཡང་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁར་བ་ཁྲལ་ཞེས་ཟེར་ནས་ལྷུང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔར་ཁྲོལ་ཞེས་ཟེར་ལ་ཕྱིས་ལྷུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁར་བ་ལྷུང་བ་ན་སྒྲ་ཁྲལ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བརྒྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་ མེ་འབྱུང་།ཏིལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིལ་མར་འབྱུང་། སྤྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཆར་པ་འབབ་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། མེས་སྔར་བུད་ཤིང་ལའམ། ཏིལ་མར་གྱི་ཏིལ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཆར་པས་ཀྱང་སྔར་སྤྲིན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་མངོན་ནོ།།གཞན་ཡང་གང་ལ་སྔ་ཕྱི་བྱ་བ་དག་དམིགས་པ་དེ་ཁ་ཅིག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་དོན་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་མར་འཐུངས་ནས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟར་མར་འཐུངས་པ་དང་སྟོབས་དང་ལྡན་ པ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྲུས་བྱ་བ་དང་།ཟས་ཟ་བ་དག་ལྟར་སྔ་ཕྱི་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་། མར་འཐུངས་པའི་རྒྱུ་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ ནས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་ རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་པ།སྦྱོར་བ་འདི་ཅི་ནས་ཀྱང་རྒྱུའི་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའི། དུས་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱི་བྱ་བའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་འདི་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ཅི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད།དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་དེ་ཞིག་པའི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སེམས་ཅན་སྐྱེས་པ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པས་དེ་ཡང་འགལ་ལོ།

关于'依眼与色而生眼识'这样的说法，你认为是否如有人所说的那样，是指在同一作者有两个动作时，指代较早时间的动作？还是说这是世间常见的用法？
回答说：这是世间常见的用法。
在世间也可见到其他用法，比如这样的说法也可用于不同的作者，例如'饮用酥油后生气力'、'见到狮子后生恐惧'等。同样，无论是迦提迦生还是生于迦提迦，其眼依靠彼而生识。也可见用于非较早时间的情况，例如'张口而睡'或'闭眼而睡'等。
若问：难道不是先张口或闭眼，后来才睡吗？这是不对的。不像先沐浴后进食那样，这里并非指先张口或闭眼，后来才睡觉的意思。实际上，张口或闭眼是与睡觉同时发生的，因为如果不张口，就不能说'张口而睡'。
同样，如'光明者以其光芒，充满世间而升起。以其部分进入，驱除内在黑暗'这样的说法，也不是先填满或进入，后来才升起或驱除。
又如'瓦罐发出喀嚓声而落下'，也不是先发出声音后才落下，而是瓦罐落下时因撞击发出喀嚓声。
这样的说法也可见于因果关系中，例如'依薪而生火'、'依芝麻而生油'、'依云而降雨'等。火不是先依靠薪柴后来才生起，油也不是先依靠芝麻后来才产生，雨也不是先依靠云后来才降下，而是由这些因缘而显然产生。
另外，某些有先后次序的动作，也可见到这种表达方式用于表示因果关系，例如'饮用酥油后而有力量'，这里饮用酥油和具有力量并非如沐浴和进食那样仅仅是时间上的先后关系，而是应理解为因饮用酥油而产生力量。
同样，当眼识依眼色缘而生时，称为'依眼与色而生'。世尊为明确此义而说：'何为缘起？即此有故彼生，此生故彼生，如无明缘行'等，应知这种说法完全是表示因果关系，而非表示最早时间的动作。
还需要考察的是：当识生起时，识是存在还是不存在？若存在，则已经生起，如何还能生？若说已生起的是已生而非存在，那么当它灭时才成为已生。从词义解释来看，'存在'是指确定把握已生起的有情，这也是相违的。

།གལ་ཏེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གྲུབ་བོ། །ཡང་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་ འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་ཡང་དེ་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གང་གི་ཚེ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ནས་མེད་ཀྱང་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ན་ ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཚིག་མང་པོ་བོར་ཏེ།ཅི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཅས་པ་ཡིན་ནམ། བདག་མིན་པ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་ སྐྱེ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ།འོན་ཏེ་བདག་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བདག་མེད་བར་སྐྱེ་བ་དག་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཅི་ཡིན། འབྱུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེ་ན། འབྱུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ན་འདི་ལྟར་བྱེད་པ་པོར་བརྗོད།སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རང་ལ་བྱེད། འོན་ཏེ་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མི་དམིགས་སོ། །ཡང་ན་དོན་གང་གིས་ན་དེ་བྱེད་ཅེས་བྱ། བྱེད་པ་ལ་ རང་གི་དོན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་།།འདི་ལྟར་བདེ་བ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །ཁ་སྤུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །རྐྱལ་པ་ལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཉེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །གླ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གླ་བྱིན་ནས་འཆོལ་བར་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བར་རྟོགས་སོ།།སྦྱང་དུ་འབྲས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །ཕའི་ཚིག་བཞིན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེས་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །སྐབས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བའི་ བྱེད་པ་པོའི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ།།གལ་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོད་དེ། ཐུག་པ་མེད་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རག་ལུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་ བར་བྱེད་ཅེས་བྱ།དེ་ལྟ་བས་ན་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ཙམ་ལ་བྱེད་པ་པོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྐྱེན་རྙེད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད་ན་། བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པོ་ཉིད་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་། དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་དེ་ལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དོན་དུ མར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཡུལ་བརྟག་ཏུ་རུང་བའི་དོན་དང་། ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་གིས་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་དོན་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དེ་གདགས་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་ དུ་ཡོད་པའི་གཟུགས་འདི་ནའོ་ཕ་བི་ནའོ་ཞེས་ཡུལ་བརྟག་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡིན་པ་དང་།ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་གིས་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་ དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་གདགས་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡིན་ནོ།

如果是已存在而未生的，则在生起之前就应成为已存在。因此，'依缘'这一说法也得以成立。又在生起时也是未生，在生起之后识才生起。此时也是灭的，所以当灭时就成为已生。
若是不存在，如同它不存在也能生起一样，为何不承认在生起之前虽不存在也可称为'依缘'呢？抛开存在与不存在这些过分的言词，应当考察：当时识是以识的自性具有自性呢？还是无自性？
如果具有自性，那时它已经生起，还需要再生起什么？如果无自性，就如同它无自性也能作为生起的作者一样，'依缘'这一说法也得以成立。
首先，这个'生'的含义是什么？若说是'使之产生'的意思，那么'使之产生'到底做了什么才称为作者？若说是'使之生起'，如果生起是以生起为自性，怎么能对自身起作用？如果不是以自性，则无法观察到它离开那个而存在。或者说，由于什么原因称其为'作者'？作用本身没有任何自性。
比如说'作乐'理解为'生起'，'作须发'理解为'剃除'，'作袋子'理解为'缝制'，'作工'理解为'给工钱后使之工作'，'作米于仓'理解为'储存'，'作父言'理解为'依照父亲所说去做'，'作机会'理解为'消除障碍'。
因此，需要说明生起的作者的'作'的含义。如果是'使之生起'的含义，那么生起也会生起，这样就需要另一个生起，无穷无尽，就会有太过之失。或者说，它对生起有什么依赖，为什么说'使之生起'？
因此，即使没有作用，也如同仅仅获得自性就称为作者一样，'识生起'这句话仅仅依靠因缘和合而称为'依缘'，这里没有任何作用也没有作者，更不用说单独的作者了。因此，'依缘生起'这种说法才是合理的。
所说的'对相同特征无需作特别解释是不合理的'这句话并非无意义，因为如此解释'色即是任何'是为了充分显示色的含义。
色的含义有三种：可观察处所的含义、由手等和合触碰而生起变化的色法的含义、以及色的假立为色的含义。即：因为可见的色在此处在彼处等可观察处所而为色，有对碍的色因为由手等和合触碰而生起变化故为色，无见无对的色即所谓身语无表色因为是色的假立而为色。

།འདི་ལྟར་དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གཉིས་མེད་ན་གདགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ན་དེ་གདགས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོ་བའི་མདོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་ནི་གསུངས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ནི་མ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། ཡང་འདི་ལྟར་གླང་པོ་ཆེའི་ ལྟ་བས་ལྟ་བུ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་ནས།དེ་ལ་ཆོས་གཟུགས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་བོར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་གཟུགས་ཅན་གཞན་གང་དག་ཡོད། གཟུགས་ཅན་འདས་པ་དང་ མ་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དག་ཆོས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཅེ་ན།སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོ་བའི་མདོ་དང་འགལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཅིག་གིས་མ་བསྡུས་པ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ནི་ ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསྟན་དུ་ཡོད་ཅིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་གཟུགས་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུགས་སུ་མེད་པས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོ་དག་ཀྱང་དུས་གསུམ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་དང་མ་ འོངས་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མང་པོ་དག་ལས་གཅིག་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཡུལ་ཅན་དང་ཡུལ་ཉིད་དུ་ གཉིས་གཉིས་འབྲེལ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཡུལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དབང་པོ་དྲུག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འབྲེལ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབང་པོ་འདིའི་ཡུལ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉིས་ཚན་ལྔ་དག་དང་། དབང་པོ་འདི་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ནི་འདི་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉིས་ཚན་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ཀྱང་དབང་པོ་དྲུག་པོ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་པས་གཉིས་ཚན་དྲུག་པར་ངེས པ་ཡང་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་དབང་པོ་གང་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཁོ་ན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གཉིས་ཚན་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་རྟེན་ཡང་ཡིན་ ཏེ།ཡིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་། དབང་པོ་གང་གི་དོན་གང་ཉིད་ཡིན་པ་གཉིས་ཚན་ལྔ་དག་གོ། །གང་ཉིད་ཀྱི་ནི་དོན་ཉིད་གང་། །གཉིས་ཚན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་ པ་ལྔ་པོ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོ་བའི་མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་ཆོས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཅིག་དག་གིས་མ་བསྡུས་པ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ངེས་པར་མཛད་པ་མི་མཛད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ།གོང་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡང་དེའི་རྒྱུན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །གྲིབ་མ་དང་མེ་འབར་བ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །བདེན་པ་རྣམ་བཞི་དང་། གསུམ་དང་། གཉིས་དང་། གཅིག་ཅེས་གྲངས་ཐ་དད་པར་གསུངས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཡང་དགོངས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ་།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་མདོར་བསྡུས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དགོངས་ཏེ་བདེན་པ་བཞི་དག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

如是，若无身语二者则无可施设，因为在无色界中无有彼等施设。
若问如何知道无表色确实存在？因为在处别经中说法处是不可见无对，而未说是非色法。
又如从大象喻经中说明法处后，说'其中诸有色法，是色蕴'。若舍无表色，还有何其他色法属于法处？
若问为何不许过去未来诸色法是法处？与处别经相违，因为经中说'法处是十一处所不摄的不可见无对'，而过去未来的眼等诸根，如其所应，是可见有对。
或者也不应承许其为色法，因为彼等当时无色故。十处也不成为三世，因为过去未来的眼等是法处故。
同样，从众多色处中说一个为色处，是为了建立处唯十二数。如是建立是为了显示境与有境二二相属。
若问：意处与法处一分的境是一切，岂不违背二二相属？答：若尔，是依六根而显示相属，即'此根的境唯是此，非他'为五对，'唯此根的境是此，非他'为第六对。
若问：五根也是第六根的境，岂不违背第六对的决定？答：若尔，第六对是'唯某根的境唯是某'。如是，五根已舍法处性。因为彼等不仅是意的境，也是所依，因为意是六识聚的体性。
摄颂曰：何根之何境，是为五对性，何之唯境何，第六处对性。
若问：若眼等五根成为法处性有何过？答：则处别经中不作'诸比丘，法外处是十一处所不摄的不可见无对'的决定。
所说'心是刹那，亦是上行'，是依其相续而说，故无相违。如影与火焰的行进。
所说四谛、三谛、二谛、一谛等数目差别，因为意趣差别故无相违。
略摄染净二分，是因果无颠倒性，故说为四谛。

།མིང་གི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་མངོན་པར་ མཐོ་བའི་རྒྱུའི་སྐབས་སུ་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བདག་ནི་དེའི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཆོད་སྦྱིན་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་ནི་གསད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དག་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ དང་།དེའི་འབྲས་བུ་བདག་ལ་འབྱུང་བས་བདག་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་གསུམ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དོན་ཡང་དག་པའི་བྲམ་ཟེའི་རྣམས་ལ་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་ན་ནི་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགོངས་ནས་བྲམ་ཟེའི་བདེན་ པ་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་དགོངས་ནས་བདེན་པ་གཉིས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་གསུངས་སོ། །བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་དེས་ཁོང་དུ་ ཆུད་པར་བྱ་བའི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ལ་བརྗོད་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒལ་བར་བྱ་བའི་འབབ་སྟེགས་ལ་རྐང་པའི་འབབ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀོ་གྲུས་བརྒལ་བར་བྱ་བའི་འབབ་སྟེགས་ལ་ཀོ་གྲུའི་འབབ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ བུའོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ། །སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཐ་དད་པ་ལ་དགོངས་ནས་བདེན་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། གཉིས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཉིས་ཕན་ ཚུན་འགལ་བ་དག་ནི་བདེན་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དགོངས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་གྲངས་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ལ་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ལས། མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདི་ན་བསོད་ནམས་དང་། །སྡིག་པ་གང་ཡིན་གཉིས་ཀ་བྱེད་པ་དེ། །ཞེས་ གསུངས་པ་དང་།ཁ་ཅིག་ལས་བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཡང་དགོངས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་གང་ལ་མི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོད་ཅིང་དེ་ཁོ་ན་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་འདི་ལས་ དགོངས་ནས།མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདི་ན་བསོད་ནམས་དང་། །སྡིག་པ་གང་ཡིན་གཉིས་ཀ་བྱེད་པ་དེ། །དེ་ཡི་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་ངེས། །དེ་ཡང་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཡོད་པ་ ལ་དགོངས་ནས་ནི་བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་འདི་དག་འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་དག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དགོངས་པ་ཐ་དད་པའི་ ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་མེད་དོ།།འདིར་ཡང་བཤད་པ། རས་བལ་གྱི་ནི་ས་བོན་དང་། །མ་ཏུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་ལ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་ནི་ཁ་བསྒྱུར་ན། །ཚོན་དེ་ནུབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །རྒྱུད་ལ་བསྒོས་པའི་རིམ་པ་ལས། །རས་བལ་ཟེ་བ་དམར་སྐྱེ་ལྟར། །ལས་རྣམས་ནུབ་ཀྱང་ དེའི་འབྲས་བུ།།སྐྱེ་ལ་དེ་ཡི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅི་འདི་རྫས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་སམ། འོན་ཏེ་གོང་བུའམ། རིགས་ལས་ཤ་ན་ཞེས་སྨྲས་ པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པས་འདི་ལ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མདོ་སྡེ་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོ་བའི་མདོ་སྡེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དགུ་པོ་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ཡང་རིགས་སྨོས་པས་ཇི་ ལྟར་སྲིད་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདུས་པ་རེ་རེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལག་པ་རྡོབ་པ་ལྟ་བུ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

名称的婆罗门们为了获得增上之因，依据业和业果以及我是其主人的权威，而按次第对祭祀说'这些众生应当被杀'，以及说'将获得永恒的世间'，以及说'其果报将生于我，我是其果报的享用者'，如是安立为婆罗门的三谛。这对于真实义的婆罗门们来说是虚妄的。若相反则是真实，因此依此密意而说婆罗门三谛。
依据世间无错乱知识的境和出世间知识的境，而说二谛即世俗谛和胜义谛。言说是世俗，故由此所应了知的真谛是世俗谛，即言说所行境。譬如以双足渡越的渡口称为足渡口，以皮筏渡越的渡口称为皮筏渡口。
出世间是殊胜智慧，是其义故为胜义，即是其境。依据诸导师宗派的差别而说'谛唯一，无有第二'，如是相互矛盾的二者不能成为真实。因此由于密意差别，对诸谛说数目差别并无前后矛盾。
有处说：'诸人于此造福德，罪业二者皆能作。'有处说不见作者，于此等处也无矛盾，因为密意差别。如是，于蕴相续中说'诸人'者，于彼有此二者相续，唯于彼生此二果，依此密意而说：'诸人于此造福德，罪业二者皆能作，彼当成为己所有，彼亦携带而远行。'
依据我见所遍计的自在作者而说不见作者，并非从因缘和合的特征而说，如是特别说'舍弃此等蕴而结生其他诸蕴者'。因此由于密意差别而无前后矛盾。
此中也说：如棉花种子，及摩突龙伽花，以茜草染色时，虽然彼色褪去，由熏习相续力，如棉絮生红色，诸业虽已灭尽，其果报仍生起，此即是法性。
关于'任何色皆是四大种及四大种所造'，此是依据实物而说？抑或依据聚合或种类而说？如是所说无过失，因为如是承许故。如是则与经不相违，因为别别处经中说九处各各说类，故说'如所有可能是四大种所造'，非各各聚合。如拍手声所说，如是承许，因为如是于眼肉团中见到一切大种之因所造。

། དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཟུགས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མ་འོངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་འདས་པའམ་མ་འོངས་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྔོན་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་གང་ཞིག་མེད་པར་ ཡང་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་སམ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར། །གཟུགས་འདས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་མ་འོངས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བརྗོད་ན་གཟུགས་སྔོན་བྱུང་བ་ཉིད་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ་སྐུར་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ དེ་ལྟར་ན་ནི་གཟུགས་འདས་པ་སྔོན་བྱུང་བ་དང་།གཟུགས་མ་འོངས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བརྗོད་ན་སྔོན་བྱུང་བ་ན་དེ་འདས་པ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟར་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན་པས་འདས་པ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་ལ། འབྱུང་ བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་གྱི།ད་ལྟར་ནི་མ་འོངས་པར་མི་འགྱུར་ལ། མ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཟློས་བུར་བསྟན་པར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་དགའ་ན་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བའམ། མ་གྲུབ་ པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྔོན་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕྱེ་བཏག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལས་ཟད་པ་དང་། འདས་པ་དང་། འགགས་པ་དང་། བྲལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་དོན་རྟོགས་པས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་གདགས་པ་ནི་གྲོང་ལ་སྤྱོད་དོ། །པ་ན་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་ཇི་སྐད་ དུ་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་སྔོན་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ལ་མངོན་པར་བསམས་པ་འདི་དག་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་འདིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ་དང་། མིག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་ སྐྱེས་ནས་ཀྱང་འཇིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་ཡང་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་མེད་ཅིང་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་གཟུགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ནི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་ གཟུགས་མེད་བཞིན་དུ་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་མི་འཐད་དོ།

因此，与前述道理并无相违。'色法过去存在，色法未来存在'所说的这些，是这样的：并非说它以过去或未来那样的色法自性而存在。
怎样是过去呢？因为是已经生起的缘故。怎样是未来呢？因为将要生起的缘故，因为有种子的缘故。如此说它存在，是因为如此显现的缘故。
再者，若问某色法不存在而说它存在是否合理？那应该如何说呢？若说'色法过去不存在，色法未来不存在'，如此说的话就是诽谤色法已生起和将生起的事实。
那么，是否应该说'过去色法是已生起的，未来色法是将生起的'呢？如此说的话，就表明已生起时是过去，而现在不是过去，因此失去了过去性；将生起是未来，而现在不是未来，这也表明未来性尚未到来。
而且用'过去'和'未来'这些词本身就已经表达了'已生起'和'将生起'的含义，因此会造成重复。
如果喜欢这样解释，那么'存在'这个词本身是语词连接词，应当理解为适用于三时的对境。因此，如前所述才是合理的。
若问：如果色法的特征已消失或未形成，怎么还能称之为色法呢？是依据已生起和将生起的假名安立，如同说'种子已坏'、'已磨成粉'一样。
关于所说的'业已尽、已过去、已灭、已离、已转变的都是存在的'，这是针对它能在心相续中产生果报的功能而说的，理解此义后就不会有其他不合理之处。
依此而施设，就如同说'在村中生活'、'在村中吃饭'一样。又如经中所说：'应当了知这六触处先前所造作、所思维的，即是过去业。'
依此密意而说过去、未来是存在的，以及'眼根从未生中生起，生起后也会灭'这些说法都是合理的。
因此，在此既不违背现量，前后也无矛盾。
关于'色法的出离即是无色'这个推理也是相违的。前面所说'因为见到受等是依赖色法而生'这个道理也是如此，因为现见未离色贪者与色法一起成就身体，而离色贪者虽无色法也能成就身体，所以该推理不合理。

།ཡང་ན་གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའམ། ཡང་ན་གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་ཡང་ཕྱིས་གཟུགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་བླང་བར་བྱ་གྲང་ན།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་འདི་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ་། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས་རྣམས་ ལ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་གཟུགས་རྣམས་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཕགས་པ་ལ་ཡང་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཐར་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་ཀུན་ཏུ་ བསྟེན་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།སེར་སྣ་ཅན་ཡང་ཕྱུག་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏོང་བ་ཡང་དབུལ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འདིར་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་། སེར་སྣ་ཅན་ཡང་ཁ་ ཅིག་གིས་སྔོན་ལན་ཅིག་སྣོད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཕྱུག་པོ་ཉིད་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཏོང་བ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་གཞན་དག་ལོངས་སྤྱོད་དང་བྲལ་བས་འདི་ལ་ཕྱུག་པོ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ སྟོབས་དང་སྟོབས་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་བྱའོ།།གང་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྤངས་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འདིར་ལྷ་རྣམས་དགའ་ བས་ནི་སྤངས་པའི་དོན་མི་ཤེས་ཏེ།འདིར་དོན་ནི་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྲིད་པ་བར་མ་དོ་ལས་ནི་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདིར་དོན་ནི་གང་ཞིག་སྲིད་པ་བར་མ་དོ་ཁོ་ནའི་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཁ་ཅིག་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཅིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་སྲིད་པ་བར་མ་དོར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ནི་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་ལ།མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ། སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཟེར་རོ།།ཡང་འདིར་བཤད་པ། བར་མ་དོར་ནི་ཟད་པ་ཡི། །ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་གང་དག་གིས། །སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ། །དེ་ཡི་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་པའི། །འགོག་པས་འགགས་ཏེ་དེས་ན་དེའི། །དེ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །གཉིས་པོའི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡི་། ། འགོག་པ་ཅིག་ཅར་ཡིན་པར་འདོད། །ཆང་འཐུང་བ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རེ་ཞིག་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་རང་བཞིན་གྱི ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའམ།བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན། གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཁོ་ནས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱད་པར་ནུས་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་གཞན་སྤང་བའི་ ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པ་དེ་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།

或者不应承认'已离色贪'这种说法，或者应该承认'已离色贪者后来仍然会现前成就色界'这种说法。但这也不合理，因为无色定在此世间是众所周知的。当厌离欲界时即是离欲贪，而当厌离色界时却不是离色贪，这种说法是没有道理的。即使圣者已断除蕴的现前成就，也会导致没有解脱的过失。
若说'若修习布施所生福业事，则能成就大受用'这种说法也与推理相违。如有人说:'因为有吝啬者也是富有，而有慷慨者也是贫穷'，这种说法在此有何相违之处？有些吝啬者是因为曾经一次供养殊胜福田而获得富有；有些慷慨者是因为他人失去受用而未获得富有。应当观察他们的业力强弱在产生果报方面的差异。
有人说:'有补特伽罗已断生的结缚，但未断现前成就的结缚'这种说法也与推理相违。对此，诸天不了解'断'的含义。这里的意思是说，没有补特伽罗只离生有贪而不离中有贪。确实如此，这里的意思是说，有些不还者为了现前证得中有漏尽，其相续已成熟且神通迅速，对他们来说，引生生有结生的烦恼必定不生，但引生中有结生的烦恼则会生起。因为他已住于不生法性中，所以说断除生有，但未断除现前成就的结缚。如此则不相违。
其他人说:'断'是就获得非择灭而言。此处又说：'以中有灭尽的诸种结缚，引生有的结生，由其非择灭所灭，故说彼断。二者的择灭，承许是同时的。'
有人说:'饮酒是遮罪'这与经教相违，因为经中说是'身恶行'。对此首先应当观察：如何判定是性罪还是遮罪？凡是只能以染污心行持的即是性罪。凡是虽能以无染心行持，但为了断除其他过失而被世尊制止的即是遮罪。

།ད་ནི་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཅི་ཆང་གང་ཞིག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྨན་པའི་ལུང་ལས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འཐུང་བར་སྲིད་པ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཇི་ལྟར་ཉེས་པར་སྤྱད་པར་འཐད། འོན་ཏེ་མེད་ན་དེ་ལྟར་འཐུང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་སུ་འཐད་ཅེ་ན། དེས་གང་ལ་ཆང་ངོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས པས་འཐུང་ངམ།ཡང་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆང་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ནའོ། །གང་ཞིག་ཚོད་ཟིན་པས་འཐུང་བ་ནི་མྱོས་པར་མི་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་ནས་འཐུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གང་གིས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དུག་ ཚོད་ཟིན་པར་ཟོས་པ་ནི་དུག་གི་ཉེས་པའི་བྱ་བ་མི་ནུས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཆང་འཐུང་བ་ཐམས་ཅད་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆང་འཐུང་བ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་རྒྱགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་དགའ་བར་འགྱུར་སྙམ་པའམ། བདག་མྱོས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་བཞིན་དུ་ཆང་འཐུང་སྟེ། དེ་དག་གི་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།དགག་པ་བཅས་པ་མེད་ཀྱང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ལེའུར་བཅད་པ་གསུམ་པའོ།། །། གྲགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ ན།ཁྱེད་ལ་གྲགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གང་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ནི་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཚོར་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་ བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཚོར་བ་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཚོར་རོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་ལ། ཡང་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་ ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད་། ། ཆོས་འདི་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། །ཕུང་པོ་དང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཕྱེ་ན། །གང་ཟག་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། ཡང་། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། ། གཞན་ལྟ་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བས་ནི། །མཁས་པ་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། སོར་ཕྲེང་ང་ནི་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །དབྱུག་པ་དག་ནི་སྤང་བར་བྱས་ནས་འདུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་གང་ཟག་གཅིག་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་འདི་ན་ཁ་ཅིག་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་ལུས་ཞིག་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཡང་། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས ཤིང་།།རྒྱལ་པོ་བྲམ་ཟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན། །ཡུལ་འཁོར་འཁོར་དང་བཅས་བསད་ན། །བྲམ་ཟེ་སྡིག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་བརྒལ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའི་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་གསུང་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

现在应当如此观察：是否有可能在不情愿的情况下，以无烦恼心，依据医嘱详细观察后而饮酒？还是不可能？对此应当如何理解？如果可能的话，无烦恼心怎么会造作恶行？如果不可能的话，这样饮酒又怎么会成为烦恼心呢？对此，是因为知道这是酒而无惭愧心，带着过失而饮用呢？还是因为认为有过失的酒是无过失的而饮用呢？
如果有人知量而饮，就不会醉，如此了知而饮用，为何会有过失呢？比如适量服用毒药，因为不会产生毒药的危害作用，所以不会有过失。因此，并非所有饮酒都是恶行。
饮酒者大多是为了放纵而饮酒，想着'如何才能快乐'或者'我要醉了'，这些是身体的恶行，因为是烦恼心的缘故。应当了知这是其中的密意。这也是本性具有过失的，即使没有制止，也具有过失的本质。
这是《广释理趣》第三品。
由于与著名的佛陀教言相违，大乘不是佛语。因此，说'方广部即是大乘'这一说法与教证相违。如果因为如此本质相违而说大乘不是佛语，那么你们所承认的佛语也同样不会成为佛语。为什么呢？因为相违的缘故。
在其中，有处说：'受有三种：乐受、苦受、不苦不乐受'，同样说：'感受乐受时，如实了知正在感受乐受'。又说：'无论感受什么，都应视为苦'，同样说：'应当观乐受为苦'，同样说：'于苦认为是乐的想法是颠倒'。
有处说：'一切法无我'，同样说：'此中无我亦无众生，诸法从因缘生'，'十二有支及蕴处界，若分别彼等，不见有补特伽罗'。又说：'自己是自己的怙主，谁人能作他人怙主？善调伏自己，智者得生天'。同样说：'梵志，我于一切众生，已舍弃刀杖而住'。同样说：'世间生起时，一补特伽罗生'。
有处说：'此中有人造作并积集五无间业，身坏命终即生地狱'。又说：'杀父又杀母，杀婆罗门王，灭国及眷属，婆罗门无罪'。
如是互相矛盾，以及前述所显示的诸多矛盾，因此其中有些就不会成为佛语。

།དེ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་ངས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་།མིག་གི་དབང་པོའི་གཟུགས་དང་། འདི་སྙེད་ཅིག་ལ་མི་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སེམས་ཅན་དང་། མིང་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། འདི་དག་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་མིའམ་ཤེད་ལས་སྐྱེས། །ཤེད་བུ་ཤེས་པར་དེ་སྐད་དག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་འདོགས། །དེ་དག་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་མི་མང་པོ། །ཕུང་པོའི་གཞི་དང་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར བ་ཡིན།།ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་འབྱུང་བ། ཡང་སྲེད་པ་ནི་མ། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ནི་ཕ་ཞེས་བྱས་ནས་བཤད་དེ། སྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་མདོ་སྡེ་སྔ་མ་དོན་མེད་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མདོ་སྡེ་འདི་དག་དང་གཞན་རྣམས་ནི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་གང་གིས་ན་འགལ་བ་མེད་པར་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ངེས་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་ དག་ཤེས་སམ།སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཐའ་དག་མི་ཤེས་པས་ངེས་པའི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས། ད་ལྟ་མི་སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་ད་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཐའ་དག་ནི་མི་སྣང་ངོ་། །མཐའ་དག་མ་ ཡིན་པར་འདི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།བླ་མ་ཀུན་དགའ་འོད་སེལ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་སྟོན་ས་སྟོན་དང་། །འཆར་ཀ་སྟོང་ཉིད་ཆུ་ལས་སྐྱེས། །གང་པོ་ས་འཚོ་ཆུ་ཤིང་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་། །འགྲོ་བའི་མདོ་དང་དེ་བཞིན་གཞན། ། ཡང་དག་བསྡུས་པའི་གཞི་ཉམས་ཕྱིར། །མཐའ་དག་མིན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། །བླ་མའི་མདོ་ལས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ་། བཙུན་པ་བླ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཇི་སྙེད་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ པར་བྱས་ཏེ་བརྟགས་ན།བཙུན་པ་བླ་མ་མ་གཏོགས་པར་དགེ་སློང་གཅིག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པ་མེད་དེ་། བཙུན་པ་བླ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཟུང་ཤིག་།ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ འབྱུང་སྟེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིས་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་མངོན་ནོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་ཞིང་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཡང་བཞུགས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཐའ་དག་མི་སྣང་ན། དེང་སང་ན་ ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།ཀུན་དགའ་བོའི་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བགྲེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ངའི་བསྟན་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་རིམ་གྲོ་པར་བསྐོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེས་ཀྱང་སྨྲས་པ། བདག་གི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཅིག་བཙུན་པ་ལ་རིམ་ གྲོ་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་ཉིད་ལས་ཡང་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལྷག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་བཟུང་། གཉིས་ནི་དགེ་སློང་དག་ལས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་མ་བཟུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་བཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་དེ་སྲིད་དུ་བཞི་བཅུ་ཆ་བས་ཀྱང་ཉུང་བའི་ཆོས་བཤད་པ་ནི་མི་རུང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ནི་བླ་མའི་མདོ་ལས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དགེ་སློང་གཅིག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨོས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

对此并无矛盾。如是，这是了义，阿难陀，我观诸行无常性及诸行变异性而说:'凡是所感受的一切,皆是苦。'同样,如是四种非色蕴及眼根色等,称之为人。此中称为有情、名、意生、意子、养育、士夫、补特伽罗、命、生者等。同样,经中说:'若有此等则称为有情人或意生,意子等名称普遍安立。如是彼等及其他众多,皆从蕴体及因而生。'
偈颂中说,爱为母,业有为父,因为是能生者。有人说是我慢。若非如此,则前经无义。因此,这些经典及其他经典是密意义,故无矛盾。
若说大乘中毫无确定为无矛盾的了义,诸天是否因喜悦而完全了知大乘?答:不是。既然不完全了知,如何知道无了义?现今不显现故不应舍弃。同样,声闻乘中现今也不显现佛陀一切教言。
若问何以知非全部?上师欢喜光明及苦蕴说者、地说者、旭日空性莲花、象护地养树木、涅槃及护国、众生经等,因集藏基础已失,故知非全部。
上师经中帝释天王说:'尊者上师,除尊者上师外,我以心遍观察住于阎浮提的所有世尊声闻,无一比丘持有此法门。尊者上师,请持此法门,此法门是世尊所说。'由此推理,显然当时也无其他。
又,佛世尊涅槃后不久,圣者阿难尚在世时,佛语不全显现,何况今日?阿难经中说,世尊年老时想:'我的教法也将被持有。'而立圣者阿难为侍者。他也说:'我侍奉尊者二十余年。'
同经中又说:'我从世尊处受持八万余法蕴,从比丘处受持二法蕴。'因此应知,先前世尊所说之法,他未受持者。不应认为仅有从比丘处所受持者,因为在那么长时间内说法少于四十分之一是不合理的。若圣者阿难通达一切,则上师经中帝释天王不会说'无一比丘持有此法门'。

།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེང་སང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཐའ་དག་མི་སྣང་ངོ་། །འོད་སེལ་གྱི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སེལ་གང་གི་ཚེ་ངས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་རྟ་ཅང་ཤེས་བཞོན་བཟངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱེད་རྣམས་ཉུང བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤཱཀྱ་མིང་ཅན་ལས་བརྩམས་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དུས་དེ་གཅིག་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་རི་བགྲོད་བྱ་ལ་འདུག་པ་ལས། ང་རི་ངོས་ཡངས་པ་ག་ལ་བ་དེར་ཕྱིན་པ་དང་དེ་ན་ངས་ གཅེར་བུ་ལག་པ་བསྒྲེང་བ་དག་མཐོང་བ་ནས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེ་ནི་མི་སྣང་ངོ་།།ས་སྟོན་གྱི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དུས་དེ་གཅིག་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་རི་བགྲོད་བྱ་ལ་འདུག་གོ། །དེ་ནས་ གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ང་ག་ལ་བ་དེར་ལྷགས་སོ།

因此，这一切都不是所执取的，由那些正确结集者将他所说的内容正确地结集起来。
因此，如今佛陀的一切教言都不显现。
在《光明经》中说：世尊开示道：'光明啊，当我对比丘僧众宣说如同良马般的法门时，你们人数很少'，这部经典现在已不复见。
在《苦蕴经》中，世尊以释迦族人为缘由开示道：'一时，我住在王舍城灵鹫山。我前往广阔山坡处，见到裸体外道举手而立，对他们如是说'等广泛内容的经典现在已不复见。
在《地经》中，世尊开示道：'一时，我住在王舍城灵鹫山。尔时，众多外道游方者来到我所。'

།ལྷགས་ནས་ང་ལ་དོན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་ནི་མི་སྣང་ངོ་། །འཆར་ཀའི་མདོ་ལས། ངས་ཚོར་བ་བཞི་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་། །སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་མདོ་ལས།འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། དུས་དེ་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་ན་བཞུགས་ཏེ་དེ་ནས་བདག་གིས་ཀུན་དགའ་བོ་ང་ནི་ད་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་མང་དུ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་བདག་གིས་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་།།ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་གིས་ནི་དགེ་སློང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལས་ལན་ཅིག་ཤེས་པར་འགྱུར་བའམ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་གང་མ་བྱུང་ཞིང་མི་འབྱུང་ལ། ད་ལྟར་ཡང་མེད་ དེ།གནས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྨྲས་པ་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་། །གང་བོའི་མདོ་ལས། གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་གང་གིས་སྔོན་བདག་གསར་ བུར་གྱུར་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཟབ་ཅིང་ཟབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་། །ས་འཚོའི་མདོ་ལས། དབྱར་ཚུལ་གྱིས་སྨྲས་པ། དུས་དེ་གཅིག་ན་དགེ་སློང་གཽ་ཏ་མ་སྒྲ་སྒྲོགས་ན་འོལ་མ་སེ་ཅན་གྱི་ནང་ན་བཞུགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཽ་ཏ་མ་དེས་བདག་ལ་བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་བསྔགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་། །ཆུ་ཤིང་གི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ན་ངས་དགེ་སློང་རྟེན་ལྔ་ རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།རྟེན་ལྔ་དག་ང་སྔོན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ན་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། ཁྱིམ་ནི་ཉམ་ངའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་ པ་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་དག་བསམ་གཏན་བཞི་བ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིང་མི་གཡོ་བའི་ཞི་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་།།འཕགས་ པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་སྨྲས་པ།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་གཟིགས་པས་ལམ་བསྟན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་རང་གིར་བྱ་བ་ མེད་པ་ངོམས་མི་ཤེས་པ་སྲེད་པས་འཁོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་།།འགྲོ་བའི་མདོ་ལས། མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཕུལ་བའི་རྒྱུས་ལུས་ཞིག་ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཡོན་བསྔོ་བ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མངོན་ཏེ། དཔེར་ན་ཅང་མི་སྨྲ་བའི་མདོ་ལས། མོ+ོད་གལ་གྱི་བུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ སྔོན་གསུངས་པ་བསྟན་པ་ལ་མཽང་གལ་གྱི་བུ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཅང་མི་སྨྲ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བག་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་།གནས་པའི་མདོ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་འཕགས་པའི་གནས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་བག་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་མི་ སྣང་ངོ་།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་གཞན་དག་གི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེ་མང་པོ་རྣམས་ནི་འདོན་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་ངོ་། ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དག་དང་མདོ་སྡེའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གཞན་མང་པོ་དག་གིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་ད་ལྟར་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཐའ་དག་ནི་མི་སྣང་བར་མངོན་ནོ།

来到我这里的这部广大经典不见了。从阿遮利经中说：'我所说四种感受的法门'这部经典不见了。从空性经中，尊者阿难说：'一时，世尊住在释迦族中名为释迦城的城邑中。我阿难知道世尊说：我现今多次安住于空性'这样的经典不见了。从水生经中：'大王，我不曾见过也不会见到任何比丘或婆罗门，现在也没有，说这样的处所是不存在的'这样的经典不见了。
从象经中，长老阿难说：'具寿等，有一位名为慈氏子象的长老比丘，当我年轻时'乃至'说了如是甚深法语'等广说的经典不见了。从活命经中，夏律说：'一时，乔答摩比丘住在乌尔摩罗森林中'乃至'彼时乔答摩世尊对我赞叹一切禅定'等广说的经典不见了。
从树木经中，世尊说：'彼时，我对五比丘说：五比丘们，我未出家前如是学习：家是危险的'等广说的经典不见了。从大般涅槃经中，长老阿难说：'具寿无碍，我亲自从世尊处听闻：具眼的佛世尊入第四禅定，依止不动寂静而般涅槃'这样的经典不见了。
圣护世者说：'大王，这些是彼如来、应供、正等觉、明行足宣说开示的道路'乃至'大王，此世间无有自主，不知满足，为贪所役'这样的经典不见了。从趣经中，给孤独说：'因我供养世尊精舍的缘故，有众生身坏命终生于善趣天界'乃至'回向功德'等广说的经典不见了。
同样，从其他经典中也显示，例如从默然经中：'目犍连宣说佛陀往昔所说教法时，目犍连，这是圣者的默然，不要对此放逸'等，从安住经中：'这个三摩地是圣者的安住，不要对此放逸'这样的经典不见了。
大般涅槃等其他诸经中出现的许多经典显示有不同的诵本。因此，由这些以及其他许多经典的了知，显然在声闻乘中现今也不见佛陀的全部教言。

།ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་གཞི་བོ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ད་ལྟར་ཉམས་ཏེ། སྡེ་པ་གཞན་དག་ལས་ལུང་དང་། ལེའུ་དང་། མདོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་ པའི་ཕྱིར་དང་།ལུང་དང་ལེའུ་གཞན་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་སྡེ་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། དགའ་བྱེད་དང་ཚེའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་མདོ་སིལ་བུ་མི་འགལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཉམས་ན་ད་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཐའ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ནུས། ཐོས་པ་བརྒྱུད་པ་ལས་ནི་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ་དེ་ཡང་བརྒྱ་ལ་ཐུག་པ་དག་ཅིག་ཡོད་པར་གྱུར་ཞེས་ཐོས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ད་ལྟར ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་མེད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བདུན་པ། ཅི་འདི་བཀྲི་བའི་དོན་ནམ། འོན་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་བཤད་པ་མི་སྣང་བར་ཡང་འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནི་མི་ནུས་སོ།།འོན་ཀྱང་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལན་མང་དུ་བསྟན་ལ། ཡང་དེ་ ཉིད་ལས་བཤད་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འདོད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་།རྣམ་པར་གཡོ་བ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་འདོད་པ་དང་། གཟུངས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ན།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གཅིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་སྦྱིན་པ་འདི་ལྟར་བྱིན་ན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་འདི་ལྟར་བྱིན་ན་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་རིགས་སུ་སྐྱེའོ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སེར་སྣའི་སེམས་ཚར་བཅད་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སེམས་འདོར་བར་འདོད་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་འདོར་བར་འདོད་པ་དང་། ལེ་ལོའི་སེམས་འདོར་ བར་འདོད་པ་དང་།རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་འདོར་བར་འདོད་པ་དང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྤྲོ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱན་ལྔ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ལྔ་ གང་ཞེ་ན།ཤའི་སྤྱན་དང་། ལྷའི་སྤྱན་དང་། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ཕྱོགས་ན་སེམས་ཅན་ལོང་བ་གང་དག་བདག་གི་མཐུས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བར་བྱ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་ པར་བྱའོ།

大迦叶等阿罗汉所作的正确结集,如今已经衰损。因为其他部派的经律、品类和经典的安立有所不同,以及其他经律和品类正确结集的经典也是由该部派正确结集的缘故,以及'入胎'、'欢喜'和'寿命边际'等零散经典看似不相违背的缘故。如此,若正确结集已衰损,那么现在如何能知道佛陀的一切言教都存在呢?从听闻传承来说,听说从一个传到一百个等等。因此,对于大乘,虽然现在不见决定义的经典,但不应执著为没有决定义。
第七品。应当观察这是引导的意趣还是如文字般的意趣。虽然不见决定义的解说,但也不能了知这不是如文字般的意趣。然而是具有密意的。为什么呢?因为相违的缘故。在般若波罗蜜多中多次宣说'一切法无自性'等如是之语,又在其中说道:'欲入菩萨无过之地、欲超越声闻缘觉地、欲住不退转地、欲获得六神通、欲了知一切众生的行为和动摇、欲胜伏一切声闻缘觉的智慧、欲获得陀罗尼和三昧门、欲以一个随喜心胜伏一切声闻缘觉的布施的菩萨摩诃萨,应当学习般若波罗蜜多'。
同样地,'欲成就佛身者应当学习般若波罗蜜多。欲成就八十种随好和三十二大丈夫相者应当学习般若波罗蜜多'。同样地,'菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时,如是布施则生大受用果报。如是布施则生于如同大娑罗树般的刹帝利种姓中,乃至生于他化自在天众中'等。
同样地,'欲断除悭吝心者应当学习般若波罗蜜多。欲舍弃破戒心、欲舍弃害心、欲舍弃懈怠心、欲舍弃散乱心、欲不生起邪慧心者应当学习般若波罗蜜多。同样地,欲生起五眼者应当学习般若波罗蜜多。何为五眼?肉眼、天眼、圣慧眼、法眼和佛眼。同样地,欲以自己的力量使东方盲目众生以眼见色者,应当学习般若波罗蜜多。'

།འོན་པ་རྣམས་རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་པར་བྱ་བ་དང་། སྨྱོན་པས་དྲན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། གཅེར་བུ་རྣམས་གོས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་བཀྲེས་པ་རྣམས་འགྲངས་པར་བྱ་བ་དང་། སྐོམ་པ་རྣམས་ངོམ་པར་བྱ་བ་དང་། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ངན་སོང་ དག་ནས་ཐར་བར་བྱ་ཞིང་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དགོད་པར་བྱ་བ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ ཕུང་པོ་ལ་དགོད་པ་དང་།བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་དགོད་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པར་བྱ་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ་། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཚིག་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁོ་ནའི་དོན་ཡིན་ན།འདི་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བླང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འདི་ལས་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཡང་དེ་ལྟར་བླང་བ་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་བླང་བར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་བླང་བར་བྱ་བར་ སེམས།དེ་ལྟ་བས་ན་ཚིག་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ་། མདོ་སྡེ་གཞན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ འདི་དང་།མ་དང་བྱས་པ་མི་ཤེས་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལ་ངེས་པའི་དོན་བཤད་པ་མེད་པར་ཡང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེ་གཞན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་འགལ་དུ་ཟིན་ཡང་ འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་བསླུས་པ་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་ནས་བློ་ཞན་པ་རྣམས་ཆུད་གསན་པའི་ཕྱིར་གཞུང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད།འདི་ལྟར་དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཁ་ཅིག་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་པའམ། སྔོན་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་སྩོགས་པ་དེ་དག་དེ་ལྟར་ཉམས་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ཉམས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། གོང་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཉིད་དང་སྦྱར་རོ། །མདོ་ གཞན་ལས་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་དོན་དང་།ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཟབ་མོ་དག་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད། དགོངས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད། མི་མཐུན་པར་མི་བྱེད། སྦྱོར་བར་བྱེད། གནོད་པར་མི་བྱེད། དོན་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ ཆུད་པར་བྱེད་ཀྱི།ཚིག་འབྲུའི་རྗེས་སུ་རྒྱུག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་བདེ་བས་ལྷག་པ་དག་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཆུད་གསན་པར་ཞུགས་པ་དེ་ལ་ནི་འདི་འགལ་བ་ཡིན་ ཏེ།ཇི་ལྟར་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་ཞིང་དགོངས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སྔ་ཕྱི་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར། དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཚངས་པ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགོངས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་རྟག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཉིད་ ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུང་བ་དང་། ཆད་པ་གསུང་བ་དང་། མི་བྱ་བ་གསུང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དང་། མ་དད་པ་དང་། བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁྱིམ་འབུགས་པ་དང་། སྐྱུག་པ་ཟ་བ་དང་། གོ་སྐབས་བཅོམ་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཞལ་ གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་མེད་ཅིང་མི་སྣང་སྟེ།དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

使聋者能以耳朵听到声音，使疯癫者获得记忆，使赤身裸体者获得衣服，使饥饿的众生得以饱足，使口渴者得以解渴，使堕入恶趣者从恶趣中解脱并获得人身，
使破戒者安住于戒蕴，使未入定者安住于定蕴、解脱蕴、解脱智见蕴，
使未见真谛者安住于预流果、一来果、不还果、阿罗汉果、独觉菩提以及无上正等正觉，
菩萨摩诃萨应当如是修学般若波罗蜜多。如是等等，以及教导忏悔一切罪业等。
若'无自性'等词句仅仅按照字面意思理解，则与这一切相违背，因为没有任何可取之法，所以从此因而如是这般的取法是不应理的。或者说，如此取法究竟要取什么呢？
因此，不应执著这些词句的字面意思，因为与其他经典相违背。那么是什么呢？是具有密意的。
例如'杀父杀母'等偈颂，以及'不知恩母'等偈颂，若无确定义理的解释，也不应执著其字面意思，因为与其他经典相违背。那么是什么呢？是具有密意的。
即便这些相违，有人会想：'是否有人会毫无欺诳地依止如是见解？'为了使智慧薄弱者不致毁灭，而将其立为论典，为何不如是承许？如是所说的一切也只是执著于无所有见的某些显现而已。
若问：这是他们智慧的过失，或是往昔缺乏正法的业力等使他们如此衰败，而此论并非使人衰败之因。如何知晓这一点？如上所说'因为相违'而结合。
其他经中说道：'对于如来所说的甚深义理、文句、文字，能够通达理解，通达密意，随顺而不违背，相应而不损害，通达义理而不追逐文字的人们，应当了知他们将获得这些功德和殊胜安乐。'
若执著字面意思而趋入毁灭众生的人，对他而言这是相违的。怎么可能既要执取字面意思，又要通达密意，还要前后贯通呢？
在此经中，其他梵天也亲口承认如来是以密意方便而说常，宣说烦恼、宣说断见、宣说不应为、邪见者、不信者、不知所为、破坏家庭、食呕吐物、毁坏机会等，然而如来于这些教法中实不存在也不显现，这是如来具有密意而说的。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགོངས་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གཏོང་བའི་དགོངས་པ་དེ་དག་སྟོན་པར་མཛད་ པ་ཡིན་ནོ།།ཚངས་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགོངས་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྲག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་འདོད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཆུད་གསན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཞུང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞིང་གདུང་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་བོ་གང་དག་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་རྣམས་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་ཐེག་པ་ ཆེན་པོའི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བ་ཡིན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་གསུང་འདི་ཡང་མེད་པར་ལྟ་བ་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ བསྟན་པ་ལས།ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མིན་ཏེ་ཆོས་འདི་ཀུན། །རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཡིན་འདི་ལ་བདག་མེད་ཅིང་། །བྱེད་པ་པོའམ་ཚོར་བ་པོ་མེད་དགེ་དང་མི་དགེ་ཡི། །ལས་ནི་ཅི་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བར་གསུངས་པ་ལགས། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་སྦྱར་བ་འདི་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་འཛིན་ན་ཉེས་པ་ལྔ་ཡོད་དོ་། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་མོས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ དང་།བཙལ་བ་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་དང་། གཞན་ལ་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་དང་། སྟོན་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཉེས་པ་དང་། ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཉེས་པའོ་ཞེས་རང་གི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པས་ཀྱང་། སྒྲ་བཞིན་དོན་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ན། །རང་དགའ་དག་གིས་བློ་ནི་ཉམས་འགྱུར་ལ། །ལེགས་པར་གསུངས་ལ་སྐུར་ཅིང་སྨད་པར་འགྱུར། །ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དད་པ ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པའི་འབྱུང་གནས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པའི་འབྱུང་གནས་སུ་འགྱུར་རོ།

如来以何等密意为众生舍弃我慢之密意而说法。梵天，如是如来以密意说法，因此菩萨不应对一切言说生怖畏。若不承认此说法非如言取义，则有相违。或者若承认，则如何将大乘作为教法而听闻。
复次，具足四法之菩萨是一向说者，无热恼说者。何为四法？菩萨一向说一切法无我；菩萨一向说于一切生处不生欢喜；菩萨一向说赞叹大乘；菩萨一向说善不善业不失坏。此说若执无见则有相违。
于圣无垢称所说：'非有亦非无一切诸法，依因缘而生此中无我，无作者亦无受者，善与不善业皆不失坏。'此乃菩萨摩诃萨宝源对世尊所作之赞颂，亦成相违。
于普照经中亦云：'若如言取义有五过失。何为五？成为不信解处之过失，寻求损坏之过失，欺诳他人之过失，诽谤导师之过失，及舍弃正法之过失。'此以自语而说。
菩萨善清净觉亦云：'如言取义遍计时，自乐慧心当退失，诽谤善说成呵责，于法瞋恚成障蔽。'与此亦相违。
于大乘经生大信中亦云：'世尊说：善男子，若以如言不如理而分别诸法，则不成为大乘信解之源。若如理作意非如言之密意义，则成为大乘信解之源。'

།རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ན། ལྟ་བ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་ བ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང་།ཐ་སྙད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་གཏོང་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། བསྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་དང་། ངེས་ པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དང་།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། བརྙས་པའི་ལྟ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ལྟ་བ་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་དང་། ངལ་ བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་།སྐྱེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། སླུ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་དང་། ཚར་གཅོད་པའི་ལྟ་བ་དང་། བཀུར་སྟིར་ལྟ་བ་དང་། སྐུར་པའི་ལྟ་བ་དང་། རྨོངས་པ་ཉིད་ཚབས་ཆེ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ དང་།ལྟ་བ་ཆེན་པོ་དང་། མངོན་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་མཚན་མར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། ངས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མེད་བ་ཉིད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚན་མར་བཟུང་ནས་མེད་པར་ལྟ་བ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།མེད་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ནི་མཚན་མར་ལྟ་བ་དེས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ན་ཐ་སྙད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐ་སྙད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ པའི་ལྟ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།།དེ་ལ་སྦྱོར་བ་གཏོང་བའི་ལྟ་བ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་ཕྱིས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་ བ་དང་།སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་གཏོང་བའི་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་གཞན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱེད་པ་ན་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་ བྱའོ།།དེ་ལ་སྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་དོན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་དེ་དག་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ནར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱིན་ པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།སྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་གམ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ཐེག་པ་དམན་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པ་སྟེ། དེ་ ལྟ་བས་ན་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ།

善男子，如是菩萨若不如理而随文执著分别诸法，则生二十八种不善见。何等为二十八？所谓：执相见、于见计为非见之见、诽谤名言之见、诽谤烦恼之见、诽谤真实之见、舍弃修行之见、执著之见、转变之见、非出离之见、无过失之见、出离之见、障碍等之见、轻蔑之见、扰乱之见、生非福之见、颠倒之见、徒劳无果之见、生起之见、欺诳之见、不受持之见、邪曲之见、诃责之见、恭敬之见、诽谤之见、重愚痴之见、过失之见、大见、增上慢之见。
善男子，其中执相见者为何？我为对治随眠所生之自性，宣说诸法空性。于此若执著文字表面义，并于染污法及清净法执著空性，执取空相而生起空见，是故名为执相见。
其中于见计为非见之见者，菩萨于彼空见起执著时，生起非见之想。所谓空见即是其大见，是故名为于见计为非见之见。
其中诽谤名言之见、诽谤烦恼之见及诽谤真实之见者，由彼执相见而诽谤一切时，执著诽谤名言之见，亦执著诽谤烦恼之见，亦执著诽谤真实之见。是故名为诽谤名言之见，亦名诽谤烦恼之见，亦名诽谤真实之见。
其中舍弃修行之见者，即彼诽谤见者，后来舍弃能令其殊胜的观察分别之修行。
其中执著之见者，即彼于见计为非见之见、诽谤之见及舍弃修行见者，与他人共同抉择法相时，唯执持空的一边，是故名为执著之见。
其中转变之见者，若说大乘经典义理之功德时，谓'此等一切皆是显示空义'，而将彼等义理转变为唯是彼见，是故名为转变之见。
善男子，其中非出离之见者，所谓执著之见及转变之见，彼等暂且不能为自他以小乘而出离得证菩提，何况无上正等正觉？是故名为非出离之见。

།དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི། དེ་མེད་པའི་མཚན་མ་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ལྟ་བ་འདི་དང་ལྡན་ན་འཁྲུལ་བའི་ཉེས་བྱས་ཅུང་ཟད་སྤྱད་ཀྱང་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་མི་འགྱུར་བར་ལྟ་བ་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་འདི་སྙམ་དུ་མེད་པའི་མཚན་མར་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དག་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་ རྒྱུ་དེ་ལ་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་བརྙས་པའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཆོས་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གོམས་པར་མི་བྱའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་དམན་པ་ཡིན་པས་འདི་དག་ལ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔས་མཁས་པ་ཉིད་དུ་མི་བྱའོ།།ཆོས་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐག་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྙས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བརྙས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཁྲུག་པའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ མཚན་མར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དེ་དག་ལ་འདི་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་མི་བྱ།གླེང་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་གླེང་བ་དང་། སྨྲ་བ་དང་། གོས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ།དེ་ལྟ་བས་ན་འཁྲུག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པའི་ལྟ་བ་ནི་དེ་ཉིད་བརྙས་པའི་ལྟ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་གང་གིས་ན་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྒོམ་པ་དེ་མི་འགྲུབ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་ཅན་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ངལ་བ་ འབྲས་བུ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་སྐྱེད་པའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལྟ་བ་དེ་ལ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་ཅིང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ མང་པོ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྟ་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སླུ་བའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་བསོད་ནམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་དེ་བདག་གམ་གཞན་ལས་བསོད་ནམས་སླུ་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ ན་སླུ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་འདི་ལ་གཞན་དག་དང་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཕྱོགས་འགའ་ཡང་ཁས་བླངས་ བར་མི་བྱ་ཞིང་།བདག་གིས་སུན་ཅི་ཕྱིན་པ་འབའ་ཞིག་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པ་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཅན་ཕྱོགས་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་མེད་པ་ ཉིད་དེ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ཉིད་ཚིག་དོར་བ་དང་།ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་དོ།

对于无过失的见解，即是观察无有之相而成为如是：若某菩萨具此见解，即使稍有迷惑过失，于一切处亦不成为过失，如是见解生起，因此称为无过失见。
对于出离见解，即是具有无相见解的菩萨心想：'此无相见解能从一切过失中出离'，如是思维，然实非出离，因此称为出离见。
无过失见与出离见即是障碍等见，因为于障碍因上生起对治慧故。
对于轻蔑见，即是具有无相见解的菩萨对声闻乘生起如是轻蔑心：'此等法菩萨不应修习，此等法低劣故菩萨不应精通，此等法菩萨应当远离'，因此称为轻蔑见。
对于愤怒见，即是具有无相见解的菩萨对声闻乘补特伽罗显示嗔恨心：'不应与彼等共住、交谈、言说、衣等受用'，因此称为愤怒见。
对于生起非福见，即是具有轻蔑见与愤怒见时生起众多非福，因此称为生起非福见。
对于颠倒见，即是具有无相见解的菩萨不能成就三种三摩地修习：于空性不作空性观察，于无相不作无相观察，于无愿不作无愿观察，因此称为颠倒见。
对于徒劳无果见，即是具有颠倒见的菩萨修习三摩地徒劳无果，因此称为徒劳无果见。
对于生起见，即是具有无相见解的菩萨如是见解：'若菩萨具此见解，能令大众正确趋入并生起信心，此能生起众多福德'，因此称为生起见。
对于欺诳见，即是具有生起见的菩萨具有福德意乐，从自或他处生起福德欺诳，因此称为欺诳见。
对于不承许见，即是具有无相见解的菩萨心想：'我于一切法无性与他人争论时，不承许任何立场，唯作诡辩'，如是思维，因此称为不承许见。
对于恶狡见，即是具有无相见解的菩萨不承许立场且安立文字上的无性，作弃舍语言及诡辩之行。

།ཚིག་དོར་བ་དང་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ངན་གཡོ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་། དེ་ལྟ་བས་ན་ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚར་གཅད་པའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁས་མི་ལེན་ པའི་ལྟ་བ་དང་།ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་སྨྲ་བ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚར་གཅད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཚར་གཅད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བཀུར་སྟིའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་ འདི་ལྟར་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སྟོན་པ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ཡིན།བླ་མར་བྱེད་པ་ཡིན། རི་མོར་བྱེད་པ་ཡིན། མཆོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་འབྱུང་སྟེ། བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཀུར་ སྟིའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་སྐུར་པའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཀུར་སྟིའི་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐུར་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྨོངས་པ་ ཉིད་ཚབས་ཆེ་བའི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡང་བྱས།རྣམ་པ་དུ་མར་བཟློག་པ་ཡང་བྱས་བཞིན་དུ་ ལྟ་བ་དེ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་རྨོངས་པ་ཉིད་ཚབས་ཆེ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྨོངས་པ་ཉིད་ཚབས་ཆེ་བའི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ནི་ལྟ་ བ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་གཞི་ཅན་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དག་ནི་དེ་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་ནས་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་མེད་པར་ལྟ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ན། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དུས་ཚད་མེད་པར་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་ ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ན་ལོག་པའི་ལྟ་བ་འདི་འབྱུང་བས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་ དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བ་མི་བཟང་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་དགེ་ སློང་གི་ཆ་བྱད་དུ་འོངས་ནས་འདི་སྐད་དུ།ཆོས་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་དེ་ནི་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ཡིན་པ་འདི་ལ་སུ་ཞིག་ཤེས་པར་འགྱུར།འདི་ལ་སུ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། དེས་སུ་ཡང་ངེས་པར་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པ་དང་། གང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་ཁྱོད་དོན་མེད་པས་རྣམ་པར་ཉམས་སོ།




说诡辩语言和狡辩言论的行为称为说恶诈之语，因此称为恶诈见。关于折伏见，菩萨不接受的见解和持恶诈见者所说的话因为无有实义，故一切时中为智者所折伏，因此称为折伏见。关于恭敬见，持无相见的菩萨如是认为：'若有人依止如来所说的这种见解，即是对导师作恭敬，作尊重，作礼拜，作供养'，但实际上并非恭敬，因此称为恭敬见。关于诽谤见，菩萨持恭敬见者对如来作诽谤，不仅仅是不恭敬而已，因此称为诽谤见。
关于重愚痴见，持无相见的菩萨即使对于不执著文字的菩萨无倒见，以及其他人正确阐述的道理，以多种方式进行遮遣，仍然无法从该见解中转变过来，因此称为重愚痴见。关于过失见，菩萨持重愚痴见者即称为过失见。关于大见，这二十六种见解全部称为大见。
为什么呢？如同这种见解一样，以身见为基础的六十二种见解并不具有如此大的过失。因此称为大见，就像菩萨将非法认为是法，将无义认为是义，如是宣说无见，会造作无量障碍法贫乏的业，令世间相续，而以身见为根本的诸见解则不会造作法贫乏的业和令世间相续。
关于增上慢见，即是对大见产生增上慢的见解，因为对大乘法义作文字执著时会产生这种邪见。因此称为增上慢见。因此，大乘是具有密意的义理，不应作为退失的依据。为什么呢？因为已遮止了不善见解。如何遮止呢？
如《八千颂般若经》中说：'复次，须菩提，魔罗波旬化现比丘形象来到菩萨摩诃萨前说：此法如虚空，即是一切智智。此法是无，即是一切智智。此法是非有，即是一切智智，谁能了知此？谁能现证圆满菩提？彼不能令任何人出离，因为能证得圆满菩提者以及所证得圆满菩提的一切法都如虚空，你已因无义而退失。'

།འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་བའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ན།རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་གཞུང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་བཀག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བསྟན་ཞེ་ན། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དགོངས་ནས་དོན་དམ་པ་ཞེས་ གསུངས་ལ།སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་དགོངས་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དགག་པར་ཡང་འབྱིན་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལན་མང་དུ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་། གང་ཞིག་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་ཞུགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་བྱིན་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་འདི་ལྟ་བ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་པའི་ ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསགས་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་མྱུར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་འཐོབ་བོ། །བཞི་པོ་གང་དག་ཅེ་ན་། ལྟ་བ་སྤངས་པས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ སུ་གཏོང་བ་ཉིད་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་དང་ངོ་། །བཞི་པོ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཡིན་ ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། འཁོར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་བཏང་སྙོམས་ ཉིད་དང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཆུད་གསན་པར་ཞུགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་སྟོན་པར་བྱེད།ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་མེད་པར་ཡང་མེད་པའི་ལྟ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་མེད་པར་ལྟ་བ་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་བོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ དག་ནི།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་གསུང་མ་ཡིན། །འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་གཞན་དེ་བཞིན། །དེ་ངེས་དོན་ཡིན་རིལ་མི་ཤེས། །ངེས་དོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། །དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དོན་མ་ཡིན་། །འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཉམས་བྱེད་མིན་། །ལྟ་བ་མི་བཟད་བཀག་ཕྱིར་རོ། །ཕན་པའི་ ཐབས་ཀྱང་བསྟན་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ངེས་པའི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཐོས་པ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་ལ།མདོ་སྡེ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་མང་པོ་དག་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དེ་དག་ནི་གཞུང་མངས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་མ་བཀོད་དོ། །དེ་དག་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ནི་ ཤས་ཤིག་བརྗོད་པར་བྱའོ།

比如说，如果有人阻止发愿说'我要现前圆满证得无上正等正觉'，说这是魔说而非佛说，那么善男子或善女人应当如是了知并认识到这是魔业。
如果说大乘经典是为了让人持无有见而作的论著，那么说'这是魔业'就不会遮止这种无有见了。
为何在一处说是胜义，而在另一处说是魔业呢？因为依据了义而说是胜义，依据字面义而说是魔业。
又如多次遮止诸如'无有布施'等邪见，既然如此，若有人欲令他人持一切皆无的见解，怎么会去遮止'无有布施'等说法呢？因此这不是为了让人持不善见解而作的损坏论著。
为什么呢？因为是为了显示利益方便。
如《积一切福德经》中说：'善男子，复次，菩萨若具足四法，速得无生法忍。何等为四？一者，远离见执而能舍一切所有；二者，以一切烦恼寂静故而戒律清净；三者，具足入法忍力；四者，乐于寂静法而精进修行。'
另外四法是：以救护一切众生故而有大慈；以于轮回不生厌倦故而有大悲；以欢喜法及极欢喜故而有大喜；以远离贪嗔故而有舍。
既然如此说了，那么若有人欲令众生堕落，他怎么会为了令众生获得无有见而向众生显示利益方便呢？即使没有如实修行，也不会获得无有见。
因此，说大乘是为了让众生持无有见而作的损坏论著，这种说法不合理。
所以，说'大乘非佛说'这一论点不成立。
总结偈颂：'云何非佛语，以相违故等，彼定义不知，无定义何知？非如言词义，以相违故等，非是能损坏，遮恶见故等，亦说利方便。'
关于'这是了义，而大乘无有了义'这种说法，是因为听闻太少而如此说的。
如《解深密经》中说诸如'一切法无自性'等，这一切都不是了义。其他许多经典的特殊部分中也广泛宣说了这个道理。
为了避免文字过多，这些经典段落未予引述。仅说其中少许偈颂。

།རེ་ཞིག་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་དང་། །ཆོས་རྣམས་མ་འགགས་ཆོས་རྣམས་གཟོད་ནས་ཞི་བ་དང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པར་ནི། ། དགོངས་པ་མེད་པར་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད། །མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་མེད། །དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་ངས་བཤད་དེ། །མཁས་པ་གང་ཞིག་དགོངས་པས་འདི་དག་ཤེས་པ་ནི། །རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་དུ་དེ་མི་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ལས་ཀྱང་། ཕུང་པོ་དག་ལ་བདག་མེད་དོ་། །ཕུང་པོ་དག་ནི་བདག་མ་ཡིན། །དེ་དག་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་མེད། །དེ་དག་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་བཞིན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བཞིན་དེ་ཡིན་ ན།།ཐམས་ཅད་ཡང་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དག་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བཞིན་དེ་མེད་དོ། །དེ་དག་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཆོས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ།།གཞན་གྱི་དབང་ལ་གནས་ནས་ནི་། །མི་ཡི་རྣམ་རྟོག་འཁྱམས་པ་ཡིན། །ནམ་ཞིག་གཞན་གྱི་དབང་དག་སྟེ། །རྣམ་པར་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ན་། །ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་ཉིད། །རྟོག་པ་སྤངས་པར་གནས་པའོ། །རྣམ་བརྟགས་བདེན་པར་ཡོད་མིན་ གྱིས།།རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསམ་རྟོག་ཤིག་།གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ། །ནོར་བར་དེ་དག་རྣམ་རྟོག་ན། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་བརྟགས་ན་ནི། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པ་གང་གིས་རྟོག་བྱེད་པ། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ མཐོང་ལོག་པ་སྟེ།།དོན་མེད་སེམས་ནི་འབའ་ཞིག་གོ། །རིགས་པས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི། །གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་པ་འགག་།ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་དོན་མེད་དོ། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུག་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ་དོན་དམ་ཚིག་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་བྱས་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ངེས་པའི་དོན་བཤད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གྱ་ཚོམ་ཙམ་འབའ་ཞིག་གོ། །དེ་དེ་ལྟ་བས་ན་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་བོ།།གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཉིད་དུ་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་གང་ཡིན་ པའོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་བདག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་འཕགས་པ་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བའི་སྡེ་པ་དག་གིས་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་དང་། སྲིད་པ་བར་མདོ་དང་ལྡན་པ་སྲིད་པ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་མི་ ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།སྡེ་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་མདོ་སྡེ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་ཇི་ལྟར་ནུས་པས་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདུལ་བ་དང་ཆོས་མངོན་པ་དག་ཀྱང་སྡེ་ པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚིག་དང་།དོན་གྱིས་ཐ་དད་པས་དེ་གཉིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ། འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་རིགས་འགའ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་རེ་ཞིག་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལེགས་པར་སྨྲས་པས་སམ་འོན་ཏེ་ རིགས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད།འདི་ལ་མི་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་འགྱུར་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཐའ་དག་ནི་དེང་སང་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཀྱང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།

暂且从《解深密经》中说道：'诸法无自性、诸法无生、诸法无灭、诸法本来寂静、一切诸法本性涅槃，若无密意，何有智者能作此说？我说相无自性、生无自性、胜义无自性，智者了知此等密意，不堕极端损减之道。'
其他经中又说：'蕴中无有我，蕴亦非是我，彼等如所执不存在，然彼等亦非全无。如同愚者所执著，一切事物皆存在，若如所见即是真，则一切皆成真实见。由于一切事物空，烦恼垢染亦不存，如其所见非真实，然彼等亦非全无。'
又说：'由遍计所执性，一切诸法皆无生，依止依他起性已，人之分别妄念转。若时依他起性中，远离一切分别时，究竟真如之体性，离诸分别而安住。遍计非真实存在，分别思维当止息，所取能取之相中，彼等错乱起分别。观察外境所执著，即是遍计所执性，能起分别之心识，从缘所生之自性。外境所见皆颠倒，唯有心识无外境。若以正理细观察，能取所取皆灭尽。如同愚者所执著，外境之法实非有。由诸习气所扰动，心现境相极显现。'
对于如是等确定义理的解释，若不通达胜义谛义，而说大乘中无有了义之说，此乃仅是轻率之言。因此，所说'由于相违故，大乘非佛语'之论点不成立。
复次，若说大乘非佛语，则应详细观察何为佛语之相。若言：'为十八部派所共许者即是佛语'者，则胜义空性等经典，具无我义，为圣者所敬重之部派不予承认者，以及有关中有、七有等如是等类经典，为说有部等不予承认者，岂非皆不成为佛语？
诸部派间互异之经典，如何能为十八部派所摄受而成为佛语？律藏与阿毗达磨诸部中词义互异，此二者又如何能确定为佛语？
若谓：'为某些师承所受持者即是佛语'，且待思考，此说是否善说？抑或有何道理？此中有何不合理耶？如前所说，互相矛盾之说皆成佛语，而今日佛语之全部亦不复见。如是已说明此定义不成立。

།འོ་ན་ མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་།འདུལ་བ་ལ་སྣང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ཏེ། ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མདོ་སྡེའམ་འདུལ་བ་ནི་གང་ལ་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན། ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་བ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ སྡེའམ།འདུལ་བ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་གཉིས་ལ་གྲགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་གཞི་པོ་དེང་སང་ཉམས་སོ་ཞེས་མ་བསྟན་ཏམ། འོ་ན་སྡེ་པ་གང་ལ་ཡང་ དག་པར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་འགྱུར་ཞེས་མ་བཀག་གམ། འོ་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་།ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་སྣང་། རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་གང་ཞིག་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་།ཅི་རེ་ཞིག་ཚིག་གིས་སམ། འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་ཡིན། གལ་ཏེ་ཚིག་གིས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་ གོ།།འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་དོན་གྱིས་མི་འཇུག་།ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་དེ་ནི་སྔར་བསྩལ་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ རྣམས་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གིས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་དག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་དགོས་པའི་ཚིག་དེ་དག་བསྟན་ཞེ་ན། རེ་ ཞིག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས།ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ལ་སྩོགས་བ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་པ།མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱིས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་མིག་སྐྱོན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་སྐད་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་བཤད་པར་བྱའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མགོ་སྨོས་པ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་མེད་པར་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁ་ ཅིག་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་དང་།ཁ་ཅིག་ནི་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ལུང་འདི་ཡང་ཡོད་དེ། རྒྱུ་ལྔ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལེགས་པར་ཐ་སྙད་ གདགས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དང་།དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐབས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དང་སྒྲིམ་པ་དྲག་པོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། དེའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བདེ་བར་གནས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། འབྲེལ་པའི་གཏམ་ཉིད་ རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་ཐབས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་སྐད་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་དེ་སྐད་མ་བསྟན་ཞེ་ན། །དེ་དག་ལ་ནི་དེ་སྐད་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། ། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དེ་དག་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་ལ་གཟུད་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྐྱོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་གཟུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ལུས་ལ་སྲེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

那么，契入经藏，显现于律藏，不违背法性的即是佛语，因为大乘教法本身就是量。如果问：经藏或律藏是什么法性？结集者们所结集的经藏或律藏，以及这两者中所说的诸法的性相的法性是什么？如果问：难道没有说过结集的根本如今已经衰败了吗？那么，任何部派所结集的即是已经成就的法性。如果问：难道没有遮止过'如何一切互相矛盾的都成为佛语'吗？那么，契入圣谛经藏，显现于调伏烦恼的律藏，不违背缘起法性的即是。如果问：如何契入圣谛经藏？是以文字还是以义理？如果说是以文字，则其他一切经藏都不契入。如果说是以义理，那么大乘怎么不以义理契入？不显现于调伏烦恼的律藏，违背缘起法性。如果说因为相违的缘故，这个过失已经解答过了。这样的文字不是如言取义的缘故。因此，没有能成立大乘非佛语的性相。
如果问：为什么需要说'这些文字不是如言取义'？且如偈颂中说：'杀害父母等'，这样等等的教说是什么样的？这是必须要解释的，因为是为了显示有等同于母亲等的轮回等法性。如果问：'一切法无自性、无生无灭'等这样的教说也应该解释。为什么呢？为了遣除凡夫所遍计的自性实有的执著。就像为了遣除天生有眼病者所遍计的自性实有执著，说明其无自性一样，这也必须解释说'这不是如言取义'。为什么呢？为了遣除愚痴者执著无有不可言说自性的法。
如此，有些是远离增益边，有些是远离损减边。此外还有这样的教证：应当知道以五种因缘，如来略说显示狂言的行相：即随顺善巧施设言说，随顺种种意趣方便，随顺以猛利精进证悟真实，随顺由通达其义而以殊胜欢喜安住，以及随顺以相关言论决择而以智慧观察的方便。如果这是必须要宣说的，为什么在声闻乘中没有对声闻们如此宣说呢？不应对他们如此宣说。为什么呢？不应引导他们趣入法无我性，因为应当令其厌离。这是因为他们本性畏惧痛苦且少悲心。应当引导他们趣入人无我性，因为由于我执的力量而对身体贪著，不能从苦中解脱。

།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ལ་གང་ཟག་མེད་པ་ཁོ་ན་བསྟན་གྱི་ཆོས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཕྱེད་ནི་བདེན་པ་བསྟན། ཕྱེད་ནི་བརྫུན་པ་ སྟེ།གང་ཟག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་འབྱུང་། །ལས་ཡོད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད། །བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བརྫུས་ཏེ་བྱུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ཅི་བརྫུན་ནམ་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་གང་གིས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་མི་བརྫུན་ནོ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་གང་གིས་ ཆོས་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་མི་བརྫུན་ནོ།།ཅི་དགོངས་པ་དེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་སམ་ཞེ་ན། བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟོགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་ན་བསླུས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གཟུད་པར་བྱ་བའི་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རྫུས་ཏེ་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་འདི་ཡང་ཇི་དེ་དག་གིས་དགོངས་པ་དེ་རྟོགས་སམ།སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་ཇི་ ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་ན་བསླུས་པར་མི་འགྱུར།དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ བར་དུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་ན་ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། །ང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ ཡང་།གང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་རྟེན་ཅན་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཞི་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མི་དག་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ གནས་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དག་ཐོས་ནས་རྟོག་པར་བྱེད་ན། ཅི་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཀྱང་རྟོག་པ་དེ་དེ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཐོབ་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མའི་དྲ་བའི་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡང་དག་མིན་རྟོག་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་མིན་ པ་མིན་མི་རྟོག་།རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པར། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྟན། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་ནི་གང་ཞིག་ཐར་པ་དང་མི་མཐུན་པའོ། །ཡང་དག་མིན་ཡང་དག་མིན་པ་མིན་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཐར པ་དང་མཐུན་པ་སྟེ།བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟོག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，对于那些人只是教导无我，而并非说法不存在。世尊对声闻们教导了一半真实，一半虚妄：所谓'无我'是真实的，所谓'诸法存在'是虚妄的。如说：'此中无我亦无众生，诸法从因缘而生，业存在果报存在，然作者不可得。'
若问：世尊所说有化生众生，是否虚妄？若依世尊密意而说则不虚妄。若然，世尊以何密意说诸法存在，此说也同样不虚妄。若问：声闻们是否了解此密意？未见真谛者不能了解。
若问：他们若如其所计执持，为何不成欺诳？世尊为了引导世间正见的所化众生，依此密意说有化生众生，他们是否了解此密意？答：不了解。若然，为何如其所计执持不成欺诳？
因为他们俱生的众生见不会障碍善趣，所以作如是说。同样，他们俱生的法见也不会障碍涅槃，所以也作如是说。
若问：如果对轮回是苦性、涅槃是寂静性不如实妄计，为何不会障碍？即使是不如实妄计，有些是随顺圣智因的教法所依，是随顺清净的，因为其所依是不可言说相而存在。
譬如，人们听闻欲界、色界、无色界众生的身体、住处、禅定、等至或出世间解脱，而作思惟，难道他们是如实思惟吗？然而，对于精进者而言，此思惟岂非是为获得彼果而随顺？
同样，凡夫以无分别等行相思惟诸法时，虽非如实思惟，如《幻网经》中世尊说：'圣者出世间是真实。'此思惟也不违背证得如实法。
又复大乘中说：'非实分别非真实，非不真实亦非无分别，非分别非无分别，说一切所知皆如是。'其中，非实分别是不随顺解脱的。非不真实是有漏随顺解脱的，因不分别不可言说相，且随顺分别。
无分别是出世间道和诸法真如，即人法二无我性，因为无分别相。非分别非无分别是圣者出世间后得清净世间智，因为如实为境，且安立法相。

།གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་ བདག་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོངས་ན།ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་ཞིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མོས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་ཅི་ནས་དུས་རིང་པོར་འཁོར་བ་ལ་ཡང་མི་སྐྱོ་ཞིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་བ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འཐོབ་བོ། །བསོད་ ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡང་བསགས་ནས་ཐོས་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་གཟུངས་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་སྟོང་ཕྲག་ཟད་མི་ཤེས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པ་ ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབས་ཏེ།རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་བོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཉན་ཐོས་དག་དང་འདྲ་བར་གང་མི་ རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པ་ལས། འཁོར་བ་ལ་ཡིད་བྱུང་བ་མང་བའི་ཤས་ཆེ་བའི་རྒྱུད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞི་བར་ལྟ་ཞིང་། སེམས་ཅན་ རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བཏང་སྟེ།མྱུར་བ་ཁོ་ནར་གང་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། རྒྱུད་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་འདུ་ཤེས་པས་གཟིར་བས་དུས་རིང་པོར་འཇུག་ཀྱང་གང་གི་མཐར་ཕྱིན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་དབང་བ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིགས་ཞི་བ་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཡང་བཤད་པ། བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ནི། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་སྤངས་པར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཡོད་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་བསྟན། །གང་གི་ ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན་ཅི་དེ་དག་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལམ།འོན་ཏེ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་ཤེ་ན། བཤད་པ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཁམས་མང་པོ་པ་ དང་།དགྲ་བཅོམ་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ན་དེའི་ཐབས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果不宣说诸法无我性而也能断除烦恼，为什么要对诸菩萨宣说诸法无我性呢？为了不厌离轮回并且无有一切烦恼，以及为了断除一切所知障。
他们由于修习于诸法无我性的信解，当正确修行时，即使长时间处于轮回中也不会厌离且不会生起烦恼，如是获得远离一切相的寂静心三昧。
并且积累广大福德智慧资粮后，修习无量闻法的总持，以及具有无量千种不可尽三昧门为体性的一切无功用、无分别、一味智慧寂静三昧达到究竟，在金刚喻定之后，由断除一切烦恼障和所知障而获得一切法的一切种智。
若不如此，则如声闻那样，仅仅作意'凡无常即是苦，凡是苦即是无我'这样的人无我修习，由于对轮回生起厌离心的增上相续，唯见涅槃寂静，舍弃对众生的悲心，迅速现证我执的灭尽。
虽然长时间修习，但由于相续被法相的想念所困扰，不能获得如来寂静三昧种性的心三昧，最终不能获得于一切所知获得智慧自在。
此处也说：'若不断除对所知一切的分别法执，则无有一切智性，因此宣说诸法无我。'
当诸菩萨获得解脱时，是由了知诸法无我而解脱，还是由了知人无我而解脱呢？答：由了知诸法无我而解脱。
为何在声闻乘的《多界经》和《阿罗汉经》等中说佛陀与声闻的解脱方法相同呢？若说解脱相同，则其方法也应说为相同。
诸佛的解脱有殊胜之处：由于断除烦恼障而断除俱有习气的烦恼，也由于断除所知障而现前圆满证悟一切所知的一切相。
方法也有殊胜之处，因为在念住等方面有差别。

།འོ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་དེ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་མཛད་པ་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སླུ་བར་མཛད་མོད་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡང་ཡོད་ལ།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པས་འདི་ལ་སླུ་བ་ག་ལ་ཡོད། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གང་དག་འདུལ་བར་མཛད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་པོའི་མདོ་ལས་ གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན།ཅི་དེ་དག་བསླུས་པ་ཡིན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས། ལས་ཀྱང་ཡོད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུའམ་། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ ཉིད་དུ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཀུན་ རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཅི་ཡིན།དོན་དམ་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། དེ་ལས་ཅི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དམ། ཅི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མིང་དང་། བརྗོད་པ་དང་། གདགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མིང་དུ་ཡང་ཡོད། རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ་རག་གོ། །ངེད་ནི་གང་ཟག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱི་རྫས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེའི་མིང་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དང རྣམ་པར་སྨིན་པ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫས་སུ་ཡོད།དོན་དམ་པར་ནི་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །དམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དེའི་ ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཅིག་ཁོ་ནར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ནི་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་དེ་དག་ ཚད་ཡིན་ན།།འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་ཡང་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བ་ཁ་ཅིག་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ ཏོ་ཞེས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བརྩད་པ་འདི་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་།། །།བམ་པོ་བརྒྱད་པ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉེས་པར་བཤད་པ་ཞེས བྱ་བ་ལ།རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ན་ཇི་ལྟར་ན་ལེགས་པར་བཤད་པའམ། ཉེས་པར་བཤད་པར་འགྱུར། ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཁ་ཅིག་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་སུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ དེ་ཡང་མེད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པས་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གིས་རང་སྨྲ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ན་ནི་ཉེས་པ་འདི་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ།

有人问道：如果诸佛对于非如是的事物宣说为相同，这样对声闻们不就是欺骗吗？诸佛既说明了相同性，又说明了殊胜性，这里哪有欺骗。诸佛以平等心而行，调伏众生，如《最初希有经》中所说，难道这些是欺骗吗？
世尊在胜义空性中说：'业也存在，异熟也存在，但作者不可得'，这是胜义谛还是世俗谛呢？这会如何？若是胜义谛，为何说一切法无自性？若是世俗谛，作者在世俗谛中也存在，就不应说'作者不可得'。
首先，什么是世俗？什么是胜义？由此应当了知什么是世俗有，什么是胜义有。若说名称、言说、假立、言词是世俗，诸法的自相是胜义，那么业和异熟二者既有名称又有自相，因此需要理解这二者如何存在。
我们认为补特伽罗在世俗中存在，但不是实有，因为是依蕴假立的名称。业和异熟在世俗中是实有，在胜义中则不存在，因为是世间智慧的对境。胜义是出世间智慧，因为是它的对境所以称为胜义。这二者的自相不是它的对境，因为它的对境是不可言说的外相。
在此，是世间智慧还是出世间智慧为量呢？唯一是出世间智慧。世间智慧有区别：从出世间智慧后得到的是量，其他则非量。
如此与大众部偈颂相符：'眼耳鼻非量，舌身意亦非，若此诸根量，圣道则无用。'
有些大乘论师主张一切法在自相上都是无，在世俗中世尊说诸法是有，这是如言取义。对这些人来说，前述诸多诘难也会出现。
卷第八。若说世俗仅是言说，而与烦恼相应的是恶说，与清净相应的是善说，那么若仅是言说，如何成为善说或恶说？某些世俗必须要直接承认为实有。否则，如何说是世俗有？若否定一切烦恼和清净，因不住于是处非处二者，且自语相违，将成为不可说。若说是密意，则不会有这些过失。

།འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་སྒྲ་ཙམ་དུ་མི་འདོད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་གནས་པ་ཡིན། །བརྗོད་པ་ལས་ནི་ལོགས་ཤིག་ན། །བརྗོད་པར བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པར་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ པ་ཡང་འདིར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་འདུ་ཤེས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ཉིད་མིང་ལ་གནས་པར་ནི་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་། མིང་ནི་གང་དང་གང་གིས་སུ། ། ཆོས་ནི་གང་དང་གང་བརྗོད་པ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་ན་དེ་ལ་ཞེས་མི་གསུང་གིས་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉི་ཚེ་གསུང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན དུ་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་མེད་དོ།།དེ་ལ་མེད་ན་མིང་ལ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་འདིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་སོ།།བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ན་ནི་ཆོས་གང་དག་གི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཡང་། མིང་གིས་ཀྱང་ནི་མིང་ཉིད་སྟོང་། །ཞེས་གང་གིས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་འདི་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས་མིང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པ་ཡིན་ན་ནི་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བརྗོད་པ་གང་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་པས་རིགས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མི་འདོད་ན་ནི། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མིང་མེད་ཅིང་། །མིང་གིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས པ་ཡང་གལ་ཏེ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན།ཆོས་མིང་མེད་པ་དེ་དག་གང་ཡིན། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན་ནི། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པས། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཕགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མིང་མེད་པ་རྣམས་མིང་གིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་རུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་ བ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་གཏན་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་ བྱས་སུ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཅི་བརྗོད་ཀྱང་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་དང་འཕགས་པའི་མཐོང་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་ རྒྱས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།ཞེས་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དང་ཡང་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།

那么，如果不承认世俗谛仅仅是语言，那么大乘经中所说的偈颂：'这一切都只是名称，仅仅安住于想蕴中，离开言说之外，无有所言说的事物。'这句话如何成立呢？
在此处否定了离开言说之外有所言说的事物，而不是否定不可言说性质的事物。如此，这正是'仅仅安住于想蕴中'所说的，这里说的'想'是指心所生的想蕴，因为经中说'如何生起想，就如何随后安立名言'。
名称本身不能安住于名称中。如此，接下来又说：'以任何名称，说任何法，于彼皆非有，此乃诸法法性。'
如果没有不可言说性质的法，就不会说'于彼'，而只会说'非有'而已。如同凡夫所遍计的那样，所说的法在遍计所执相中也是不存在的。在彼处既然不存在，在名称中也不存在，因此说'于彼非有'。
这里所说'此乃诸法法性'是指不可言说性的法性。如果仅仅是言说而已，那么是哪些法的法性呢？又所说'名称也以名称空'，在宣说一切都是名称之后，又说名称也不存在，这怎么合理呢？
如果是要否定遍计所执的自性，那么否定了被遍计为言说本性的任何言说，就成为合理的了。如果不这样承认的话，那么所说'一切诸法无有名，以名遍加以言说'，如果是完全不存在的话，那些无名的法是什么？
如果一切诸法都是不可言说相的话，如同凡夫所遍计的那样进行言说，圣者们也随顺言说，以名称遍加言说无名之法是合理的。
如此，在《解深密经》中说：'善男子，所谓有为是佛陀安立的词语，凡是佛陀安立的词语都是从分别而生的言说，凡是从分别而生的言说，由于种种分别的言说完全不成立，所以不是有为。如同有为一样，无为也是如此。'如是类推。
不论说什么，凡是不属于有为和无为的，也都与此相同。这种言说也不是无实在的，那么这实在是什么呢？就是圣者们以圣智和圣见所证悟的不可言说的圆满菩提。这也与经典文句相符合。

།རེ་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་སྤྲུལ་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ་དགོངས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གྲགས་པ་དང་འགལ་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཟས་གཙང་མའི སྲས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན།ཅི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་མི་འདོད་དམ། གལ་ཏེ་མི་འདོད་ན་འདུལ་བ་ལས་འཕགས་བ་མ་འགགས་པས་ལྷའི་མིག་གིས་བར་དོའི་སྲིད་པ་མང་པོ་ཐམས་ ཅད་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ལ། དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་དང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་འཁོད་པ་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་པ་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་གདུལ་བ་རྣམས་ལ་འདི་ སྐད་དུ།ང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་སམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་ངམ་། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་སྟོན་མོད། སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ལ་གདུལ་བ་རྣམས་དགའ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། གུས་པ་དང་། ཞེས་དང་། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཡང་གསུངས་ལ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་ན་དེ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། སྤྲུལ་པ་དེ་གང་གི་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ས་དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གནས་གྱུར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྙེས་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། གཞལ་ཡས་གྲངས་ནི་མེད་པ་སྟེ། །བསམ་ ཡས་བསྟན་དུ་མེད་པས་ན།།ཁྱོད་ནི་ཉིད་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི། །ཉིད་ནི་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནར་འོས། །ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །མིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་མེད་ན། ཇི་ལྟར་མི་རྣམས་སུ་མ་སྐྱེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤེ་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་དུ་གསུངས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ ཐེག་པར་རོ་ཞེ་ན།གང་དུ་མིར་སྤྲུལ་པ་ཁོ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པ་དེར་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། གལ་ཏེ་སྤྲུལ་པ་དེ་མི་འདོད་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་མོད། གཞན་ཡང་མི་ རིགས་པ་མང་པོར་འགྱུར་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང་གང་གིས་ན་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་དང་། འབྱུང་བ་ན་དེ་ལས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་རྒྱ་ ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ།ཐོས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཐའ་ཡས་པའི་དབང་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་མངལ་གྱི་གཟིམས་མལ་དུ་གཟིམས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་མི་རིགས་སོ།

暂且，一切法无自性、未生、未灭等如是等语，以及偈颂是具有密意的，且大乘中从婆罗门童子上首乃至大般涅槃之间都只是化现而已的这种说法，其密意是什么呢？对此有何过失？与佛陀所说名声相违，因为在声闻乘一切部派中都说：'净饭王之子释迦牟尼即是佛陀和菩萨'。
难道声闻乘不承认佛陀的化身吗？如果不承认，则与律部中所说的'圣者阿那律以天眼见到众多中阴身以及佛陀的化身'相违，而且佛陀同时在各方各地调伏所化众生的事也将无法成立。
难道佛陀的化身会对所化众生说：'我是佛陀的化身，而不是佛陀或菩萨'吗？答：不会。那么是显示自己是佛陀吗？答：是的。为什么？因为所化众生对佛陀之名生起欢喜、极喜、恭敬以及信心等殊胜。
同样，如果这个释迦牟尼佛的化身也自称是佛陀，声闻们也如是承认，那有什么相违呢？那么这个化身是哪位本体佛陀的化现呢？是获得十地菩萨佛位灌顶者，为圆满清净彼地而圆满福慧资粮，断除一切烦恼障和所知障而获得不可思议转依，超越一切众生智慧境界的自性，即是法身佛，这些化身即是他的化现。
因此赞颂说：'无量难测度，不可思示现，唯有您自身，堪能知自性。'
如果说没有人身就没有成佛，那么未转生为人者如何现前圆满成佛呢？这是在何处所说？答：在声闻乘中。在只显示以人身化现而现前圆满菩提的地方，怎么能说其他呢？
如果不承认这个化身会如何？答：将有何过？不仅对无过之大乘造成损害，而且还有诸多不合理之处：说菩萨接近一切智智和断除烦恼及习气，以其力入胎及出生时以广大光明遍照一切世间，具足如是殊胜威力，却又说未获得无边闻法和等持之自在，未断除一切烦恼现行，这是不合理的。
或者，若是如此，则说由烦恼力而生于欲界，安卧胎中之说也不合理。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བལྟམས་པའི་མོད་ལ་སུས་ཀྱང་མ་བཟུང་བར་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བ་དང་། ཕྱོགས་བཞིར་གཟིགས་པ་དང་། འདི་ ནི་ངའི་སྲིད་པ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཐ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་གསུང་ལ།ཕྱིས་བགྲེས་པའི་རྒྱུས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ན་འདོད་པའི་དགའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་བག་མེད་པ་ལ་ཞུགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་མི་རིགས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དུ་མའི་ཚེ་རབས་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་ སྲུངས་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་གོམས་པར་ཡང་མཛད་ལ། དགའ་ལྡན་ནས་ཀྱང་ལྷའི་རིས་དྲུག་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་གཤེགས་པ་བདག་ཉིད་དང་། གཞན་དག་གི་རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཉིད་མི་མཁྱེན་པར་གྱུར་པ་དང་། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཚོལ་བར་ཞུགས་པ་དང་།བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ལ་ལམ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་མཛད་ནས་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་དག་གིས་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་མི་རིགས་སོ། །ཡང་ན་ཚེ་རབས་མི་དགོངས་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྐལ་པ་ མི་ཉུང་བར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པས།སྐུ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པ། མངལ་ན་ཡང་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་བལྟམས་མ་ཐག་ཏུ་ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ བསམ་གཏན་དང་།གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྐྱེད་ནས། ཡོངས་སུ་ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ། །ཡང་ན་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ནི་དཀའ་བ་སྤྱད་པས་དག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་ འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་མི་རིགས་སོ།།འོན་ཀྱང་རུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་། བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲུལ་པས་ཀྱང་མཛད་པར་སྤྱོད་པས་རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། འདོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་དང་། བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དཀའ་བ སྤྱད་པ་ན།ང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལ་དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད། བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་བྱས་པའི་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ང་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་བཤད་ཅེ་ན།དེ་ནི་ད་ལྟར་རིགས་འདི་གསལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ན་ཤིན་ཏུ་མུན་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་ཟིང་ཞེས་བྱེད་ཅིང་། ཤིན་ཏུ་བལྟ་བ་ ལ་སྤྲོ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མ་ཚེ་རབས་གསུམ་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་འདི་དགོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཁྱེད་ཡིད་ཆེས་པར་སྤྲོ། སྤྲུལ་པའི་དངོས་པོ་ནི་མི་སྟོན་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་ བྱ་སྟེ།སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་བརྫུན་གསུངས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀྱེ་མ་ཉེས་པར་འཛིན་པ་རྣམས་གདུལ་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕན་ པ་དེ་ལྟར་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་མཛད་པའམ་གསུང་བ་ཡིན་ན།འདི་ལ་ཅི་ཞིག་མི་རངས་པར་བྱ། གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་གདུལ་བ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དམ་བཅས་པ་འགལ་བར་མི་འགྱུར། རེ་ ཞིག་འདི་ཡང་དཔྱད་པར་བྱའོ།

菩萨降生之际，无人搀扶自行七步，向四方观望，并说道：'这是我最后一次轮回。'之后因年长而诸根成熟，沉溺于无度的欲乐享受等说法是不合理的。这是因为自然而然能忆念多生累世，
曾在迦叶佛前修习梵行，已熟习菩提之道，从兜率天也曾对六欲天众宣说教法后下生。说他不知自己与他人的衰老、疾病、死亡的规律，以及从外道处寻求菩提之道，认为自我折磨的苦行是道路而以严厉的苦行折磨自己等说法都是不合理的。或者说如果不能忆念前世，
那么经过无数劫积累福德智慧资粮，获得圆满之身及具足念力与大智慧力，在母胎中也不会忘失，刚降生就能说出这样的话语等说法也是不合理的。说最后有菩萨生起禅定与无色定后退失等说法是不合理的。
或者说如果没有退失，那么通过苦行而证悟清净，因此执著欲界的戒律与苦行为最胜见解等说法也是不合理的。然而，如果说菩萨所示现的这一切都是为了摄受众生调伏方便而预先考虑的承诺，
那么这一切通过化身也能做到，因此无因受生、追求欲界福德的极端以及自我折磨的极端都是不合理的。如果这一切都是化现，那为什么在行苦行时说：'我在作为婆罗门童子调达时，对正等觉迦叶佛说：这个秃头沙门怎么可能成佛？成佛是极其困难的。'由于那个业的果报，
我六年苦行，这是业的流转'等说法呢？如果现在想要阐明这个道理反而造成了极大的混乱。就像长者给孤独食施听到从未听过的'佛陀'之声后，全身汗毛竖立，生起极大的渴望想要见佛。
而婆罗门童子调达在三世后将成佛，却诽谤佛陀，这难道不是令你们相信这不是有所密意吗？即使不显示化身的事实，也必定要宣说业的流转，这是为了让众生生起对业力的畏惧心。
如果说诸佛以化身说妄语，这真是可悲啊，执著过失的人们确实难以调伏。诸佛是随顺众生的利益而示现或宣说，对此有什么不满意的呢？
否则，如何以所化众生的根机相应的化身，对与其根机相应的种姓等作出承诺而不相违背。这一点也需要详细观察。

།ཅི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཚིག་རྩུབ་པོའམ་མཛའ་བོ་དང་དབྱེ་བར་བྱེད་པ་གསུང་ངམ། སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འཆར་ཀ་དང་ཅི་ཞིག་གསུང་བའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་འགལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཅི་ངག་གི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ། སྨྲས་པ་མ་ཡིན་། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བརྫུན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། འོ་ན་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་སྡེ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཇི་ལྟར་འོས་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་སྡེ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་ པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་གང་དག་ཕན་པར་འདོད་པས་དེ་རྣམས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱུགས་དང་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་གསོད་པར་བྱེད་པ། མཆོད་སྦྱིན་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ་ བ་རྣམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།ཅི་འོ་ཐུག་དང་ཁྭཾ་ར་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནམ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་དེ་ནི་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱུགས་དང་སྲོག་ཆགས་གཞན་དག་ལ་མཆོད་སྦྱིན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ འཆི་བར་བྱེད་པའམ།བསད་པས་མཐོ་རིས་སམ་ཐར་པ་འཐོབ་བོ་སྙམ་པ་ནི་གཏི་མུག་སྟེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ལས་འདིས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ནི་གཏི་མུག་དང་ཆགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་ སློང་དག་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་བར་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤྱི་རྣམ་པར་གཞག་པས། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཁ་ ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྲུབ།ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྲོག་གཅོད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པས་དེ་དང་དེར་ཇི་ལྟར་ན་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན། ཇི་ལྟར་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་ མཚམས་མེད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མཐོང་ན།ལས་དེ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དྲག་པོར་འགྱུར་བར་རིག་ནས། སྙིང་རྗེ་བྱེད་པ་ན་དེ་བསད་པས་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཁས་བླངས་ནས། དེ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའམ་ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བྱས་ཏེ།བདག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་སླའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་གསོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དགེ་བའི་སེམས་ ཀྱང་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་ཡང་སྲོག་གཅོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། མཛའ་བོ་འབྱེད་པ་དང་། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།

如来们是否说粗暴语言或离间语？回答说：为了利益众生而说，否则就会与《央掘魔罗经》等经典相违。
是否应该说这是有过失的语业？回答说：不是。为什么呢？因为是从善心而生。
那么为什么不同样接受妄语呢？那么显示上师等是化身有什么必要呢？
应当根据《方便善巧经》和《出世间品》等适当地确定。如果《方便善巧经》是量，就会有太过之失，因为在其中以方便善巧说杀生无过失。
如果这样的话，那些为了希求利益而为了使他们获得天界和解脱轮回而杀害各种牲畜和旁生的祭祀者们，为什么不会成为无过失呢？
难道这与熬粥和酸奶相同吗？他们的杀生是从愚痴和贪欲而生。
以祭祀者的痛苦使牲畜和其他生命死亡，或认为杀死后能获得天界或解脱，这是愚痴，因为执著颠倒的业果。认为自己以此能往生天界是愚痴和贪欲。
世尊说：'比丘们，杀生有三种：从贪欲生、从嗔恨生、从愚痴生。乃至邪见也是如此。'以不善业道的一般特征安立，因此怎么能成为无过失？
《方便善巧经》中显示从无贪等而生的杀生无过失，怎么能与彼等相同？
如何从无贪等而生呢？如果见到他人将要造作无间业，知道此业将长期感受剧烈果报，生起悲心时，即使自己承担会转生地狱，为了救护他，以善或无记心的状态，想着'我生于地狱容易，但他与大苦蕴相连则不行'而杀害，这样是从善心而生。这样的善心也与无贪等相应。
如果从无贪等而生也成为杀生过失，那么粗语、离间语以及所说的经典也会成为过失。

།དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ སེམས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་ཞེ་སྡང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་འདོད་པས་བདག་ལ་བྱམས་པ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་བྱམས་པས། དེར་དེ་ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ལུས་པས་ཕུལ་དུ་ བྱུང་བའི་ལུས་གང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ན།ད་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་གང་ཡིན། གཞན་ཡང་སྙིང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་དག་གིས་སྦྱོར་བ་གང་གིས། ཕན་ཕྱིར་གཞན་གསོད་དེ་ནི་སྐྱོན་ཅན་ན། །གང་གིས་དགེ་སྦྱོང་དྲུག་ཅུ་ལ་སོགས་ཤིང་། །མདོ་གཉིས་ཐུབ་པས་བསྟན་པ་དེ་ཅིའི་ ཕྱིར།།མདོ་གཉིས་ཀྱང་གང་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན། དགེ་སྦྱོང་དྲུག་ཅུ་ཁ་ནས་ཁྲག་དྲོན་མོ་བྱུང་སྟེ། གནོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་བྱས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྗོན་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ་དང་། གང་ལས་དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ རྣམས་ལ་དགེ་སློང་དག་མི་སྡུག་པ་སྒོམས་ཤིག་།མི་སྡུག་པ་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕན་ཡོན་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མི་སྡུག་པ་བསྟེན་ཅིང་། མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་བསྔགས་པ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དག་མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་ཤིང་། མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་པ་ན། རྣག་གི་ལུས་འདིས་འཛེམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཚོན་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང་། དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་གསོད་པའི་བར་འབྱུང་བ་རི་དྭགས་བཟློག་གི་མདོ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་སྤྲུལ་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ ལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མཐུའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་མདོ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ལ།མི་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དེའི་ལན་ཡང་ཇི་ལྟར་བཏབ་པར་འགྱུར། ཉན་ཐོས་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མོས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དེ་དག་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་སྐལ་བ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ ལ་ནི་དེ་བསྟན་པ་ཉིད་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མི་འགལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ལེའུར་བཅད་པ་བཞི་པའོ།། །། བརྒལ་བ་དང་ལན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་བསྟན། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་བཤད་པར་བྱ་བའི་རིགས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་པོས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་མདོ་སྡེ་བཀོད་ནས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། འཁོར་ལན་རྣམས་ལ་སྲེད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྲེད་པ་ཆུང་བ་ཡིན་པ རྣམས་ལ་ཡང་རྣ་བླག་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་གུས་པར་མཉན་པ་དང་ལྡན་པ་བཤད་པར་བྱའོ།།གུས་པར་མཉན་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། གཏམ་གང་ལས་གུས་པར་མཉན་པ་བསྟན་པའོ། །རྣ་བླགས་ན་དགོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་བས་མདོ་སྡེ་བཤད་པར་བྱའོ། །བརྒལ་ ཞིང་བརྟག་པ་བྱས་ན་ཡང་བརྒལ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན།བརྒལ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ལན་རྣམས་བདེ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར། མདོ་སྡེའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོས་ན། །མཉན་པ་དང་ནི་གཟུང་བ་ལ། །ཉན་པ་པོ་ནི་གུས་བྱེད་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཐོག་མར་དགོས་པ་བརྗོད། །ཅེས་བསྟན་ པ་ཡིན་ན།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་གུས་པར་མཉན་པ་དང་ལྡན་པ་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དགོས་པ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་གུས་པར་མཉན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་མདོ་སྡེའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པ་དག་འབྱུང་བས་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཙམ་ལ་ཡང་གུས་བར་མཉན་པས་བསོད་ནམས་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སྨོས་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོག་མར་གུས་པར་མཉན་པ་དང་ལྡན་པ་བཤད་པར་བྱའོ།

如果问及此处完全舍弃的心性是否即是嗔恨？由于想要从巨大痛苦之河中完全救护，比对自己的慈爱更加慈爱，因此在彼处必定感受业果时趋向于造作的身体，获得殊胜的身体时，现在完全舍弃的是什么？
此外，具有悲悯本性者以何等加行，为利益而杀他人即是有过失。为何佛陀对六十沙门等宣说二经？
二经是指：从何处说此法门时，六十沙门口吐热血，以彼伤害而命终，如树木堆积般的经典；以及从何处世尊对比丘们说：'诸比丘，当修不净观！亲近不净观'等，乃至'有大利益'为止，宣说亲近不净观、修习不净观的功德，当时诸比丘修习不净观时，厌恶此脓血之身，乃至持刀自杀、比丘杀比丘等情况的《调伏野兽经》。
为何大乘中显示化现释迦牟尼佛是佛陀的化身，而非大乘中则不是如此？因为菩萨们志向广大，为向他们显示佛陀的本性和大威力的殊胜，应当如《如来示现受生经》那样显示。
否则，他们不会如此发心，且如何回答所说的不应理？具有如是信解根器的声闻们将从彼处听闻。对于无有根器者，显示此即成过失。
因此，说'大乘是佛语'并不相违。所以说'方广部即是大乘'也无相违。这是《解释正理》第四品。
已说问答的方式，也说了如何解释经典的道理。此外，说法者首先应当引经据典后进行辩论观察，为了在听众中生起希求心。然而，为了使少欲者也能倾听，应以恭敬听闻的态度来讲说。
若问此恭敬听闻是什么？即是从何言教中显示恭敬听闻。倾听后应当以需求等次第解释经典。若已辩论观察，为何还要说辩论？为了在辩论之后能善于理解诸答案。
前面已说：'若闻经典之殊胜，于听闻及受持时，听者即生恭敬心，是故先说其必要。'那么为何首先要说具有恭敬听闻？为了对所说的必要性也要恭敬听闻。
有些人无法通达经典的意义，对于这些人，为了仅以恭敬听闻法而生起福德，以及为了通达义理者以闻思增长智慧界，必定要首先说具有恭敬听闻。

།ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་དག་གིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་ པ་ཉིད་དང་།དགོས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུམ་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཚན་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སྐྱོ་བའི་གཏམ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ ན་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན།གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཡང་དག་པར་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་དག་པར་འཛུད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་ པ་ན་དབྱངས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞལ་ནས་འབྱུང་ངོ་།།རེ་ཞིག་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་གསུང་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ན། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་ཆོས་བསྟན་གྱི་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ ན་བདག་ཅག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པས་སོ།།དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་འབྲུག་སྒྲ་ལྟར་ཟབ་པ་དང་། སྙན་ཅིང་འཇེབས་ལ་རྣར་སྙན་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གསལ་ཞིང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། མཉན་པར་འོས་ཤིང་ མི་མཐུན་པ་མེད་པ་སྟེ།འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། རིགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། གཟུང་སླ་བ་ཉིད་དང་། སྣ་ཚོགས་ཅི་འདོད་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་མཉན་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ནི། ཡོན་ཏན་ལྔ་ནི་རྒྱ་ཆེན་དང་། །སྙན་དང་རིགས་དོན་ལྡན་ཉིད་དང་། །གཟུང་སླ་སྣ་ཚོགས་ཅི་འདོད་ཉིད། །འདི དག་ལྔ་ཡི་ཡན་ལག་སྟེ།།མཉན་དང་རྣམ་པར་མི་གཡེང་དང་། །རྣམ་གྲོལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། །སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས། །ཐུབ་ཆེན་གསུང་ནི་ཡན་ལག་ལྔ། །འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་པོས་གཞན་དག་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྨྲ་ བ་ན།རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་དག་དང་ལྡན་པས་གཏམ་བྱ་སྟེ། དུས་སུ་གཏམ་བྱ་བ་དང་། གུས་པ་དང་། གོ་རིམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་མཉན་པར་འདོད་པས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པས་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། དུས་སུ་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བ་ དང་།གུས་པ་དང་། སྲི་ཞུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེད་དམ་ཁྱེད་ཀྱི་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་འམ་བཅུ་དྲུག་ལྟ་ཞོག་གི་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་གཅིག་ཙམ་ཡང་བྱས་ལ། ངས་ཀྱང་གུས་པར་ཆོས་བཤད་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་གུས་ པར་ཆོས་ཉོན་ཅིག་།ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་བསྡུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་ལྡན་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་མ་ཆགས་པའི་སེམས་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་སེམས་དང་། ལས་སུ་རུང བའི་སེམས་དང་།རྣམ་པར་མ་རྨོངས་པའི་སེམས་དང་། ཞི་བའི་སེམས་དང་། རྩུབ་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་། དགེ་བའི་སེམས་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་སེམས་དང་། གུས་པའི་སེམས་དང་། མོས་པའི་སེམས་དང་། ལེགས་པར་རྣམ་ པར་གནས་པའི་སེམས་དང་།ལེ་ལོ་མེད་པའི་སེམས་དང་། གཟུང་བའི་སེམས་དང་། ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་། སྒྲུབ་པའི་སེམས་དང་། དོན་ལ་ལྟ་བའི་སེམས་དང་། སྐྱོན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། དོན་ལ་རྟོན་པའི་སེམས་ དང་།རི་མོར་བྱ་བའི་སེམས་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་། ཁེངས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་དང་། ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་འཕྲོ་བའི་སེམས་དང་། དོན་མི་གཏོང་བའི་སེམས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དྲག་པོའི་སེམས་བྱོས་ཤིག་ཅེས་འབྱུང་བ་ ཡིན་ནོ།

若问如何宣说？以三种方式：令正确受持、正确显示必要性、以及对于由于昏沉、睡眠和邪分别而退怯者，以及对于心散乱者，以相、极喜、厌离之语来成办。
云何以令正确受持？以'应恭敬听法'而令正确趣入。此中应知正确趣入即是令正确受持。
佛世尊为眷属说法时，从其口中发出具足五支之音声。首先，即便是他以如是功德具足之语说法时，也说'诸比丘，我为汝等说法，是故应当谛听，善思念之'，如是令正确受持，何况我等更何须说。
五支音声即：如雷声般深沉、悦耳动听且入耳、令人欢喜且悦意、清晰明了且易解、堪能听闻且无违。以此显示如来音声五种功德：广大性、具正理义、易领受性、随欲种种性。
此五种功德依次成为听闻、不散乱、解脱、领悟、成熟之支分。
总摄偈颂：'五种功德广大性，悦耳具足正理义，易领受及随欲性，此等即是五支分。听闻及与不散乱，解脱领悟与成熟，以此大圣具五支，音声功德皆圆满。'
圣者舍利子说：'具寿等，说法比丘对他人说法语时，应具足二十种而说：应适时而说、恭敬而说、有次第而说'等如是等。又说：'具寿等，欲听法者应以十六种方式听法：应适时听法、恭敬、恪敬'等如是等。
我等或汝等难以成办彼等，是故且不说二十种或十六种，姑且仅作一种：我当恭敬说法，汝亦应恭敬听法。如大乘经集所说，即是以令正确受持。
彼中如何所说？是故具慧诸佛子，应以无贪之心、无嗔之心、堪能之心、无痴之心、寂静之心、无粗暴之心、一缘之心、善良之心、辨别之心、恭敬之心、信解之心、善住之心、无懈怠之心、摄持之心、饶益之心、摄受之心、修行之心、观义之心、不念过失之心、依义之心、尊重之心、无怯弱之心、无傲慢之心、等持之心、不散于文字之心、不舍义理之心、猛利作意之心。

།ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་འདིས་གང་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཅེ་ན། ཚིག་བདུན་དག་གིས་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལ་སྟེ། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེའོ། །ཚིག་བཞི་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཁྱེའུ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་བཞི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དག་སྟེ།གསུམ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལའོ། །ཚིག་ལྷག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་གིས་ནི་དོན་རྒྱས་པ་ ལས་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་གང་དག་གིས་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བར་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཆོས་མཉན་པ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གནས་པའི་སེམས་སོ། ། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལེ་ལོ་སྤངས་ཏེ་ཉན་པའི་ཕྱིར། ལེ་ལོ་མེད་པའི་སེམས་དང་། གཟུང་བའི་བསམ་པ་ནི་གཟུང་བའི་སེམས་སོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ལུས་དང་། ངག་དག གིས་སེམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་སོ།།ཆོས་འདི་ནི་དོན་ཆེན་པོའོ་སྙམ་པ་ནི་དོན་ལ་ལྟ་བའི་སེམས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རིགས་དང་། རུས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་ཡིད་ ལ་མི་བྱེད་པའི་སེམས་སོ།།གཞུང་གི་ཚིག་འབྲུ་ཉམས་པ་ལ་དོན་ལ་རྟོན་པའི་སེམས་དང་། ངག་གི་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རི་མོ་བྱ་བའི་སེམས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།ཇི་ལྟར་ན་དགོས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྣོད་གསུམ་དག་ཏུ་ནི་ལྷས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་ཆུའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། ཁ་གཞན་ཏུ་ཕྱོགས་པའམ་བཅད་པ་གང་དུ་མི་འབབ་པ་ཉིད་དང་། མི་གཙང་བ་གང་དུ་བབ་ ཀྱང་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་།བུ་ག་དང་བཅས་པ་གང་དུ་མི་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་ཉན་པ་པོའི་ཡིད་ཀྱི། སྣོད་གསུམ་དག་ཏུ་ཆོས་སྨྲ་བས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་ཆུའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དག་གིས་མི་ཉན་ པའི་ཕྱིར།གང་དུ་མི་འབབ་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་བབ་ཀྱང་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དྲན་པ་བརྗེད་ངས་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་མི་གནས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་པས་ན་མཉན་པའི་སྐྱོན་དེ་བདག་ཅག་ལ་འབྱུང་ན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར།གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །ནད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྨན་པའི་ལུང་མ་ཤེས་ལ། གཉིས་པས་ནི་ཉེས་པར་བཟུང་སྟེ། དཔེར་ན་འཁྲུས་པ་ལ་འབྲས་ཁུ་ལུད་ ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ལས།ཞོ་ག་ཆུ་བླུད་པ་དང་། དྲོད་ཆུང་བ་ལ་ཕྱེ་མ་སྦྱར་བ་ལས་ཕྱུང་སྟེ། ཕོ་སུམ་རེ་རེ་འགོམས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཐམས་ཅད་འགམས་པ་དང་། འདི་ལྟར་སྣུམ་ཐོང་ལ་འདི་ལྟར་བཀྲུ་སྨན་འཐུངས་ཤིག་།འཐུངས་ནས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ འབྲས་ཁུ་དང་།ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ལས། ཉི་མ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཐམས་ཅད་བྱས་སོ། །གསུམ་པས་ནི་ལེགས་པར་བཟུང་ནས་ཆུད་གཟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལས་བར་མ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་ཐ་ཆད་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་འདི་ལ་ཡང་ གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་གསུམ་ཡོད་པས་དེའི་གཉེན་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་དང་།རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱ་བས་མཉན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ནད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །ནད་པ་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཕ་ལ་ གནོད་དེ།ཟས་མི་ཟ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། མི་འཕྲོད་པ་ཟ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། འཕྲོད་པ་ཟོས་པ་སྐྱུགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།

如果问到这个正确受持是让谁正确受持什么，七句是关于完全断除五障，即昏沉和睡眠、掉举和后悔分为两种。
四句是世尊所说的四种童子补特伽罗，其中三种随顺黑分，一种随顺白分，即断除如是和如是。
其余十六句是关于广义中圣舍利子所说的以十六种方式听法的十六种方式正确受持。
其中，为安住于听法相应的威仪故，是善安住心。为摄持故，断除懈怠而听闻故，是无懈怠心和摄持心。对说法者具恭敬故，是饶益心。由此随顺心意，以身语正确摄持心故，是摄持心。
认为此法是大义故，是观义心。不作意戒律、种姓、血统过失故，是不作意过失心。
对于经典文句有缺失时依义理的心，对于圆满语业以等同佛陀的方式作恭敬心。其余易懂故未说。如是即是正确受持。
如何是正说所需？为何要恭敬听法？如同三种器皿中，天降雨水也不能起水的作用：一是口朝他方或有盖不能入水，二是不净之处即使入水也成过失，三是有孔之处不能存水。
同样，说法者对听者心的三种器皿降下法雨，也不能起法水的作用：由散乱、昏沉、睡眠故不能听闻而不入，由不如理作意故即使入也成过失，由忘失正念故不能安住。
因此，为断除彼等过失，世尊说'是故谛听，善思念之'。为使我等不生此等听闻过失，应当恭敬听法。
如一病人不解医嘱，第二病人错解，如对腹泻者嘱服粥汤而饮酸奶，对虚寒者嘱服调配的粉末而取出一一服用时却不间断地全部服用，又如嘱咐'如是服油，如是服泻药，服后如是次第食用粥汤等'，而在一日之内全部服用。
第三病人虽善解却浪费，其中第二种是最差的。
此教法中也有如是三种补特伽罗，为对治此等，世尊以'谛听、善思、作意'令正确领受听闻。
因此，不应成为如病人般，应当恭敬听法。
三种病人皆害父：一是不食者，二是食不相宜者，三是食相宜而呕吐者。

།དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཡབ་སངས་རྒྱས་ལ་གནོད་དེ། དམ་པའི་ཆོས་མི་ཉན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་མི་ བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།ལེགས་པར་ཡིད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཡབ་སངས་རྒྱས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་བས། གུས་པར་མཉན་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་གསུངས་ཏེ། མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་ འགྱུར་བ་དང་།ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སོམ་ཉི་སྤོང་བ་དང་། ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་དང་། ཚིག་ཟབ་མོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ནས་ བསྟན་བཅོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ལས་མ་ཐོས་པ་ཕུང་པོ་དང་།སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་ དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དབུགས་རྔུབས་པ་དང་། འབྱུང་བ་དྲན་པ་དང་། བསླབ་པ་དང་། ཤེས་ནས་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དང་སྤྱི་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པ་ དང་།བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། གང་ཟག་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་བར་དུ་དབྱེ་བ་དང་། ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་ མཆེད་དང་།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང་། ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ ལྟར་ན་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་གཞན་དག་ལས་སམ། འདིར་ཐོས་པ་བརྗོད་དམ། དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཉན་པས་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སོམ་ ཉི་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་སེམས་པ་ན་ཐེ་ཚོམ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཆོས་མཉན་པས་ངེས་པ་འཐོབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱེད་ཅེ་ན། འདིས་སེམས་པ་ན་ལོག་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པར་རྟོག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་དང་ཚིག་ཟབ་ མོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཐོས་ནས། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ཤེས་རབ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཐོས་པ་ ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སོམ་ཉི་སྤོང་བ་དང་། ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་དང་། ཚིག་ཟབ་མོ་རྟོགས་ པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ།།ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལས་གུས་པར་མཉན་པར་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་ ཤེས་པར་འགྱུར།།ཐོས་པས་སྡིག་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཐོས་པས་དོན་མེད་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཐོས་པས་མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ།

同样地，烦恼病患们也会伤害法父佛陀。即是不听闻正法者，不如理作意者，以及由于不善加忆持而忘失者。因此，不应伤害法父佛陀，应当恭敬听闻。
世尊宣说听闻佛法有五种功德：未闻能闻，已闻能净，断除疑惑，见解正直，以智慧通达甚深义理和文句。
其中，何为未闻能闻？从无始轮回以来，在其他论典中未曾听闻的蕴、处、界、缘起、圣谛、念住、正断、神足、根、力、觉支、入出息念、学处、信解安立、烦恼及清净诸法的总别因果相状无误宣说，断除我见执取的完整开示，有学无学补特伽罗的差别，殊胜本质、沙门果、解脱、胜处、遍处、无烦恼、愿智等，以及如来力、无畏、佛不共法、殊胜本质等，凡是这些法都能得以听闻。如是即为未闻能闻。
何为已闻能净？对于从其他佛出世时或此世所闻之法，若有遗忘或染污者，通过听闻而使之明晰无垢。如是即为已闻能净。
何为断除疑惑？对于思维时所生的疑虑，通过听闻法而获得决定。
何为见解正直？对于思维时所生的邪分别，能转为正确认知。
何为以智慧通达甚深义理和文句？听闻缘起法性后，能通达法性并现证圣谛。
这五种功德显示三慧的清净：未闻能闻和已闻能净，显示闻所生慧的清净；断除疑惑和见解正直，显示思所生慧的清净；以智慧通达甚深义理和文句，显示修所生慧的清净。
见到这些功德后，应当恭敬听闻正法。为何如此？因为世尊说道：'以闻知诸法，以闻远离罪，以闻断无义，以闻得涅槃。'

།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཐོས་ན་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དེ་ཁོ་ན་ཆོས་ཡིན་གྱི། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ་མེ་དང་ཆུར་འཇུག་པ་དང་། ཟས་མི་ཟ་བ་དང་། བརྟུལ་ ཞུགས་དྲག་པོ་དང་།འཚེ་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོས་པས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་ལྷག་པའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོས་ན།དེ་ལ་བརྟེན་པས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོས་པས་དོན་མེད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོས་ན། དེ་ལ་ བརྟེན་པས་གང་དག་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་འདོད་པ་དོན་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཐོས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོས་ན། དེ་ལ་ བརྟེན་པས་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ།།འདིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས། སྡིག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་རྒལ་བ་དང་། འདོད་པ་ ལས་ཡང་དག་པར་རྒལ་བ་དང་།ཡང་སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་རྒལ་བ་ཡོད་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་གནོད་པའི་རྒྱུས་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་ པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒལ་བ་དང་།སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒལ་བ་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་རྙེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། དབང་ པོའི་སྒོ་བསྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་སྟེ།དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གནོད་པ་སྤོང་བ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་རིམ་པས་ཟག་པ་ཟད་པའི་བར་དུ་སྟེ། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་ པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ལེགས་པར་ གསུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།རྣམ་པ་བཅུ་དག་གིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བསླང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གདགས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་།དུས་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བསླང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ན་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། རེས་འགའ་མ་ཡིན་གྱི་། ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་། །ཇི་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱིས་འགའ་ལ་ཡང་བར་ཆད་མ་བྱས་པར་བར་ ཆད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། དབྱངས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如何通过听闻而了知诸法？是这样的，此处有人听闻如来所说的法律，了知什么是正确宣说持戒、禅定、智慧，这才是真正的法，其他外道所说的投入水火、不食、苦行、杀生、祭祀等宣说都不是法。
如何通过听闻而远离罪业？是这样的，此处有人听闻如来所说的法律中增上戒学，依此而远离恶行。
如何通过听闻而舍弃无义？是这样的，此处有人听闻如来所说的法律中增上心学，依此而舍弃凡夫所认为有意义的无义欲望。
如何通过听闻而获得涅槃？是这样的，此处有人听闻如来所说的法律中增上慧学，依此而现证漏尽。
这里说明听闻正法有四种利益：获得正见、依三学而超越罪业、超越欲望、超越轮回。
又由烦恼危害的缘故，有四种利益：获得正见、超越业的烦恼、超越烦恼的烦恼、超越生的烦恼。
又有四种：于如来所说法律获得信心、出家、守护根门直至第四禅那，这是为了离欲界贪而舍弃过患，以及如实了知圣谛直至漏尽，应当以尼拘陀等经来印证。
如是见到众多利益，应当恭敬听闻正法。为什么呢？因为世尊的法律是善说。
如何是善说？有十种方式：以正确宣说、以调伏、以趣入、以开示、以分别、以所依、以令解、以施设、以时节、以摄受功德。
如何是正确宣说？因为是现证圆满正觉后所说。
如何是调伏？因为是调伏一切众生而说。
如何是趣入？因为不是偶尔，而是反复相续而说。
如何是开示？因为上师无有遮障、无间断地正确宣说。
如何是分别？因为随顺众生意乐而正确宣说。
如何是所依？因为具足五支音韵而正确宣说。

། ཇི་ལྟར་ན་གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། དབྱངས་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་གོ་བར་མཛད་པ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ་ལ་ཐུག་པར་གོ་བར་མཛད་པ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གདགས པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན།མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ལམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དུས་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། འདུལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། གསུང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པ་ ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ལས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་སྟེ། མཉེན་པ་དང་། འཇམ་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་འཐད་ པ་དང་།དག་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། གསལ་བ་དང་། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་དང་། མཉན་པར་འོས་པ་དང་། མི་ཚུགས་པ་དང་། སྙན་པ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མི་རྩུབ་པ་དང་། མི་བརླང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དུལ་བ་དང་། རྣར་སྙན་པ་དང་། ལུས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་།སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་།རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། རིགས་པ་དང་། འབྲེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། སེང་གེའི་སྒྲའི་ཤུགས་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་སྐད་དང་། འབྲུག་གི་སྒྲ་སྐད་དང་། ཀླུའི་དབང་པོའི་སྒྲ་དབྱངས་དང་། དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་དང་། ཀ་ལ་ པིཾ་ཀའི་སྒྲ་དབྱངས་དང་།ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་དང་། ཤང་ཤང་ཏེའུའི་སྒྲ་དབྱངས་སུ་གྲགས་པ་དང་། ལྷའི་དབང་པོའི་སྒྲ་དབྱངས་ལྟར་སྙན་པ་དང་། རྔའི་སྒྲ་དང་། མ་ཁེངས་པ་དང་། མི་དམའ་བ་དང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། ཚིག་ཟུར་ཆག་མེད་ པ་དང་།མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་། མ་ཞུམ་པ་དང་། མ་ཞན་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། ཆུབ་པ་དང་། རྒྱུན་ཆགས་པ་དང་། འབེལ་བ་དང་། སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། མ་ སྨད་པ་དང་།མི་འགྱུར་བ་དང་། མ་རྟབས་པ་དང་། འཁོར་ཀུན་དུ་གྲགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་མཉེན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་རེག་ན་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་དོན་བཟང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འཐད་པ་ནི་ཡི་གེ་བཟང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གོང་ན་མེད་པའི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་བློ་གྲོས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བ་འཇོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉན་པར་འོས་པ་ནི་བསྒྲུབས་པས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཚུགས་པ་ནི་ཕས་ཀྱི་ རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྙན་པ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་དགུ་པ། འདུལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྩུབ་པ་ནི་བསླབ་པ་བཅའ་བའི་ཐབས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརླང་བ་ནི་དེ་ལས་ འདས་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རབ་ཏུ་དུལ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་འདུལ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣར་སྙན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如何是以理解而说呢？因为以一音声使无边世界获得理解而如实宣说，以及对所有眷属会众使其理解而如实宣说。如何是以施设而说呢？因为宣说远离二边的道路。如何是以时机而说呢？因为对调伏成熟者而说。如何是以具足功德而说呢？因为如实宣说具有六十种功德之语，如《大乘经·如来秘密经》中说：'寂慧，复次如来语具六十种功德：柔软、温和、悦意、适意、清净、无垢、明晰、动听、堪闻、不屈、悦耳、调伏、不粗、不躁、善寂、悦耳、令身喜、令心喜、令心欢喜、欢悦、生乐、无热恼、令知、令觉、明了、令喜、令极喜、令遍知、令觉悟、合理、相应、无重复过失、狮子吼声、象王音、雷鸣声、龙王音韵、乾闼婆歌音、迦陵频伽音韵、梵音宣畅、舍利鸟音韵、帝释天音韵般悦耳、鼓声、不傲慢、不低劣、随顺一切音、言词无缺、无不足、不怯弱、不羸弱、极欢喜、周遍、圆满、相续、相应、圆满一切音、令满足一切根、无诽谤、不变异、不躁动、遍闻众会、具足一切最胜相。其中，柔软是为显示有情界善根；温和是因为仅见法即得安乐；悦意是因为义理善妙；适意是因为文字善妙；清净是因为获得出世间无上随得；无垢是因为远离一切烦恼随眠及习气；明晰是因为文字音声明显；动听是因为具有摧伏一切外道恶慧见解之力德；堪闻是因为修行能得解脱；不屈是因为不为一切论敌所屈；悦耳是因为能令欢喜。'
第九品：'调伏是因为是贪欲的对治；不粗是因为制定学处方便安乐；不躁是因为如实显示违犯时的出离方便；善寂是因为显示以三乘调伏；悦耳是因为是散乱的对治；令身喜是因为能生禅定；令心喜是因为以毗婆舍那生起极喜；令心欢喜是因为能断疑惑。'

།དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ནི་ལོག་པར་ངེས་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གསལ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའི ཕྱིར་རོ།།དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་བ་ནི་འདུལ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་ གེའི་སྒྲའི་ཤུགས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་སྐད་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་དབང་པོའི་སྒྲ་ནི་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་ནི་སྙན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀ་ལ་ པི་ཀའི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་ནི་ཐག་རིང་པོར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤང་ཤང་ཏེའུའི་སྒྲ་དབྱངས་སུ་གྲགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་དབང་པོའི་སྒྲ་དབྱངས་ ལྟར་སྙན་པ་ནི་མི་འདའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྔའི་སྒྲ་ནི་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཁེངས་པ་ནི་བསྟོད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམའ་བ་ནི་སྨད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི། བརྡ་སྤྲོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ཟུར་ཆག་པ་མེད་པ་ནི་བསྙེལ་ཏེ་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་གདུལ་བའི་བྱ་བ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་གནས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ཞུམ་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཞན་པ་ནི་བསྙེངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུབ་པ་ནི་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུན་ཆགས་པ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབེལ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། གསུང་གཅིག་ལས་སྒྲའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉེ་བར་གནས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ལས་དོན་དུ་མའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྨད་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགྱུར་བ་ནི་དུས་ལ་བབ་བར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟབས་པ་ནི་རྟབ་རྟབ་པོར་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པ་ནི། འཁོར་ཉེ་བ་དང་། རིང་བས་མཚུངས་པར་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་དཔེའི་ཆོས་སུ་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ཡང་འཕུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ས་དང གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འདྲིལ་ཏེ།གལ་ཏེ་འཕུལ་བར་བྱེད་པས་ཀྱང་ལེགས་པར་འཕུལ་བ་ལ། གང་དུ་དབུལ་བར་བྱ་བའི་ས་ཡང་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནའོ།

生起喜乐是为了完全消除颠倒执著。无有热恼是因为修行无有后悔。
应当遍知是因为是闻所生慧圆满的所依。应当了知是因为是思所生慧圆满的所依。
明了是因为上师无有偏袒地说法。令人欢喜是因为令已获得自利者欢喜。
令人极喜是因为令未获得自利者欢喜。令人遍知是因为正说不可思议之法。
令人了知是因为正说不可思议之法。合理是因为不违量。相应是因为如理说调伏。
无重复过失是因为非无义。狮子吼势是因为令一切外道众恐惧。
象王音声是因为广大。龙音声是因为甚深。龙王音声是因为堪能领受。
乾闼婆音声是因为悦耳。迦陵频伽音声是因为相续不断且令人畏惧。
梵音宣说是因为远闻。商商帝乌音声闻名是因为是一切成就的前行吉祥。
如帝释音声悦耳是因为不应违越。鼓声是因为是战胜一切魔罗与诤论者的前行。
不傲慢是因为虽受赞亦无烦恼。不卑下是因为虽受谤亦无烦恼。
随顺一切音声是因为随顺一切语法学特征的一切相。言词无缺漏是因为不忘而说。
无不圆满是因为于一切时住于所化事业。不怯弱是因为不依赖利养恭敬。
不羸弱是因为远离怯懦。极欢喜是因为无厌倦。周遍是因为具足一切明处的智慧。
通达是因为成办有情一切义利。相续是因为无间断。相应是因为以种种方式安住。
圆满一切音声是因为从一音中安住多种音声了知。令一切根满足是因为从一音中安住多义了知。
无诽谤是因为如所许。不变异是因为适时善加运用。不急促是因为不慌乱而说。
众中闻名是因为远近眷属平等得闻。具足一切相之最胜是因为将一切世间义转为譬喻法。
又为何呢？因为轮子虽善巧装配也需推动，以及地面二者功德和合，若以推动善加推进，所推之地亦无不平。

།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡང་སྟོན་པ་པོ་དང་། ཉན་པ་པོ་དང་། གཉིས་ ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྐོར་ཏེ།གལ་ཏེ་སྟོན་པ་པོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཉན་པ་པོ་ཡང་དག་པར་ཉན་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གང་ཟག་གཉིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྗེས་སུ་སྐོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ ཞིག་གུས་པར་ཆོས་འཆད་པ་དང་།གང་ཞིག་དེ་གུས་པར་ཉན་པའོ། །ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་ཆོས་དང་མ་བྲལ་བ་ནི། ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་བསྟན་པ་ཡང་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཆོས་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་མདོ་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། ཆོས་མ་ཡིན་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་པའི་ཆོས་དང་མ་བྲལ་བའི་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ལོ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་འཁོར་ལོ་སྟེ་། འདུལ་བའི་རྒྱུད་གཞན་དག་ལ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར ལོ་ཡོད་མོད་ཀྱི།ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པའི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཁོ་ན་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྗེས་སུ་སྐོར་བར་ བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས།གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས། དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆོས་ཡང་དག་པར་ཉན་ན་འཆད་པ་པོ་ལ་མཐོ་མི་འཚམ་པ་དང་། གཏམ་གྱི་བཅུད་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། བདག་གི་དོན་རྗེས་ སུ་འཐོབ་པ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འཐོབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཡང་དག་པར་མཉན་ན་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་ཕན་ཡོན་གསུམ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་པའི་དུས་ན་འཆད་པ་པོའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་བཅུད་འཐོབ་པས་གཞན་དང་།བདག་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བསྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཟག་པ་ཟད་པས་རྗེས་སུ་འཐོབ་པས། བདག་དང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཐ་མའི་དུས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་བོ།།གལ་ཏེ་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ན་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་སྨྲ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བྱ་བ་གཉིས་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཉན་ན་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་།།འོན་ཀྱང་ཉན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མར་ཟོས་ན་བརྟ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ་འདོད་པས་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ལོང་བ་དང་མིག་བཙུམས་པ་ལ་མར་མེ་སྦར་བ་མཚུངས་པ་ལྟར་ སྐལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་།རྣ་བ་བླགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བས་ན་ལོང་བ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །བརྡ་མི་ཕྲད་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གུས་པར་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དད་པ་ཙམ་གྱིས་ ཀྱང་ཉན་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁམས་བརྟས་པར་འགྱུར་ན་དོན་རྟོགས་པ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། བ་ལང་རྫི་དགའ་བོས་སྦལ་བ་ཁར་བས་མནན་པའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།

同样地，如来的法轮善说也是由说法者和听法者二者的功德所转。若说法者如实宣说，听法者如实听闻。
因此，世尊说两种补特伽罗随转如来具法之法轮：一者恭敬说法者，二者恭敬听闻者。
什么是所谓的具法之法轮？不离胜义法即是具法，世俗法体性所显示的自性之轮即是法轮。
又说法也称为法，如说：'云何比丘知法？此中比丘知法即是契经、应颂'等广说。
理趣也是法，如说：'以法求法，非以非法'。
因此，不离正理之法的教法即是法轮。因与轮相顺故称为轮，因为能转化其他所化机故。
虽然外道也有法轮，但不具法，因为离于正理之法故。
因此，应当确定唯如来法轮称为具法。
因此，应当思维如何随转佛世尊的法轮而恭敬听法。
圣舍利子说：'如是圣声闻若如法听闻，则于说法者不生轻慢，通达言语精要，依法供养导师，获得自利，也证得涅槃。'此说明什么？
表明如法听闻在三时中有三种利益：听闻时圆满说法者的意乐，自己也获得法义精要，摄受自他；
修行时圆满导师密意，自己也以漏尽而获得，摄受自他；
最后时证得一切苦尽无余涅槃。
若问：若是三时，为何说'若听闻'？如同说'说话并行走'二事不能同时，听闻时不能如所说般行持。
然而是就听闻因而言，如说'食用酥油则得力'。
如是欲求五种功德故应恭敬听法。
如盲人与闭目者点灯相同，无缘者入邪见与塞耳者亦复如是，因此不应如盲者般而应恭敬听法。
即使不解语言也应恭敬听闻佛语，如是仅以信心听闻也具大福德，以智慧增长界，何况通达义理？应当讲说牧童欢喜以瓦片压蛙的证悟传记。

།འདིར་ཡང་བཤད་པ། དད་པས་མཉན་པས་གང་གིས་ན། ། མཐོ་རིས་དགའ་བའི་བསོད་ནམས་དང་། །གང་གིས་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་པའི། །ཤེས་རབ་ས་བོན་བརྟས་པར་འགྱུར། །འཛིན་པ་པོས་སྣོད་གཟུང་བ་ནི་བླའི་ལྡུགས་པ་པོས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་བླུགས་པར་ནི་དཀའ་བས་ཁྱེད་ཀྱིས་ནི་སེམས་གཏད་པར་བྱ་བས་རྣ་བའི་སྣོད་བཟུང་བ་འབའ་ཞིག་བྱ་ཞིང་། བདག་ཅག་གིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་བླུགས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་སླ་བ་ཡིན། ངེད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །སླ་བ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་འདི་ནི་ཆུ་དང འདྲའོ།།ཆུ་ནི་ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དེ། །འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བངས་པར་བྱ་བ་རྣམས་བངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་དང་གོས་དང་། སྣོད་དག་གི་དྲི་མ་སེལ་བ་དང་། སོས་ཀའི་ལུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སེལ་བ་དང་། སྐོམ་དད་ཆེ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྩཝ་དང་འབྲུ་དང་། ནགས་ཚལ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་བངས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་སེལ་བ་དང་། འདོད་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སེལ་བ་དང་། ཡང་འབྱུང་བ་པའི་སྲེད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྩཝ་དང་། འབྲུ་དང་། ནགས་ཚལ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ཡང་དད་པ་རྙེད་པ་དང་། ལས་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་འདོད པས་གུས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པར་བྱའོ།མེས་བྱ་བ་བཞི་བྱེད་དེ། སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚོས་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་མེས་ཀྱང་། རྒྱུད་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྲེག་པ་དང་། རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་སྐྱོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱོ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པ་དང་། ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་རབ་ཏུ་སྟོན པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །གཞི་ལྔ་དག་གིས་འཇུག་ངོགས་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དྲི་མ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐོམ་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགའ་བའི་རྩེད་མོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་འཇུག་ངོགས་བདེ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་འབྱུང་བའི་ སྲེད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།བསམ་གཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དགའ་བའི་རྩེད་མོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་འཇིག་ཚོགས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འཇུག་ངོགས་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གུས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པར་བྱའོ་། །རྒྱུ་གསུམ་དག་གིས་རས་ལ་གཟུགས་སུ་མི་བྲི་བ་འགྲུབ་སྟེ། རས་འགུལ་བ་དང་། དྲི་མ་ཅན་དང་། ཐག་ཐུག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་ཕྱིར་དང་། ཚོན་མི་བཟང་ པའི་ཕྱིར་དང་།རི་མོ་མཁན་མི་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ།

在此也说道：'由于以信心听闻，将增长获得善趣快乐的福德，以及获得涅槃的智慧种子。'
持器者持住容器容易，注入者注入精华困难，因此你们应当专注其心，仅仅要持住耳根之器，我等则当注入正法之精华。你们的任务容易，我等的任务困难。容易而合理之事不做是应当呵责的，因此应当恭敬听闻佛法。
佛语如水。水有五种利益：能洗涤稻谷等应洗涤之物；能除去身体、衣服和器具的污垢；能消除夏季身体的热恼；能止息剧烈的口渴；能生长草木、谷物和森林。同样，由于对佛语生起信心，能净化所化众生相续；能除去破戒的污垢；能消除贪欲的热恼；能止息再生的渴爱；能生长增长菩提分等功德的草木、谷物和森林。这五种利益应当了知是从获得信心和三学开始的。因此，欲求此五种利益者应当恭敬听闻佛语。
火能作四种事：能焚烧、能煮熟、能温暖、能照明。同样，佛语之火也能对成熟相续者焚烧烦恼，对未成熟相续者令善根成熟，对贪著轮回者令生厌离故而令其热恼，对已生厌离者、怀疑者和入邪道者，为显示正道与非道故而令其明了。因此应当恭敬听闻佛法。
依靠五种根基而依止安乐之渡口：为除垢故，为息灭炽热故，为止息干渴故，为体验喜乐游戏故，为从此岸到达彼岸故。佛语安乐渡口亦复如是：为除去破戒垢故，为息灭贪欲热恼故，为止息再生渴爱故，为体验禅定、神通、无量、解脱等殊胜功德之喜乐游戏故，为从此岸轮回趣向彼岸涅槃故。因此，欲求依止安乐渡口功德者应当恭敬听闻佛语。
由三种原因而不能在布上绘画：由于布摇动、有污垢和织法不当的过失故，由于颜料不好故，由于画师不熟练故。

།ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་རས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བྲི་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྒྲིབ་པས་དེ་གཡོ་བ་དང་། དྲི་མ་ཅན་དང་། མི་ མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་ཕྱིར་དང་།ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོན་མི་བཟང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་སྨྲ་བའི་རི་མོ་མཁན་མི་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོན་གྱི་སྐྱོན་ནི་མེད་དེ། ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱེད་དང་བདག་ཅག་ལ་སྐྱོན་འབྱུང་ སྟེ།དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་གུས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པར་བྱ་ཞིང་། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་གུས་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པར་བཟུང་བ་ འདོར་བ་དང་།ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པར་བྱས་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གུས་པར་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །ལོང་བ་ནི་སྟོན་པ་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལམ་རྙེད་པ་ཡང་སྲིད་ཀྱི། བླུན་ པོ་ནི་ལོག་པར་ལྷུང་ན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ལོང་བ་ནི་བླའི། བླུན་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བླུན་པོའི་རྒྱུ་ནི་མི་ཉན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཇི་ལྟར་ན་བླུན་པོར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་ནས། གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །སེམས་སྤྲེའུ་འདྲ་བར་གཡོ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། གཉིད་ལོག་པའོ། །དེ་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་གུས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འགའ་ཞིག་ལམ་ལོག་པར་ནི་ཞུགས་ན་ཡང་། །རིམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་བྱས་ན་སྨན་དུ་འགྱུར། །དགེ་དང་མི་དགེ གཉིས་ཀ་དཔྱད་བྱས་ན།།གང་འདོད་དེ་ནས་རྟོག་བྱེད་འགྲོ་བར་གྱིས། །འགའ་ལ་འཁྲུལ་པ་བྱུང་ན་བདག་ཉིད་ནི། །དག་འགྱུར་འདི་ཡིན་ཤེས་ནས་འདོད་པའང་སྲིད། །ཡོན་ཏན་དེ་གསུམ་བརྟགས་ནས་ཐུབ་དབང་གི་།གསུང་ནི་གུས་པར་ཉོན་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་ ཡང་གང་ཟག་གསུམ་པོ་དག་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཟག་གསུམ་དག་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པ་གཅིག་ཏུ་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་དྲི་མ་ཅན་གྱི་ལས་ཅན་ཡིན་ ནོ།།ཉི་མ་གནམ་ལ་འཆར་བ་ན་བྱ་བ་ལྔ་བྱེད་དེ། མི་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། འུག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ལྟ་བ་ཟློག་པ་དང་། འབྲུ་ལ་སོགས་པ་སྨིན་པར་བྱ་བ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདམ་ལ་སོགས་པ་བསྐམ་པར་བྱ་བ་སྐེམས་པ་དང་། ལུས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དྲོ་བར་བྱ་ བ་དྲོ་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ཉི་མས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལྡོག་པ་དང་། གདུལ་བའི་ཞིང་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྲེད་པའི་འདམ་སྐེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བདུད་ རྣམས་འདོད་པས་ཕོངས་པར་བྱེད་པ་དང་།གདུལ་བྱ་བག་མེད་པ་རྣམས་སྐྱོ་བར་བྱེད་པས་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གུས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པར་བྱའོ། །རྡོ་ཐལ་གྱི་རྡོ་མེས་བསྲེགས་པ་ཆུས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ གྱི་རྡོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེས་ཡོངས་སུ་བསྲེགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆུས་སྦངས་ནས་འཇིག་གོ།།ཤེས་རབ་དེ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བས་ན་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །ཚིག་གི་ཁུར་ཐོགས་ཀྱང་དོན་མངོན་པར་མི་ཤེས་ན། དེའི་དོན་ མི་འཐོབ་སྟེ།ཁྱེའུའི་མགུལ་དུ་གཏེར་གྱི་ཁ་ཆེམས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཏགས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མང་དུ་ཐོས་པས་ཀྱང་དོན་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་དོན་མཉན་པ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །མེལ་ཚེ་བ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་ནི་མ་ཉལ་ཞེས་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་ཆོམ་ པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་མོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཙམ་ལ་བརྩོན་པའི་མང་དུ་ཐོས་པ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་ཀྱིས་འཇོམས་སོ།

就像在听法者的心意之布上描绘如实智慧的形相一样，由于散乱、遮蔽、往昔的遮蔽使其动摇、染污、不平等性的过失，以及由于不善说法的染料不好，说法的画师不熟练的缘故。因此染料并无过失，因为法是善说的缘故。您和我等会生过失，为了断除过失，您也应恭敬听闻佛语，我等也应恭敬宣说。
听闻正法有五种功德：使不了知者了知、舍弃错误所执、使疑惑者决定、使已决定者得要义、修习圣者智慧眼。因此应恭敬听闻正法。
盲者尚可能寻得说者功德之道，愚者若堕入邪道则不能。因此盲者尚可，而愚者则不可，愚者的原因是不听闻。因此想着'如何才能不成为愚者'而应恭敬听法。
心如猴子般动摇有二：散乱和昏沉。为了断除它们，应当说'应恭敬听闻佛语'。
有人虽入邪道，若渐次修习则成药，善与不善二者若观察，随所欲从彼作抉择。若有人生迷惑，知此是自己清净之因亦可欲求。观察彼三种功德，应说'请恭敬听闻能仁王之语'。
这是针对三种补特伽罗而说的：即决定善中入邪道者、欲修而不了知者、不欲修而一向放逸的染污业者。
太阳升于空中时做五件事：生起人等的视觉、遮止猫头鹰等的视觉、使谷物等应成熟者成熟、使泥等应干者干燥、使身体和水等应暖者变暖。
同样，佛语之日也生起正见、遮止邪见、使所化田中善根谷物等成熟、干涸爱欲之泥、使诸魔因欲而贫乏、使所化放逸者生厌而受煎熬。因此应恭敬听闻佛语。
如同石灰石被火烧后被水毁坏一样，烦恼随眠之石被智慧火遍烧后，以三摩地水净化而毁坏。此智慧若无听闻正法则不能生起，因此应恭敬听法。
虽负文句之担，若不了知义理则不能获得其义，如同童子颈上系有宝藏遗嘱文书。因此即使多闻也应为了了知义理而精进于听闻经典之义。
如同不观察的守夜人说'未睡'却被盗贼所害，同样，仅执着于声音的多闻者若不观察也会被烦恼敌所害。

།སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་དོན་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་ན་མེད་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་གཟུང་པ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ རོལ་མོ་མཁན་རྐུན་པོས་འཇིགས་ནས་མི་ཉལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གླུ་ལེན་བཞིན་དུ་བཅོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ལོང་བ་མེ་མར་འཛིན་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་དོན་མངོན་པར་མི་ཤེས་པའི་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་མཉན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་འཆོས་པ་དང་། སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སོ། །ཉོན་མོངས་དགྲ་ རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང་།།ངན་འགྲོ་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་ཏེ་། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པས་འཆོས་པ་དང་སྐྱོབ་ པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་དོན་གཟུང་པ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།།ལེགས་པར་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་ན་ཕན་ཡོན་ལྔ་ཡོད་དེ། ལམ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། ལམ་བཟང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། །འབྲོག་དགོན་པ་ལས་རྒལ་བའི་དབུགས་འབྱིན་ པ་དང་།བདེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་དག་པར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་ན་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་བཟང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་ པར་བྱེད་པ་དང་།འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ལས་རྒལ་བའི་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་ངན་སོང་ལས་མཆོངས་ཏེ་བདེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། འདོད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་དག་པར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་མཉན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་། མ་མཉན་པ་ལས་ མ་ཡིན་པས་གུས་པར་མཉན་པར་བྱའོ།།རྒྱུ་བསགས་པ་རྣམས་ནི་ཅུང་ཟད་མཉན་པས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་ཐོས་ནས་གབ་སྟེ་འདུག་ནས། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཐོས་ནས།འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལས་ལོག་པ་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནི། ཉོན་མོངས་པས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་དུ་ཚོལ་ བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་།གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདོད་པས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གླེང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་དུ་སྤོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བཀུར་སྟི་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྣམ་པར་སྨད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ དང་།ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་སོང་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་འགྲོ་དག་ཏུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འབབ་པར་འདོད་པ་ཡང་ད་ནུར་མེ་ རབ་ཏུ་འབབ་པའི་བུ་གར་སྦལ་པ་འཇུག་པར་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ལྟོས་ཤིག་།ཁྱོད་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བར་འཇུག་པར་འདོད་དམ་ཞེས་སྤྱོ་བ་ཐོས་ནས་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དགའ་ཆུ་སྲིན་དུ་གྱུར་པ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཐོས་པ་ལས་སྔོན་ཕྱག་འཚལ་བ་ཙམ་ལ གོམས་པའི་ཕྱིར་ཁ་བཙུམས་ཏེ་འདུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཐོས་པས་ཀྱང་རྒྱུ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །བྱད་སྟེམས་མཁན་གྱིས་བོང་བུར་བྱས་པའི་མིས་དེ་ཤེས་ པའི་བུད་མེད་ཀྱི་ངག་མཉན་ནས།དེའི་སྨན་འདོད་པས་ལྡམ་ལྡུམ་ཐམས་ཅད་ཟོས་པ་དང་། རྡུལ་འཁྲུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསེར་གྱི་ཕྱིར་འབྱུང་ཁུངས་ཐམས་ཅད་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཐར་པའི་ཆོས་འདོད་པས། ཆོས་གང་ཐར་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཆོས་དེ་ནི་ དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་ནས་མཉན་པར་བྱའོ།

如果没有了别智，就没有了解义理，因此应当努力于掌握义理。同样，就像音乐师为了不被盗贼惊吓而睡着，唱着歌却被打劫这样的比喻也可以说明。就像盲人持着火把虽能利益他人一样，持有不能明了义理的闻法也是如此，因此为了了解义理，应当努力听闻义理。
因为佛语契合论典的性相。从词源学来说，因为能调伏和救护，所以称为论典。'调伏一切烦恼敌无余，从恶趣轮回中救护者，因具调伏救护功德故，名为论典此二他无有。'因此，唯有佛语才是究竟的论典，为了获得调伏和救护的功德，也应当努力掌握义理。
依止善说有五种利益：远离恶道、安住善道、度过荒野时的休息、安乐而行、如愿到达目的地。同样，依止正法教授能远离邪见等恶道、安住正见等善道、度过轮回荒野时的休息、跳出恶趣而安乐而行、如愿到达涅槃境地。这些都是从听闻中获得的，不是从不听闻中获得的，所以应当恭敬听闻。
已积累善根者即使稍微听闻也会获得大福德，例如舍利子为某人授具足戒时，一位婆罗门躲着听闻到'出家后破戒会产生十二种痛苦'，因此从即将破戒的行为中回转。十二种痛苦是：烦恼煎迫苦、追求苦、伤害苦、贫乏苦、怀疑苦、诽谤苦、远离苦、不受尊重苦、呵责苦、执著苦、来世恶趣异熟苦、即使生善趣也因烦恼众多而难以修梵行的等流苦。
就像想要跳入火坑的青蛙看到别人说'你想跳入烈火中吗'而回头一样。又如法喜转生为鳄鱼时，仅仅听到'佛'的声音，因为往昔曾习惯顶礼，所以闭上嘴巴。因此，即使稍微听闻，已积累善根者也能使善法增长，所以应当努力听闻佛语。
就像被咒术师变成驴的人听到知道此事的女子的话后，为了得到解药而吃遍百草，淘金者为了得到黄金而清洗所有可能的来源一样。同样，为了自己解脱，想要获得解脱法，认为一切正法都从听闻中获得，因此应当听闻。

།སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དང་ཁྱབ་པ་དང་། །རྟག་པ་དང་ནི་ཐབས་མེད་དང་། །གནོད་པ་མང་དང་འཇོམས་བྱེད་པའི། །ལུས་དང་འདྲ་བའི་ནད་མེད་དོ། །འདིས་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་འདི་ལ་སྐྱོན་དྲུག་པོ་ ན་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དང་།ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་། བར་ཆད་མེད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། གསོར་མི་རུང་བ་ཉིད་དང་། གནོད་པ་མང་བ་ཉིད་དང་། སྲོག་འཕྲོག་པ་ཉིད་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །སྨན་པའི་ཕུལ་གྱིས་ནད་འདི་དག་། གཏན་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡི། །སྨན་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་པ། །རྫས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་གསུངས་པ་ཡོད། །འདི་ནི་ལྷག་པའི་རྙེད་པ་སྟེ། །རིན་མེད་པར་ཡང་རྙེད་པ་ཡིན། །བདག་ཉིད་འབད་པ་མེད་པར་ནི། །ནམ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱོན་རྣམས་མ བསལ་ན།།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་མི་འགྲུབ་བཞིན། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་མ་ཞི་བའི། །སེམས་ལ་ལམ་ནི་མི་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རིན་མེད་པར་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལས་རྙེད་ཀྱི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གུས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པར་བྱའོ། ། རྒྱུ་གསུམ་དག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་མཉན་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། སྤངས་པས་ནི་བོང་བ་དང་པགས་པ་སྐམ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ཚ་བར་བྱ་བས་ནི་ལྕགས་དང་ཟངས་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །བརྡུང་བས་ནི་རྩཝ་མུན་ཛ་དང་བལ་བ་ཛ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ། སྡང་དང་བག་མེད་རྨོངས་རྣམས་ནི། །དད་དང་སྐྱོ་དང་རྟོགས་པ་སྟེ། །མཉན་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མཉན་བྱས་ན། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དོན་ངེས་ལས་འབྱུང་། །གང་གིས་ཡོན་ཏན་ནམ་གང་གི སྐྱོན་ཐོས་པས་ཤེ་ན།དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། །སྐྱོན་ནི་སྡིག་འདོད་སྲིད་རྟེན་ཅན། །དེ་སྡིག་པ་དང་འདོད་པ་རྣམས་དང་སྲིད་པའི་ཡིན་ནོ། །དོན་གང་གིས་ངེས་པ་ཐོབ་པས་ཤེ་ན། མཚན་ཉིད་རྣམ་གཉིས་དེ་རྒྱུ་དང་། །འབྲས་བུར་ངེས་པ་འབྲེལ་པ་ཡིན། །མཚན་ ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དག་གི་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་ན་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་གུས་པར་བྱའོ། །ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་འདས་པ་དང་། །ཉེས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དག་གིས་མཐུ་བཅོམ་པས། །དེང་སང་ལེགས་པར་བཤད་པ་ མཐར་གྱུར་ཏོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་དེང་སང་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། ནུབ་ལ་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཉན་ པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཉན་པ་པོ་ཡིན་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་འདས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་འདོན་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཐོས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དོན་བཤད་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལོག་པར་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་བཅོམ་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྟོགས་པ་ཉམས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ གི་དོན་དུ་སྟེ།དགེ་སློང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ནུས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་དང་དོན་གཉིས་ཀྱི་ལུང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་ པའོ།།གཞན་ཡང་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། ཉེས་པར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐུ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ ཡང་དག་པར་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།

痛苦经历和遍及，常有且无可救治，众多危害和摧毁，无有如身体之病。这说明身体的疾病有六种过患：与痛苦相连、遍及全身、持续不断、无法医治、危害众多、夺取生命。
最殊胜的医生能够，永远根除这些病痛，具足八支分的药物，说是众多药材聚集。这是殊胜的获得，无价亦能获得，若无自身努力，永远不能成就。
如同不除诸过患，精华便不能成就，如是心未寂静时，道亦不能安住。这也是从无价听闻正法中获得，而非从其他获得。因此应当恭敬听闻佛陀教言。
由三种因缘使外在事物成为可听闻之物：通过舍弃如石块和干皮等；通过加热如铁和铜等；通过捶打如文阇草和跋罗婆草等。
同样地，嗔恨、放逸、愚痴，信心、厌离、了悟，成为听闻事物的三种因。这又从何而生？具缘者若能听闻，功德过患义理决定而生。从何处听闻功德或过患？三宝之功德，过患则是罪恶欲望依处。那是罪业、欲望和有之过患。
由何义理获得决定？二种相及因果，决定相互关联。二种相即蕴等的自相和共相。因果相关之相即无明和行等的，以及苦和集等的。
因此应知这些功德在听闻正法时存在，应当对此恭敬。听闻之人大多背离，受持之人大多已逝，由于邪说力量摧毁，如今善说已至终点。
此偈颂显示如今在两方面佛法衰败的四种情形，以及趋向没落。'听闻之人大多背离'表明在在家众方面听闻衰败，因为他们大多是听闻者。
'受持之人大多已逝'表明出家众方面诵持衰败，因为他们大多是受持者，为持守所闻故。'由于邪说'表明对此义理解说衰败，因为是错误解说故。
'力量摧毁'表明证悟衰败，为何义故，为比丘行果证悟之义故，因为不能发挥作用故。这简要归纳为两种衰败：文义二者的教法衰败和证悟衰败。
此外，由听闻之人背离和受持之人大多已逝表明闻法衰败，由邪说表明正确思维衰败，由力量摧毁表明正确修习衰败。

།དེང་སང་ལེགས་པར་བཤད་པ་མཐར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུབ་ལ་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པར་རིག་པར་བྱས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཅུང་ཟད་ལུས་པ་ དེ་སྲིད་དུ་འདི་མཉན་པ་དང་གཟུང་བ་དང་དོན་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་དད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འབད་པར་བྱའོ།།དེང་སང་ཐུབ་པའི་གསུང་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པའང་ཉུང་། །དངུལ་དང་གསེར་དུ་འབྱེད་པར་འགྱུར་བའང་ཉུང་བར་གྱུར་། །དེ་ལྟར་ལུང་དང་རྟོགས་པ་ དག་ལ་འབད་ཞན་པས།།སངས་རྒྱས་ཉི་མ་མཐར་ཕྱིན་དྲི་མ་མེད་འདི་ནུབ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མ་ནུབ་པ། །དེ་སྲིད་ཇི་བཞིན་དོན་རྣམས་དབྱེ་ལ་འབད་པར་གྱིས་། །ཐུབ་པའི་གསུང་གི་སྣང་བ་ནུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །འགྲོ་བ་ཀུན་དུ་མུན་པ་གཅིག་པུའི་ཐིབས་པོར་ འགྱུར།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་མུན་པ་གཅིག་པུའི་ཐིབས་པོ་མི་འབྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པ་ལ་དད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རིགས་པར་བྱའོ། །སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་བྱུང་བ་སྐྱེ་བའི་མིག་གི་ རབ་རིབ་ཞི་བར་མཛད་པ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི།།འབྱུང་གནས་སེམས་ལ་ཞོག་ཤིག་གང་ཕྱིར་འདི་ནི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་དང་། །ཉོན་མོངས་པ་ཡི་དུག་ཀུན་སེལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་པས་དོན་ཡང་དག་པར་བསམ་པར་གྱིས། །རྒྱུ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གུས་པར་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ནི་གསུང་དག་མཉན་པར་བྱ་བའི་རིགས།།རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཞལ་ནས་བྱུང་བ་དང་། མིག་ཞི་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བའི་བདུད་ རྩི་ཡིན་པ་དང་།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དོན་བཟང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་མཛད་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། རྒྱུ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གསུང་བ་པོ་དང་། གསུང་དང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་འདི་ནི་མཉན་ན་སིམ་ པར་བྱེད་པ་དང་།བསམས་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟོགས་ན་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྗོད་ན་བཟང་བ་དང་། འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནོར་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྱོན་བདུན་འཁྲུ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་བཀྲ་ ཤིས་པ་ཉིད་དང་།གཏན་གྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཚེ་ལ་ཕན་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དགོངས་པ་འཇམ་པ་དང་། དོན་དང་མཐུན་པ་དང་། འདུལ་བ་དང་མཐུན་པ་དང་། དུས་ལ་བབ་པ་དང་། རན་བར་བཤད་པ་དང་། བསོད་ ནམས་འདྲེན་པ་དང་།ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པ་དང་། དགའ་བ་འདྲེན་པ་དང་། སྐྲག་པ་སེལ་བ་དང་། མྱ་ངན་སེལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བ་སྟེ། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ལ་སྐྱོན་ནི་ཆེན་པོ་གཉིས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་རིངས་པར་གུས་པར་མཉན་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་གསུམ་དག་གིས་པགས་པ་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྣུམ་བསྐུ་བ་དང་། མཉེ་བ་དང་། བསྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བྱའོ། །གསུམ་པོ་དག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་འབྲོག་དགོན་པའི་ལམ་ལས་བདེ་བར་རྒལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་བརྒྱགས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། བཞོན་པའི་སྟོབས་དང་། སྟོན་པ་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པའི་ལམ་ལས་དེའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །འདི་གསུམ་ཆར་ཡང་ཐོས་པ་ལ་རག་ལུས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི གསུང་ལ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ།འདི་ལྟར་མི་དགེ་བ་ལས་དགེ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སོ།

现在善说已达到终点。这是表明已到达西方。如是了知佛语已完全衰败且不会长久住世，因此具信者们应当尽力于在其稍有余留之时听闻、受持并如理修行。
如今能说佛语者甚少，能辨别金银者亦少。如是于教证二者勤修微弱，无垢佛日已达终点而沉没。
是故乃至一切未沉没之时，应当精进如实分别诸义。若佛语光明沉没，一切众生将陷入唯一黑暗之中。
因此，乃至未生起唯一黑暗之时，具信者们应当极为恰当地听闻佛语，以便如实详细分别正确之义。
请将从导师口中所出、能息除生起眼翳、吉祥之源置于心中，因为这是众生耳中甘露，能除一切烦恼毒，故当如理思维其义。以此等因缘应当恭敬常听佛语。
何为因缘？因为此是从如是口中所出，能息除眼翳，是吉祥之源，因为以善妙文字本身即是众生耳中甘露，因为以善妙义理本身能除一切烦恼毒，即是以此等因缘。如是已说明说者、所说及义理三者圆满。
此佛语若听则令人欢喜，若思则令人领悟，若证则令人解脱，若说则善妙，因成就七圣财故具足财富，因洗涤七过故具足福德，因是一切功德之先导故具足吉祥，因摄受永恒梵行故有益于寿命，自性清净，意趣柔和，契合义理，契合律仪，契合时宜，善说适中，引生福德，引生智慧，引生欢喜，除去恐惧，除去忧愁，除去烦恼。
总之，佛语具无边功德，而有两大过患：极难获得且不长久住世。因此应当极其迅速恭敬听闻。
由三种因缘使皮革变得柔软：涂油、揉搓及烘烤。如是心亦由闻、思、修而成。因此为使心调柔，应当精进于闻等。
由三种力使行于道路者能安然度过荒野：粮食之力、坐骑之力及向导之力。如是行于轮回荒野道路者亦由布施力、持戒力及智慧力而度。此三者皆依赖闻法。
仅以对佛语的信心也能降伏大罪，因为善法胜过不善法而具力。

།འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཅུ་དག་གིས་ཏེ། འདུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་གཉིས་འབད་པ་དང་མ་ འབད་པར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་དག་དང་། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཉིས་སམ་གཅིག་གིས་ཀྱང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ས་ཐམས་ཅད་དང་ས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་བཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། འབྲས་བུའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ དང་ངན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་འབྱུང་ལ། མི་དགེ་བའི་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པའི་བར་དུ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་འཆད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་འདི་ལྟར་དགེ་བ་ནི་མི་དགེ་བས་དུས་རེ་ཞིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཆད་པ་ཡིན་ གྱི་མི་དགེ་བ་ནི་དགེ་བས་གཏན་དུ་ཡིན་པས་སོ།།ཆུང་ངུས་མང་པོ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་འདི་ལྟར་སྤོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པས་སོ། །སྤོང་བའི་ཁྱད་ པར་གྱིས་ནི་འདི་ལྟར་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པས་མི་དགེ་བ་སྤོང་གི་དགེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དང་བདུད་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དཔེ་རྣམས་ནི་སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་དང་། སྐྱོན་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རི་དང་། སེང་གེ་དང་། རི་དགས་ཀྱི་ཁྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་དེ་དང་ས་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་དང་པོའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། མི དགེ་བ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བ་གཞན་འདྲེན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།།བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་ལྡན། །ས་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་གཉིས་ཉིད། །འཆད་དང་ཆུང་ངུས་ཡང་དག་འཇོམས། །སྤོང་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་གསུང་འདི་ནི། །སྨན་དང་གྲུབ་དང་གཏན་དུ་དང་། །ནད་ཀུན་འཇོམས་དང་གཉིས་མེད་དང་། །ལེགས་འཐོབ་ལེགས་བརྟེན་བསྒྲུབ་དཀའ་ན། །ནད་དྲག་ཡུན་རིངས་སུ་མི་སྟེན། །མི་ཤེས་པ་ནི་བསྟན་ནུས་ཀྱི། །གང་ཞིག་དེ་མི་འདོད་པ་ནི། །གཉེན་པོ་བྱ་བའི དགྲ་ཡིན་པས།།དེ་བཅོས་མི་རུང་རིག་པར་བྱ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོས་སུ་མི་རུང་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་བརྟེན་པ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཏུ་བྱའོ། །དམ་པ་རྣམས་ལས་གང་ཟག་གཉིས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་དམ་པའི་ཆོས་མི་ཉན་པ་དང་། གང་ཞིག་ཕན་ཡོན་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཉན་པའོ། །དེ་ལ། དོན་དུ་མི་གཉེར་རྒྱུད་གཡེང་དང་། །རྨུགས་དང་གཉིད་ལོག་མི་ཉན་པའོ། །ཕན་ཡོན་ལ་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ། །རྙེད་སོགས་འདོད་སྡང་བཅས་མི་བརྟེན། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་ཉན་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་དང་། ཕན ཡོན་ལ་མི་བརྟེན་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཏུ་བྱའོ།།གསུང་དང་རྣ་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་དང་ཤེས་རབ་བགེགས་མེད་པ། །ལྔ་ནི་གང་ཕྱིར་རྙེད་དཀའ་བས། །དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་གསུང་མཉན་བྱ། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་རྙེད་ གྱུར་ཅིང་།།དད་དང་ལྡན་ཡང་བློ་ཆུང་དག་།ཡི་དགས་མགྲིན་པ་ཁབ་འདྲ་བར། །དེ་ནི་བཏུང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ལྔ་པོ་རྙེད་པ་དང་། དེ་བཏུང་བར་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།

如果问这是如何了知的？是以十种差别：由造作的差别，善与不善二者是以勤作与不勤作而显现造作的缘故。
由行相的差别，是如实正确与颠倒的行相的缘故。
由相应的差别，是与三善根及二或一不善根相应的缘故。
由地的差别，是一切地及一地性的缘故。
由果数的差别，是五果及四果的缘故。
由果究竟的差别，是殊胜时与恶劣时的缘故。如是善果生起直至八万大劫，不善果则持续至中劫。
由正断的差别，如是善为不善所暂时正断，而不善为善所永断的缘故。
由少能正灭多的差别，如是一刹那断道能正灭无始以来入于多种违品的缘故。
由断的差别，如是对治生起则断不善，而善则不然的缘故。
由方分的差别，如是于受持善法与不善法上，佛及眷属与魔为其方分，如其次第。
诸譬喻是：光明、黑暗、药物、过患、金刚、山岳、狮子、兽群等等。
虽与彼善是一地，但应知由前三种差别，不善具有力量。
又因压制不善而引生其他对治善法的缘故。
摄颂曰：'造作行相相应性，地性果数二种性，断与少能正断除，断除方分之差别。'
此佛语如是：'如药如成就，如永恒，如灭一切病，如无二，如善得善依难成就。'
重病长期不依止，能示现无知者，若有不欲求者，是对治之敌故，应知彼不可治。
是故若成不可治则不应理，当以此想而精进依止佛语。
于诸圣者中有二种人应当呵责：一者不听闻正法者，二者虽听闻而不获功德者。
其中：'不求义利心散乱，昏沉睡眠不听闻，于诸功德慧紊乱，求利等具嗔不依。'
是故若成不听闻则不应理，若不依功德则不应理，当以此想而精进断除如是所说过患。
'言教与耳根，欲求及智慧，无碍此五者，难得故应闻，如来之教法。'
'虽得正法已，具信小慧者，如饿鬼咽喉，细如针难饮。'
是故乃至获得五者，乃至能饮，皆当精进于听闻正法。

།ཟབ་མོ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས། །ཐུབ་པའི་ གསུང་ནི་རྙེད་དཀའ་སྟེ།།དེ་མེད་པར་ནི་ཐར་པ་མེད། །ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །དེ་ཕྱིར་གུས་པར་མཉན་པར་བྱ་། །འདི་ལྟར་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུར་སྡུག་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད། །ཕུལ་བྱུང་ངེས་པར་འབྲས་བུ་མི་ཟད་འཐོབ་པ་བདེར་ནུས་ཀྱི་། །ཐབས་གཞན་མེད་ལ་སྒྲུབ་པ་པོ་ཡང་ མེད་ཅིང་གང་ཞིག་ལ།།མ་བྱས་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད་པས་དེ་བྱ་མོད། །ཐུབ་པའི་གསུང་ནི་འབྲས་བུ་དང་། །དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་ལྡན་པ་ནི། །ཐོས་པའི་དུས་དང་བསམ་པ་དང་། །བསྒོམ་པ་དག་ནའང་རྗེས་སུ་འཛིན། །གོ་འབྱེད་ངེས་ཚིག་བཟང་པོ་ཡི། །ཡོན་ཏན་གཉིས་ལྡན་ཐུབ་པའི་ གསུང་།།དོན་དང་ལྡན་ཞིང་ཇི་འོས་དང་། །ཕན་དང་གཏན་གྱི་འབྲས་བུར་ལྡན། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་འབྱུང་གནས་ཡིན། །ཐབས་བདེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བས། །དེ་ཕྱིར་འགྲུབ་པ་དོན་གཉེར་སྲོག་འགྱུར་བ། །དད་དང་ལྡན་པས་འདི་ལ་བརྟུན་པར་བྱ། །མི་ཤེས་པ་དང་ ཐེ་ཚོམ་ཤེས།།ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་དང་། །བདེན་པ་རྣམས་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ། །དམ་ཆོས་མཉན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་གསུངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ནི་བཞི་པོ་འདི་དག་ཏུ་འདུས་ཏེ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་བཟློག་པའི་ ཕྱིར་རོ་།།སེམས་ནི་སྲོག་ཆགས་པདྨ་འདྲ། །སྟོབས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གླན་། །དེ་ཕྱིར་དོན་གྱི་རོ་རྙེད་ན། །དེ་ལ་གཡོ་བ་མེད་པར་གནས། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་གླན་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ནི་གཏན་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ ཕྱིར་དང་།ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་དང་ཚེ་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་སྦྱོར་བ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །ཆགས་ཟད་ཆགས་པ་འཕེལ་བྱ་སྟེ། ། དེས་ནི་བདག་ལ་ཆགས་ཟད་བྱ། །གཞན་ལ་ཆགས་པ་འཕེལ་བར་བྱ། །ཉོན་མོངས་མྱ་ངན་འདས་པ་སྤང་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་དག་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མི་འཐོབ་བོ། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེ་དེ་ཟད་འཕེལ་རྒྱུ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་རྩ་བ་གཉིས་སུ་གསུངས། །དེ་འཕེལ་རྒྱུ་ནི་དེ་བཞིན གཤེགས་པའི་ཆོས།།འདི་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཅི་ནས་ཁྱོད་ལ་ཆོས་འདི་ནི། །འབྲས་བུར་བཅས་འགྱུར་དེ་ལྟར་འབད་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སྦྲང་བུ་ཁ་ཆུའི་ཟར་བུས་བཅིངས་པ་གང་དག་འཆིང་བ་དེར་བཅིངས་པའི། །རྒྱུ་ནི་སྟོབས་མ་ཡིན་གྱི་དེ་ དག་ཉམ་ཆུང་ཡིན་ལྟར་དེ་བཞིན་དམན་པ་དག་།ཡོངས་སུ་གཟུང་ལ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་འཆིང་བ་རང་གི་ཉམ་ཆུང་ཉིད་ལས་སྐྱེས། །དེ་ཕྱིར་སྦྲང་བུ་འདྲ་བར་བློ་ལྡན་རང་ལུས་བཅིངས་པས་འཆི་བར་འོས་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྲང་བུ་དང་འདྲ་བར་ལུས་ཀྱིས་བཅིངས་པས་འཆི་བར་མི བྱའོ་སྙམ་ནས།།རང་གི་བློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་དགུ་གཡང་སར་འབབ་པ་དང་། །ལོང་བ་བཅིངས་དང་དབུལ་པོ་དང་། །ནད་བཏབ་དཔུང་གཉེན་མེད་པ་དང་། །འབྲོག་དགོན་ཡུན་རིང་ལམ་ཞུགས་དང་། །དགྲ་རྣམས་མང་པོ་རྣམ་མང་དང་། ། མང་པོ་དག་གིས་གཞོམ་བྱ་བ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པར། །སྐྱོབ་པ་མེད་པས་དེའི་གསུང་མཉན་དེ་ལ་གཡང་སར་འབབ་པ་ནི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོང་བ་ནི་མ་རིག་པས་མདོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བཅིངས་པ་ནི་སྲིད་པའི་འཆིང་བས་སོ། །དབུལ་བ་ནི འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ནི་ནད་འབྲས་དང་འདྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དཔུང་གཉེན་མེད་པ་ནི་མགོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲོག་དགོན་པར་ཡུན་རིང་དུ་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི ཡུན་རིང་དུ་འཁོར་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགྲ་རྣམས་མང་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་རྣམས་སོ།

由于未修习甚深法义，难以获得佛陀教言，若无此教言则无解脱。故欲求解脱者，应当恭敬听闻。
如是依此速得无过失，能获殊胜决定不尽果报安乐，无有他法，亦无修行者，若不修习则无安乐，故应修习。
佛陀教言具足果报、义理及文字，于闻思修时皆能摄受。
具足开启理解及善巧词义二种功德的佛陀教言，具足义理、相应、利益及究竟果报。
因为此义是一切成就之源，方便安乐且极难获得，故求成就者应以信心精进修持。
无知、疑惑得以了知，颠倒知见得以遣除，诸谛得以证悟，此乃听闻正法之功德。
所说听闻正法五种利益，皆摄于此四者，因为以二者能遣除无知。
心如莲花众生，应以力勤听闻正法，因此若得义理之味，则能安住不动。
是故应以力勤听闻正法。为何如此？因为正法能永远利益安乐，极难获得，无有困难即可修习，法与生命无常，应当反复修习，修行方式唯一。
总之，修行菩萨应，灭贪增长爱，以此灭自贪，增长对他爱。
为断烦恼及涅槃，彼二不得菩提果，智慧慈悲是彼因，故说菩提有二根。
增长彼因即如来法，除此之外别无他法，是故汝当精进修持，令此正法具足果报。
如蜜蜂为唾液丝所缚，彼等系缚非因力大，而是因其力弱，如是下劣众生，执著所生系缚源于自身力弱，是故智者不应如蜜蜂为身缚而死。
是故不应如蜜蜂为身所缚而死，为增长自己智慧力量，应当恭敬听闻正法。
众生堕入深渊，盲者被缚贫穷，染病无有护佑，长久行于旷野，众多敌众围攻，为众多人所害，除佛陀外别无救护，故应听闻佛语。
其中堕入深渊是指趋向恶趣转生。盲者是为无明所蔽。被缚是为轮回所缚。贫穷是离七圣财故。
第十品终。
染病是指如病苦般的诸取蕴。无有护佑是指无有依怙。长久行于旷野是指长久行于轮回道路。众多敌众是指烦恼、随烦恼及由此所生诸业。

།རྣམ་མང་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་དག་དང་། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་དག་དང་། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་ པ་དང་།སྐོམ་པ་དང་། གནོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། རྡེག་པ་དང་། ན་བ་དང་། རྒ་ཤི་དག་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །མང་པོ་དག་གིས་གཞོམ་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པ་དང་། འཇོག་པ་ནི་སྐྱེ་དགུ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ཡིན་ པས་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པ་ལ་གུས་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ།།གུས་པར་བརྩོན་པ་ནི་དགེ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་བཅུ་དག་གིས་དགེ་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་དོ། །བཅུ་པོ་གང་གིས་ཤེ་ན། རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟེན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་འདོད་པ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྒྱུས་ཀུན་ནས་བསླང་བས་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་པ་དྲག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱེད་པའི་ཚེ་གུས་པར་བརྩོན་པའི ཕྱིར་དང་།ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྩོན་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞིང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །གཞི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དངོས་པོ་མང་པོ་དང་གྱ་ནོམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཕན་པ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །མཇུག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་པོ་མཐོང་ན་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དགའ་བ་ཉིད་དག་གིས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། རྟེན་དང་དང་པོ་ཀུན་ནས་བསླང་། །དྲག་དང་ཡང་དང་ཡང་བརྩོན་ཉིད། །ཞིང་དང་གཞི་དང་བྱ་བ་དང་། །མཇུག་ཉིད་དང་ནི་འཁོར་ཉིད་དང་། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ། དགེ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འདོད། །མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པ་རིགས་པར་བྱའོ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གནས་མ་མཐོང་བ་ཡིས་ནི་སྔོན། །ལེགས་གསུངས་འདི་ཐོས་ནས་ནི་དྲང་སྲོང་ནོར་ཉོས་པ། །བ་ལང་རྫིས་ནི་གོས་ཀྱི་ཐ་མར་པ་མེད་ཅིག་།བཅིངས་ལྟར་ཟོང་མེད དགོས་ལ་བརྟགས་ཏེ་སེམས་ལ་འཛིན།།ཐུབ་པ་ཡིས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི། །ཕྱེད་ཙམ་དག་ཀྱང་རང་གི་སྐུ་ཡི་རིན་གྱིས་བསྒྲུབས། །རིན་ཐང་ཆེན་པོས་བརྙེས་ན་འོན་ཀྱང་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་རིན་མེད་པར་ཡང་སྟེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ལེགས་ལྡན་འདི་ནི་ཚུལ་ བཟང་ཆུ་བོ་ཚོལ་བ་ཅན།།མཆོག་དང་མཆོག་ཚོལ་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་ཤེས་པའི་ཡིན། །དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་ཕྱེ་ནས། །རང་གི་སྲོག་གི་རིན་གྱིས་ལེགས་གསུངས་ཉོ་བ་མཛད། །སྲིད་པ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚེ་འཐོབ་ན་། །དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་པར་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། ། ལེགས་པར་གསུངས་པས་སྟེངས་འགའ་ན་ལན་འགའ་ཞིག་།ུ་དུམ+Wཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡི་། །ཇི་ལྟར་ཉི་མ་དག་ནི་ཤར་བ་ན། །པདྨ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཁ་འབྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་ཀྱང་ཤར་བ་ན། །བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དག་པར་འགྱུར། །བསམ པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དའི་རྒྱུའི་རྩ་བ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མང་པོ་འབྱུང་བ་དག་མི་མཉེས་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།

众多是指三苦以及忧愁等，寒冷、炎热、饥饿、干渴、伤害、束缚、殴打、疾病、衰老死亡等。
被众多所摧毁是指长时间。因此，听闻和领受佛陀教言是如此众生的救护，所以应当恭敬精进于听闻佛陀教言。
恭敬精进则会具有善业力。如是，由十种因而具有善业力。
何为十种？由所依自身，即依止具足戒律、闻法、少欲等功德故。由最初发起，即以因缘发起欲行，具有大心故。由猛烈精进，即行持时恭敬精进，再三精进，即恒常精进故。
由福田，即四种福田：众生、受苦者、恩人及具殊胜功德者。由基础，即众多事物及殊胜差别故，断除杀生、不与取等差别故，布施、持戒、修行差别故。
由行为，即利益差别故。由结果，即作已生起欢喜作意分别而增长故。由眷属，即令他人趣入、称赞，见同法者极为欢喜故。
由回向，即回向涅槃及无上正等正觉故。
总偈曰：
所依及最初发起，猛烈及再三精进，福田、基础及行为，结果以及眷属性，由于回向性，善业具力量。
不善业亦当如是随理类推。
大仙未见处所时，闻此善说后，如牧牛人以衣角系无价之仙人宝，观察无价之需而心中受持。
佛陀善说偈颂，即使仅半偈，亦以自身为价而求得。虽以大价获得，然愚者们即使无价亦不依止。
具善者此求善法之河，求胜解胜劣者。彻知其精要后，以自命为价购求善说。
若有轮回必定获得生命，然彼多无义而尽。善说偶尔显现，如优昙钵罗花。
如日轮升起时，莲花成熟开放，如是如来出世时，意乐成熟清净。
意乐圆满成熟之因根本即是听闻正法。因此，为使意乐尚未成熟故不令诸佛出世不悦，应当为令相续成熟而精进于听闻正法。

།སྦྱངས་པའི་ཡན་ ལག་རྣམས་འགྱུར་ད་ལྟར་ནི།།དགེ་སློང་ཚོགས་ཀྱང་བྱམས་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་། །སྡོམ་བརྩོན་སྐྱེ་བོ་དགེ་འདུན་ནང་དག་ཏུ། །དོགས་མེད་རྟགས་མཚན་ཅན་དང་བྱ་ཐོགས་རྒྱུ། །སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་ས་ནི་གང་ཡིན་པ། །ཀྱེ་མ་ཇི་ལྟར་འབྲས་ཀྱི་ས་དག་བྱེད། །འདིར་ནི་ ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་དུས་རིང་དུ།།གནས་པར་མི་འགྱུར་བར་ནི་དོགས་པར་འགྱུར། །འདིས་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། རང་གི་དོན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པ་ཡུན་ཐུང་དུ་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་མཉན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། བཅང་བ་དང་། དོན་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་དག་གིས་འབད་པར་བྱའོ། །འགྲོ་བ་འདི་ཡི་དོན་དུ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་གང་བསྟན་པ། །དེ་དག་དྲན་ནས་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་། །བསྟན་པ་ངན་ལའང་གནས་བགྱི་ན། །ཕན་པར་གསུངས་དང་ཕན་མཛད་པའི། །ཁྱོད ཀྱིས་བསྟན་པ་ཅི་སྨོས་ཏེ།།མགོ་ལ་མེ་ནི་འབར་གྱུར་ཀྱང་། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་མི་བགྱི་ལགས། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ལུས་ཅན་འདི་ནས་ཤི་ནས་ཀྱང་། །དམ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འཕྲད་འགྱུར་རམ། །མི་འགྱུར་ རྣ་བ་འཐོབ་པ་དང་།།སུ་ཞིག་དམ་ཆོས་འཆད་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས་པས། །དེ་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་འབད་པ་ཡིས། །སྟོན་པའི་གསུང་ནི་མཉན་པར་བྱ། །གནས་སྐབས་འགྱུར་ཞིང་གནས་པར་མི་མངོན་ལ། །སོང་ཞིང་སོང་བ་མི་འོང་གསར་དུ་སྐྱེ། །འོན་ཀྱང་བདག་དང་བདག་ གིར་འཛིན་འཇུག་པ།།འགྲོ་བ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་ཡིས་མིད། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཇི་ཞིག་བསྟན་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྣམ་འཇིག་ཅིང་། །རང་གི་ངང་གིས་སྐད་ཅིག་ཡིན། །གཏན་དང་ཆད་མིན་དེ་དག་ལ། །མི་ཤེས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན། ། གཞན་ཡང་། མི་འཇིག་ལྟ་དང་ཡུན་རིང་འཇིག་པ་ལྟ། །ཞིག་ན་མྱ་ངན་བྱེད་དང་ཞིག་ལྟ་གང་། །དེ་ཡི་ཆེད་དུ་འདུས་བྱས་དག་ལ་ནི། །དེའི་རྩ་བཞི་ཡིས་མི་རྟག་ཉིད་འདི་བསྟན། །དེ་ལ་རྩ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། བདག་གི་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས སུ་བསྟན་ཏོ།།གཅིག་གིས་ནི་དེ་དག་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའོ། །གཅིག་གིས་ནི་དེའི་རྒྱུ་མ་རིག་པས་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལས་མདོར་ན་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཞི་དང་། རང་བཞིན་དང་། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དེ་ ཡང་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་སྤངས་པར་མི་ནུས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ནི་མ་རིག་པས་མིད་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་དགོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མེད་དེ། འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་གོ། །ཕྱོགས་ འདིས་དགོས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གུས་པར་མཉན་པ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཡ་མཚན་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་སྐྱོ་བའི་གཏམ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་སེམས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡ་མཚན་སྐྱེ་བའམ། རབ་ ཏུ་དགའ་བའི་གཏམ་བྱའོ།།སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

现在修学的支分已经改变，比丘僧众也背离慈心，精进持戒者在僧团内部，无疑带有标记并携带器物。昔日禅定之地，哀哉如何成为稻田之地。于此，佛陀教法长久，恐将不能住世。
此处显示比丘们对此教法有四种衰退：以贪著资具为主而衰退少欲知足，对同修梵行者衰退慈心，衰退对自利的精进。如此应知教法将短暂住世，具信者应当以听闻、受持、保存、如法修行等而精进。
为了这些众生的利益，宣说了诸多苦行，忆念彼等，您自身尚且住持劣教法，更何况是宣说利益与作利益的您的教法呢？即使头上燃起火焰，怎能不如是行持？如是观察之后，应当住持佛陀世尊的教法。
众生从此处死后，是否能遇到殊胜正法宝？是否能获得耳根？谁将宣说正法？此事无人能知，因此你们应当精进地听闻导师的教言。
时节变迁而不见安住，逝去之事不复返而新生，然而执著我与我所，此等众生为无明所吞没。若问此偈颂显示何义？诸行无常坏灭，自性刹那，非常非断，于彼等无知而执我与我所。
复次，不坏见与长时坏见，坏已生忧与坏见等，为此对有为法，以彼四根本显示无常性。其中以两种根本显示有为法无我与无我所，一者显示对彼等执我与我所见，一者显示为无明所执持。如是此偈颂略说颠倒我见的所依、自性与因。
彼因无明若离听闻正法则不能断除。是故思维'我不应为无明所吞没'而恭敬听闻正法。如是听闻正法的功德无有边际，此仅是一分而已。由此方便显示真实功德，应当说具足恭敬听闻。
如何以稀有、欢喜、厌离之语作近修故，为令昏沉睡眠者心明净故，当说稀有或极欢喜之语。对散乱心者当令生厌离，为令厌离者心专一故。

།ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཡ་མཚན་སྐྱེ་བ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཀུན་མི་བྱ། །དེ་ཕྱིར་རབ་དགའ་ བསྐྱེད་པར་བྱ།།བྱས་པ་བྱས་ཡིན་ཉམས་པར་འགྱུར། །འདིའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གང་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ མི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ལས་ཉམས་པ་ཡང་དུས་རིང་དུ་ལོན་ན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་འཐོབ་བོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ལས་ཉམས་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་གིས་བྱས་པ་ ཡང་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །གང་བྱས་པ་ནི་མི་བྱ་དེས། །ཡུན་རིང་ན་ཡང་ཞི་བ་འཐོབ། །གང་བྱས་བྱ་ཡིན་དེ་ཡིས་ནི། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ཞི་མི་འཐོབ། །གང་བྱས་པ་ནི་མི་བྱ་དེས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་ཡོད། །གང་ བྱས་བྱ་ཡིན་དེ་ཡིས་ནི།།ཐར་པའང་སྲིད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གཏམ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཉིད་སངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་ལས་སོ། །རེ་ཞིག་གཏམ་ཉོན་ཅིག་།བོང་བུ་ཁུར་ གྱིས་དུབ་པ་ཞིག་ལ་རྟེའུས་བྲོ་བརྡུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་།དེ་ན་རེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་བྲོ་རྡུངས་ཤིག་ངས་ནི་རྣ་བ་བསྒུལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། དེ་བྲོ་རྡུང་བ་དང་། རྟེའུ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེས་རྣ་བ་བསྒུལ་ལོ་ཞེས་གྲག་གོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་ནི་ང་ཆོས་སྟོན་ན། རྣ་བ་གཉིས་ཀྱང་བསྒུལ་བར་མི་སྤྲོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ དང་།ཝ་སེང་གེའི་གོད་ཀྱི་ཤ་འདོད་པ་ཞིག་།སེང་གེའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲངས་ལ་སེང་གེ་ལན་ཅིག་འདྲངས་ཏེ། ཕག་རྒོད་ཆེན་པོ་ཞིག་བསད་ནས་དེས་ཝ་དེ་ལ་འདི་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཁུར་དེ་བཏེག་པར་ཡང་མི་སྤྲོ་ལ། བདག་ལ་ཁྲོས་ཏེ་བསད་ན་མི་རུང་ངོ་ སྙམ་ནས་དེའི་ཚིག་བཟློག་པར་མ་ནུས་ནས།འདི་ནི་བླུན་པ་དང་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ། དེ་ན་རེ་བདག་གིས་ཁུར་འདི་བསྐུར་ན་བྱ་བ་གཉིས་བྱ་དགོས་ཏེ། ཁུར་ཡང་བསྐུར་དགོས། སྐད་ཀྱང་དབྱུང་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཅིག་ཅར་ལས་གཉིས་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་གཅིག་ ཁྱོད་ཀྱིས་བྱོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་།སེང་གེ་ནི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འདོད་ནས། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཕྱུང་ཤིག་ངས་བསྐུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། སེང་གེ་ནི་ཁུར་ཐོགས་སེང་གེ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཝ་སྐད་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གྲག་གོ། །དེ་བཞིན་ དུངས་ནི་ཆོས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཁུར་བསྐུར་རོ།།ང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ལགས་ཙམ་ཡང་བྱོས་ཤིག་དང་དགེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒན་ཞུགས་ཤིག་ཐབས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པས་བུད་མེད་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལས་དེས་དེ་ལ་མ་ བཏུབ་པ་དང་།དེ་ན་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་སྐྱེས་པས་སོ་ཞེས་གསུངས་ལ་འདི་ནི་མི་བཏུབ་པས་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་དད་པ་ཅན་ཡིན་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་མི་འདོད་པས་དད་པའི་རྟགས་རྣམས་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ མཉན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།བུད་མེད་རྒན་མོ་དབུལ་མོ་སྔོན་གྱི་ཁྱིམ་ཕྱུག་པོ་ན་འདུག་འདུག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེར་རྐུན་པོ་ཞིག་རེ་བས་མཚན་མོ་ཁྱིམ་ཕུག་སྟེ་ཞུགས་ནས་མུན་ཁུང་ན་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྫས་བཙལ་བ་ལས་ལམ་ སྣོད་དག་གཅིག་ལ་ཐུག་སྟེ་སྒྲ་བྱུང་བ་དང་།བུད་མེད་དེ་ན་རེ་བུ་རེ་ཞིག་ངས་ཉི་མའི་གུང་ལ་བཙལ་ན་ཡང་ཅི་ཡང་མི་རྙེད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་མུན་ཁུང་ན་ག་ལ་རྙེད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ།

如何说呢？首先生起稀有心：'在诸佛的教法中，你所做的一切都不必再做，因此应当生起欢喜心。已做之事若再做则会退失。'
此中含义是什么呢？在佛陀教法中，从三种菩提开始，无论是从闻所生、思所生、修所生中，对相续所作的一切成熟，都不必再做。即使从善根退失很长时间，当精进修持时也必定获得殊胜。因此应当生起'我从成熟中未曾退失'的欢喜心。
若再做已做之事则会退失，如外道入定者一般。已做之事不必再做者，即使经过长时也能获得寂静。若再做已做之事者，即使经过极长时间也不能获得寂静。已做之事不必再做者，有可能成就佛果。若再做已做之事者，连解脱也不可能获得。这两个偈颂的含义也应当与前文相符而解说。
如何宣说欢喜语呢？为了驱除睡意而说欢喜语。且听故事：有一头疲于负重的驴子，小马对它说'让我们跳舞吧'。驴子说：'你跳舞吧，我摇耳朵。'于是小马跳舞时，驴子为了配合小马而摇耳朵。你们若为我说法，连耳朵都不愿意摇一摇吗？
又有一只想吃狮子剩肉的狐狸，跟随狮子而行。狮子有一次饥饿时捕杀了一头大野猪，对狐狸说：'把这个拿去。'狐狸因为力量微弱，既无法举起这个重担，又担心若违背狮子的话会被杀死，无法拒绝狮子的话。知道狮子愚笨且傲慢，就说：'若我负此重担需做两件事：既要负重又要发声，我无法同时做两件事，请你做其中之一。'
狮子因为傲慢不愿发声，就说：'那你发声，我来负重。'据说狮子负重时，狐狸为了配合狮子而发声。同样，我为说法而负重，你们为了随顺我，至少也说声'是的'，这样就会有功德。
又有一个老修行人以不正当方式追求女人未遂，就说：'世尊说女人的心思要用男人来满足，这个不答应就违背了经典。'据说是这样传说的。同样，你们有信心却不愿听正法，这就违背了'具信者必定欲闻正法'的经典。
又有一个贫穷老妇人，以前住在富贵人家。一个小偷心存觊觎，夜晚钻入房中，在黑暗中用双手摸索财物，碰到器皿发出声响。那老妇人说：'孩子啊，我在正午寻找都找不到任何东西，你在黑暗中怎么可能找到呢？'据说是这样传说的。

།དེ་བཞིན་དུ་བློ་རྣམ་པར་གསལ་བ་སྣང་བ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་རེ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་རྙེད་པར་དཀའ་ན།གཉིད་ཀྱི་མུན་པས་ནོན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བྷར་ཏའི་གཞུང་ཀློག་པ་ན་ལུས་སྐྱེས་ངུས་པ་དང་། ལེགས་ལྡན་ཅི་སྟེ་བཤུམས་སྨྲས་པ་རོལ་རྙེད་མས་ཇི་སྙེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ལྟོས་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། འདི་ ནི་བྷར་ཏའི་གཞུང་ཡིན་གྱི།འདི་དགའ་བྱེད་འགྲོ་བའི་གཞུང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བདག་གིས་ངུས་པ་དོན་མེད་པར་ངུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ང་ཆོས་འཆད་པར་བྱེད་ན་ཁྱེད་གཉིད་ལོག་པ་ནི་ངས་བཤད་པའི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒན་ཞུགས་བསྙེན་པར་རྫོགས་སུ་གཞུག་པར་མ་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་མོ་རྟུལ་པོའི་གཏམ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་ཁྱོད་ཉན་དུ་གཞུག་མ་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཉིད་སངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གཏམ བྱའོ།།སྐྱེ་བོའི་གཏམ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། མི་རྣམས་ཚེ་ནི་ལོ་བརྒྱ་ལ། །མཚན་མོ་ཉལ་བས་ཕྱེད་དུ་བྱས། །དེ་ནི་ཉིན་པར་ཡང་ཉལ་བས། །དེ་ཡི་ཕྱེད་ཀྱང་དུམ་བུར་བྱས། །སྲོག་ནི་གཤིན་རྗེའི་འཁོར་ལོ་སོག་ལེར་ལྡན་ན་གསོན་འདྲར་གང་ཕྱིར་ཉལ་བྱེད་པ། །ཅི་ཞིག་རྙེད་པ་ལས་ ནི་དབུགས་ཕྱིན་ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཤིང་བགེགས་ནི་ཅི་དག་སྤངས།།ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་རྒལ་གཏམ་ཅི་ཡིན་མི་བྱ་བ་ཡི་ངེས་པའི་ལས་ནི་གང་ཞིག་ཐོབ། །ཕྲ་རྒྱས་མེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲེགས་སྲིད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གང་ཞིག་འདས་པ་སྨོས། །འདིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཉིས་ དག་གིས་སྲོག་དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་ལས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་གསོན་པ་དང་འདྲ་བར་ཉལ་བར་རུང་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཡང་དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་ལ་བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་དུ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མི་ འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།།འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གང་ཞིག་ཐོབ་པས། ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་དང་། ཡང་འབྱུང་བ་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་།སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་བའི་ལས་སྤངས་པ་ལ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་པའི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྟེ། ཡང་འབྱུང་བ་ནི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཤིན་རྗེའི་འཁོར་ལོ་དང་སོག་ལེ་ དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྲོག་དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ཞིག་རྙེད་པ་ལས་ནི་དབུགས་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུང་བསྟན་པ་མ་འཐོབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བགེགས་ནི་ཅི་དག་སྤངས། ངན་འགྲོ་རྣམས་ ལས་རྒལ་གཏམ་ཅི་ཡིན་མི་བྱའི་ངེས་པའི་ལས་ནི་གང་ཞིག་ཐོབ།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལས་ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཟད་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་མ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་ བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བགེགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བགེགས་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བར་དུ་དེ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་གི་སྐྱེ་བ་དང་ལས་ཀྱི་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་ཕྲ་རྒྱས་མེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲེགས། སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་ནི་གང་ཞིག་འདས་པ་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་མ་ཟད་ པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

同样地，即便是具有明亮清晰之智慧和光明的人，暂时也难以领悟佛陀言教的密意，更何况是被睡眠黑暗所覆盖的心识呢？
据说在读诵婆罗多论典时，卢斯克尼哭泣了。乐得问他为何哭泣，他说是因为看到罗乐尼所经历的诸多痛苦。
他又说：'这是婆罗多的论典，而不是迦耶跋的论典。'他又说：'我的哭泣是无意义的哭泣。'
同样地，如果我在讲法时你们睡着了，那我所讲的就成了无意义。
同样地，有说不能让老年人受具足戒。对于这类愚钝者的言论，也应根据情况予以对治，并说'不能让你听闻'。为了使人清醒，应当讲述这样令人欢喜的言论。
如何讲述世人的言论呢？人的寿命虽有百年，睡眠却占去一半时光。白天也要睡眠，又将剩下的一半分割。
生命如同阎魔之轮带着利刃，为何还要像活着一样睡眠？
从何处获得呼吸？领悟了什么？断除了什么障碍？
超越恶趣的言论是什么？获得了什么决定性的业？
被随眠之火焚烧，又超越了什么轮回？
这是说明什么呢？由两种原因，从未得气息到得气息，可以如活着一样睡眠，其他情况则不可以。
哪两种原因呢？首先是获得授记，即使未证悟，如同有人被授记说'在若干劫中不会堕落，将会证得圆寂'。
其次是获得果位，由此断除了恶趣的烦恼、生死和业的染污，以及见道所断的烦恼，并且断尽了后有的烦恼和生死的染污。
关于断除恶趣业，不建立后有业的染污，因为后有是善业的果报。
其中，阎魔之轮和利刃表示未得气息。
'从何处获得呼吸'表示未得授记。
'领悟了什么'是因为未获得果位。
'断除了什么障碍？超越恶趣的言论是什么？获得了什么决定性的业？'这是显示未从获得果位而断除恶趣的烦恼、生死和业的染污。
见道所断的烦恼是证悟的障碍，故称为'障碍'。
在烦恼中提到生死的染污，是为了显示它具有这种力量。
恶趣的生死和业的染污二者是就损害自他的角度而言。
'被随眠之火焚烧，又超越了什么轮回？'这是显示未断尽后有的烦恼和生死的染污。

།བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། ཇི་ལྟ་བཞིན་པའི་ཡིད་ནི་དབུགས་ཕྱིན་པའི། །ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་པ་དང་། །ངན་སོང་དང་ནི་ཡང་འབྱུང་འགྱུར་བ་གང་། །ཉོན་མོངས་ཡན་ལག་གསུམ་གཉིས་ཟད་བྱ་ཕྱིར། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་ པའོ།།ཡང་རྒྱུ་གཉིས་དག་གིས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གང་ཞིག་ཐོབ་པས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ ནོ།།ཡང་རྒྱུ་གསུམ་དག་གིས་དབུགས་འབྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ངན་སོང་བའི་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤངས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དང་།ཡང་འབྱུང་བ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤངས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ལ་ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བའི་གཏམ་བརྗོད་ པར་བྱའོ།།འཇིག་རྟེན་དག་ན་འདོད་པ་རྣམས་མི་རྟག་།དགེ་བའི་དོན་འཕྲོག་གསོག་དང་སྒྱུ་མ་འདྲ། །སྨོན་པ་ན་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས། །རྨོངས་ན་བདག་ཉིད་ཕྲད་ན་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་ རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།དགེ་བའི་དོན་འཕྲོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་རོ། །གསོག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུའོ། །སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་སྟེ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མའི་ཕྱེད་ ཀྱིས་ནི་འདི་ལྟར་དེ་རྣམས་ནི་མ་ཕྲད་ཀྱང་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པས་རྨོངས་པར་བྱེད་ན་ཕྲད་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།།བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ནི། འདོད་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །དེ་དག་ལ་ནི་བདེ་བ་མེད། །བདེ་བར་འདུ་ ཤེས་ལོག་པ་ཡི།།གཞི་ཡིན་པར་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། །མཛེ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གདུང་བས་ན། །མྱ་ངན་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །མ་ཕྲད་ཕྲད་པའི་གནས་སྐབས་སུ། །རྒྱུ་བཞིན་ལོག་པར་སྟོན་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་དཀའ་བཟློག་དཀའ་དཔུང་ཐུབ་དཀའ་བ་ཅན་རྒྱུ་བ། །རྟོགས་དཀའ་འདོད་ཆགས་རང་ དགའི་དབང་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི།།བཟང་པོའི་ལམ་རྣམས་འཇོམས་དང་རྡུལ་ནི་བསགས་རྣམས་ཀྱི། །ཆོས་དང་བློ་ཡི་དགྲ་ཡིན་ཡིད་འཁྲུལ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཟད་བྱེད་ཡིན་ཞིང་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྫས། །ལྟ་བུའི་དགེ་བ་འཇོམས་པ་མི་དགེའི་ཡུལ་རྣམས་ཡིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་ ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་ཚེ་བདག་ལ་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ།།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པ་འདི་དག་ནི་མནོག་ཆུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་བཟློག་པར་དཀའ་བ་དང་། དཔུང་ ཐུབ་པར་དཀའ་བ་དང་།རྒྱུ་བ་རྣམས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྩལ་བ་དང་རྣམ་པར་མནན་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པའི་སྤོང་བ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་འཇོམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདོད་ ཆགས་དང་རང་དགའི་དབང་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཇི་ལྟར་ན་མོས་པ་དང་བློ་གྲོས་ཀྱི་དགྲ་རྣམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྔོན་རྡུལ་བསགས་པ་དང་འདིར་ཡིད་འཁྲུལ་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།མོས་པ་ནི་སེམས་གནས་པ་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།

总结偈颂是：如实之心得到解脱，未得授记以及，恶趣与再生起者，为断烦恼三二支分，无有证悟真实性。又以二因得解脱者，如前所说，以获得无退失之加行道，故得决择分忍，以获得果故，如前所说。
又以三因得解脱者，如前所说。何为三者？以得授记故，以得殊胜智慧故，以殊胜断除故。殊胜断除即如所说断除三种恶趣烦恼，以及如所说断除二种再生烦恼。对于散乱于境之分别者，应说具足宣说境过患之厌离语。
世间诸欲无常，夺善积聚如幻，希求时人之心，迷时自遇何况。其中诸欲无常性，即显示于现法中是忧苦等之因。夺善性即显示是来世恶趣之因。积聚性即显示离善。如幻性即显示似乐，因是颠倒乐想之所依故。后半偈显示：如是彼等未遇亦令具贪者心以乐想迷乱，若遇更何须说。
总结二偈是：诸欲是苦因，彼等无有乐，显示是颠倒，乐想之所依。如痲疯遍烧故，忧苦恶趣因，未遇与遇时，如因显颠倒。
难知难遮难降伏具因而行，难解贪欲自在根者，毁坏善道与积尘者，法与慧敌迷乱者，灭尽戒律及如众生，物般善法毁坏不善境。是故汝等闻正法时不应摧毁于我。
其中云何难知？以难知此等欲求微小而苦恼众多等故。云何难遮难降伏及难解而行？以难断除策励、降伏、随眠正断故，如其次第。云何毁坏善者之道？以在家众贪欲自在根者违越十善业道等律仪故。
云何为信解与智慧之敌及灭尽戒律？以出家众昔积尘垢及今心迷乱者障碍三摩地、智慧、戒律故，如其次第。信解即心住，故是三摩地。

།ཇི་ལྟར་ན་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྫས་དང་འདྲ་བའི་དགེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་དང་ཕྱི་མར་བདེ་བ་དང་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ནོར་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ན་མི་དགེ་བའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་འཇོམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཐོབ་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ ཡིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་འདིས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཤིང་མ་སྤངས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གང་དང་གང་དག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཚིག་གཅིག་དང་གསུམ་དང་གསུམ་ལྷག་མ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཆོམ་རྐུན་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོམ་རྐུན་གྱི་རྒྱུ་བདུན་དག་གིས་རྐུན་པོའི་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། མི་འཕྲིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། འཕྲིགས ན་ཡང་མི་ལྡོག་པས་བསྟན་པ་ཡིན།འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་ཕ་རོལ་མནན་པ་དག་ལ་ངལ་བ་མེད་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་། །མི་མངོན་པ་དང་བགྲོད་དཀའ་བའི་གནས་སུ་ཐག་རིང་ཞིང་ཐིབས་པོར་རྒྱུ་བ་ཡིན། མ་ལུས་པར་འཕྲོག་པས་སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཡིན། གཉིད་ལོག་ཅིང་ར་རོ་བ་ན་ འཇོམས་པས་དུས་ཤེས་པ་ཡིན།མི་མཐུན་ཞིང་ཤ་ཁོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་འདོད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མི་འཕྲོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། ཉེས་དམིགས་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བརྟན་པ་ཉིད་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། བསལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དཔུང་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་རྣམ་པར་གནས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐག་རིང་ཞིང་ཐིབས་པོར་རྒྱུ་བ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ ཏེ།བག་ལ་ཉལ་བ་ནི་ཐག་རིང་དུ་ཞུགས་ཤིང་མི་མངོན་པར་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བཟང་པོའི་ལམ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དགེ་བ་མ་ལུས་པར་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཉིད་ལོག་པ་དང་ར་རོ་ཞིང་མྱོས་པ་ལྟ་བུའི་འདོད་ཆགས་ དང་།དགའ་བའི་དབང་པོ་ཅན་རྣམས་ལ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་མི་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ནང་པར་མར་མེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་འདྲ་བ་དང་། །ཆུ་བོའི་འགྲམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང་རྩ་བ་འགུལ་འདྲ་དང་། །སྣོད་ཆག་ཡོད་པའི་ཆུ་ནི་འཛག་པར་བྱེད་པ་ལྟར། ། འགྲོ་བ་འདི་ནི་དབང་མེད་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན། ཁྱེད་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པར་གཡེང་བའི་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལས་དཔེ་གསུམ་དག་གིས་བསྟན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་འདི་ནི་ཚེ་ཡི་དབང གིས་མིང་དང་གཟུགས།།འཇུག་ཡིན་གསུམ་པོ་དེ་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བུར། །མི་བརྟན་པ་དེ་འཆི་བ་འགྱེལ་ཟད་ལ། །ཕྱོགས་པའི་མར་མེ་ལྗོན་ཤིང་ཆུ་ཡིས་བསྟན། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་བརྒྱད་དག་གིས་ཆོས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩལ་བར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐར་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཡིན་པ་དང་། ནད་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། རང་དབང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉེར་ན་ཡང་མི་ནུས་པ་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་ནུས་ན་ཡང་བརྩལ་བ་མ་བྱས་པར་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་ཡིན་པ་དང་། བརྩལ་བ་བྱས་ཀྱང་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། འདིས གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་།བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱ་ཞེས་ཐབས་མི་མཁས་པ་ཡིན་པ་དང་། ངན་སོང་ལས་ཡང་དག་པར་རྒལ་བའི་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

如何是如同众生之财物般的善法呢？因为是今生来世安乐与痛苦之因，以及能完全救护的财物之故。
如何是被诸不善境所摧毁呢？因为非理作意时，以其违品之故，从善法中所得与未得皆由意念而令衰损。
复次总之，此说明欲贪难以了知、难以对治、未知未断时如何于何处造作损害，依次为一句、三句及三余句。
另外，诸欲贪也示现如同盗贼般。以七种盗贼因而成就盗贼之业：本性不畏惧，即使畏惧也不退却；往来践踏他人毫不疲惫故具有力量；于隐蔽难行处远行密集游走；无有慈悲故掠夺无余；知时故于睡眠醉酒时摧毁；不和且怀恨。
物欲与烦恼欲亦与此相顺，其中不畏惧之本性以难知性而示现，因为不了知过患。坚固性以难调伏性而示现，因为难以除遣。具有力量性以难以抵挡性而示现，因为周遍游行难以安住。远行密集游走性以难知行迹性而示现，因为随眠远离显现。无慈悲性以摧毁善道等性而示现，因为令善法无余断灭。知时性以如同睡眠、醉酒般的贪著与具喜根者被摧毁而示现。不和性以不善性违背善法而示现。
如晨间灯火为风所动，如河岸树木根基动摇，如破器之水必定漏失，如是众生无力坏灭为性。
如是众生极易坏灭为性时，汝等不应散乱而不听闻正法。
为何此偈颂以三个比喻显示呢？即是：此所谓众生以寿命之力，名色相续，因此三者，如何不坚固趋向死亡衰竭，以灯火、树木、流水而显示。
复次以八因于此法不应精进：若不求解脱故，或因不无病故，或虽求解脱然因无自在而不能故，或虽能然不精进亦无果故，他人为作者故，虽精进然不定成就故，不信此能成就故，不善方便而不知如何精进故，已得超越恶趣获得安息故。

།འོན་ཏེ་ཡང་། དོན་གཉེར་ནུས་དང་མ་བྱས་པར། །འབྲས་མེད་པོ་གཞན་མེད་པ་དང་། ངེས་པར་འགྲུབ་དང་ཡིད་ཆེས་དང་། །ཐབས་ཤེས་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཡི། །མཐའ་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་། །ཤིན་ཏུ་རྩོལ་བར་མི་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ངེས་པར་སྡིག་ལས་ཀྱིས། །བསྒྲིབས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་མང་བསྟན་ཡིན། །ངན་སོང་ཐོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་། །དེ་ཡི་གཉེན་ཐོ་མི་བྱེད་ལ། འཇིགས་ཤིང་ནུས་དང་ལྡན་པ་དག་།ཚེ་ཐུང་དེ་ཡང་མ་ངེས་དང་། །མི་བྱ་བར་ནི་བྱ་མིན་དང་། །བྱེད་པོ་གཞན་མེད་མ་བྱས་པར། །བདེ་ལས་མེད་ཅིང་བྱས་པ་ཡང་། །མི་འཇིགས་དེ་བྱེད་མི་ཤེས་མིན། །གལ་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་།འདོད་པ་ཡིས་ནི་ཟང་ཟིང་གི་།ཕུབ་མ་ལ ནི་ཡོངས་འཇུས་ནས།།ཀྱེ་མ་འདི་ནི་རབ་མྱོང་བའི་། །གླང་ཆེན་ཉལ་བ་བྱེད་དམ་ཅི། །བྱིས་པ་ཀུན་ནི་རྟེན་ཡོད་ཀྱང་། །ཀྱེ་མ་མི་བཟད་ཀྱེ་མ་དཀའ། །ཀྱེ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཀྱེ་མ་འཇིགས། །ཀྱེ་མའོ་བརླག་ལ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་གང་། །དཀོན་མཆོག་འདོད་ དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ།།སྐྱེ་བོ་སེར་སྣ་མེད་འདུག་པས། །གཎྜཱི་བརྡུངས་ཏེ་སྒྲོགས་བྱེད་ན། །གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་མདོངས་པ་ཡི། །བྱིས་པ་འདི་དག་བདག་ཉིད་ལ། །དགྲ་བོ་བཞིན་དུ་བརླག་པའི་རྒྱུ། །གྲོང་བའི་དགྲ་ལ་མངོན་པར་དགའ། །བདག་ལ་ཕན་པར་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དགྲ་ཡིན་ན་ ཡང་ལེགས་བཤད་གཟུང་།།ངན་པ་ཡིན་ཀྱང་སྐྱེ་བོས་ཕན་འདོགས་སྐྱེ་བོའི་ངོར་ནི་དཔྱད་བྱ་ན། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་འགྲོ་བ་ཕན་པ་དཔུང་གཉེན་ཕན་པ་གསུང་བ་ཡི། །གསུང་ནི་གལ་ཏེ་མི་འཛིན་ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ཧུད་ཚིག་ནི་འདིར་བྱས་ལེགས། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་བྱིས་ པ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་དུ་བྱ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ན་བྱིས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་སྐྱོན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གསུམ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་གསུང་མི་ཉན་པ་དང་།མི་འཛིན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། དོན་ཆེ་བ་དང་། འབད་པ་མེད་པར་འཐོབ་པ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་གིས་ལྡོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བག་མེད་པའི་རྒྱུ་འཁྲིག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་དག་ལ་ཆགས་ནས་ཉན་དུ་མི་ འདོད་པ་དང་།ཐོས་ན་ཡང་ཕན་པ་བཞེད་པ་དང་། ཕན་པའི་བླ་མས་གསུངས་པ་ལ་མི་བསྒྲུབ་པས་མི་འཛིན་པའོ། །སྐྱོན་ལྔ་གང་དག་ཅེ་ན། མི་བཟད་པ་ཉིད་དང་། དཀའ་བ་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། འཇིགས་པ་ཉིད་དང་། བརླག་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དོ། །གཉེན་པོ་སྲིད་པ་ཡོད་ ཀྱང་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་གང་ལ་སྐྱོན་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མི་བཟད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲར་བསྟན་ཏོ།།ཅི་མི་བཟད་པ་ནི་དེ་ཕྱིས་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གིས་གདུངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བྱས་ནས་མི་བཟད་པ་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དཀའ་བ་ནི་མང་པོ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བས་དུབ་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། རྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་གནོད་པ་དང་མྱ་ངན་གྱི་གནས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འཇིགས་པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརླག་ པ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་ཐག་རིང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀྱེ་མའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཕྲད་འདི་ནི་ཡ་མཚན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བད་སའི་བུས་མངོན་པར་དང་ནས་ཀྱེ་མའོ་སངས་རྒྱས་ཀྱེ་མའོ་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་ པ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ།།མྱ་ངན་བྱེད་པའི་དོན་ལ་ཡང་སའི་བཅུད་ནུབ་པ་དང་ཀྱེ་མའོ་སའི་བཅུད་ཀྱེ་མའོ་སའི་བཅུད་ཅེས་མྱ་ངན་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྨོན་པའི་དོན་ལ་ཡང་མ་ལ་ཀྱེ་མའོ། །བདག་མི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། སྨད་པའི་དོན་ལ་ཡང་དཔེར་ན་རྐུན་པོ་བྱེད་པ་ན་ཀྱེ་མ་བྲམ་ཟེའི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་འདིར་མྱ་ངན་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།

然而，不具备追求的能力却未付诸行动，无果必定成就且深信不疑，对方法产生邪见而堕落，安住于边际的众生，完全不付出努力，他们必定被罪业所遮蔽而显现诸多痛苦。
听闻恶趣而深信不疑，却不寻求对治之法，虽具有恐惧和能力，寿命短暂且无常，不该做的事却去做，无有他人造作却未行动，无有安乐之因却已造作，不畏惧却不知如何行事。
倘若诸凡夫，因贪欲而执著，执取糠秕，哎呀！这是否如大象卧倒般体验？
虽然愚者皆有依靠，哎呀！难忍！哎呀！艰难！哎呀！痛苦！哎呀！恐怖！哎呀！趋向毁灭！
所谓佛陀教言，三宝成就所愿，众生无有吝啬，敲响铜钟宣说时，愚痴傲慢盲目的愚者们，对自己如同敌人般，成为毁灭之因，对村落之敌欢喜。
即使是敌人若对我有益之人所说的善说也应接受，即使是恶人若对众生有益也应观察，阿罗汉为利益众生而说法，是助伴是利益之语，若不受持其语，哎呀！哎呀！此言说得好。
以上偈颂显示了应当如何哀叹诸愚者。
若问为何愚者应当哀叹？因为他们安住于具有五过患的邪行之中。
邪行通过其他三个偈颂来显示。
总之，应当了知这是从不听闻、不受持佛陀教言开始的。
对于难得、意义重大、无需努力即可获得的佛陀教言，却因愚痴而放逸，贪著欲望之声而不愿听闻，即使听闻也不依教奉行，对于希望利益、有益上师所说的教言不修行而不受持。
何为五过患？即难忍性、艰难性、痛苦性、恐怖性、趋向毁灭性。
虽有对治，但具有五过患的邪行也以难忍等词来显示。
何为难忍？因为是后来痛苦的因，如是说：'做了令人痛苦之事后说难忍'。艰难是因为寻求诸多而疲惫的缘故。痛苦是因为损害身心的缘故，即杀害、束缚、殴打等他人的伤害和忧愁之处。恐怖是因为是堕恶趣的因。趋向毁灭是因为远离涅槃之道的缘故。
'哎呀'这个词也用于惊叹之义，如跋陀罗子恭敬地说：'哎呀！佛陀！哎呀！善说之法！'也用于哀叹之义，如地味消失时说：'哎呀！地味！哎呀！地味！'也用于祈愿之义，如说：'哎呀！愿我这个薄福者与具大福德者同等投生！'也用于呵斥之义，如做贼时说：'哎呀！婆罗门的善行啊！'在此处应视为哀叹之义。

།རྐུན་པོ་ཞིག་གིས་རབ་བརྒྱད་ཕུག་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་མཛོད་དུ་ཞུགས་ནས་སྐོམ་པས་ཆང་ཞིམ་པོ་འཐུངས་ཏེ་ར་རོ་ནས་ཉལ་བ་དང་ནང་པར བཟུང་ནས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་ཞེས་གྲག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཁོམ་པའི་རབ་བརྒྱད་ཕུག་སྟེ། དལ་བར་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་པོའི་མཛོད་དུ་ཞུགས་ནས་འདོད་པ་ལ་དགའ་བའི་ཆང་འཐུངས་ཏེ་ར་རོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་གི་མཚན་མོའི་ནམ་ནང་ན་བདག་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ནི་མི་རིགས་ སོ།།ཕག་མོ་ཐི་བའི་ཕྲེང་ལྡན་མའི་སྔོན་གྱི་ཚུལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མ་མཉན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་འགྲོ་བར་སྐྱེས་ནས་ཤུགས་ཟད་པས་མདའ་གནམ་དུ་འཕངས་པ་སླར་ས་ལ་ལྟུང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་།གཏམ་དང་། སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སྐྱོ་བའི་གཏམ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡ་མཚན་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སྐྱོ་བའི་གཏམ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གུས་པར་ཉན་པ་དང་ལྡན་པ་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །གཅེས་པ་དང་ནི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་གསུང་དག་རྣམ་པ་མང་དུ་བརྗོད། །ཚིག་གི་དོན་དང་མཚམས་སྦྱར་སྡེབ་དང་འདྲ་བར་མང་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །འགལ་བ་དག་དང་ལན་གདབ་ཐབས་ཀྱང་མང་དུ་བརྗོད་ ཅིང་ཤེས་པར་བྱ།།ཡོན་ཏན་འདི་དག་རྣམས་དང་ལྡན་པས་གལ་ཏེ་སྨྲ་ན་ལེགས་སྨྲ་ཡིན། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡོན་ཏན་ལྔ་དག་ཏུ་བསྟན་པར་གྲག་སྟེ། དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་། དགོངས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། སྔ་ཕྱིའི་ འབྲེལ་བ་ཉིད་དང་།རིགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་བསྟན་པ། གང་ཞིག་གཞན་གྱིས་བརྒལ་ན་སྙན་པར་སྨྲ་བྱེད་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་དང་། །བསྟོད་དམ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཀྱང་གང་གི་ཡིད་ནི་རྒྱགས་པར་མི་བྱེད་དང་། །གང་ཞིག་དོན་རྒྱས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་འབྲེལ་དང་གོ་བྱེད་སྨྲ་བ་ དང་།།གང་ཞིག་སྙིང་ལ་དགེ་རྩ་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་སྨྲ་བྱེད་མཁས་པ་ཡིན། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་སྨྲ་བ་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པར་གྲག་སྟེ། སྨྲ་བ་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་འཛུགས་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པའོ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་ པ་དང་།སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བ་ན་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མི་སྙན་པ་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་བསྔགས་པ་དང་། རྒྱལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་དེའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །གཉིས་པའི་ངག་ ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་།མི་ཟློས་པ་དང་། ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་དང་། གསལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་བསམ་པའི་སེམས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་མིའི་སྒོ་བུད་ ཤིང་ཡིན།།ཇི་ལྟར་ཆུའི་ལམ་གཏོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་ལ། །མདོ་སྡེ་བཤད་པའི་ཤན་འདི་བསྟན། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ལེའུར་བཅད་པ་ལྔ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

一个盗贼挖穿了八个洞，进入王宫宝库后因口渴喝了美酒，醉倒睡着，第二天被抓住遭受痛苦，这是众所周知的。同样地，你挖穿了八种无暇的洞，进入闲暇之身的王宫宝库后，饮下贪欲之酒而醉倒，在生命之夜中给自己带来痛苦是不应该的。
也要讲述金刚亥母持鬘女的往事：同样地，由于未听闻正法，众生虽然转生到善趣，但因福报耗尽，如同射向空中的箭最终落回地面一样，又会堕入恶趣。因此，应当以这样的偈颂、故事和往事等来阐述厌离之语。应当以这样的稀有、欢喜和厌离之语来阐述使人恭敬倾听。
《经庄严论》中也说明了解释经典的方法：'珍贵及具密意之语应多种宣说，词义及连接组合也应多加阐述，矛盾及其对治方法也应多加阐明。具足这些功德而说法者即为善说者。'
这个偈颂显示佛语具有五种功德：具有必要性、具有甚深密意、具有甚深性相、具有前后关联性、具有合理性。
另外还说：'若人受诘难时说悦耳语非粗语，受赞或成就时心不生起骄慢者，能说广大义及种种关联易解语，能于心中生善根即是善说之智者。'
这个偈颂显示说法者有两种及其两种功德：两种说法者是建立自宗者和说法者。两种功德是语清净和心清净。其中，第一种的语清净是指当他人诘难时说悦耳语且不说不悦耳语。心清净是指即使受到赞叹和胜利也不生起烦恼。
第二种的语清净是指所说圆满、不重复、不违正理且语言清晰。心清净是指为了在自他相续中生起善根而发心无私。
如同人门的柴薪，如同水之引导，同样对具慧者，示此说经之理。
这是《解释正理》第五品。《解释正理》由大师世亲造，圆满。



D4062

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིཾ་ཧ་དང་། ཤཱཀྱ་སིཾ་ཧ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་གཙང་དེ་བེནྡྲ་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །། @##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀརྨ་སིདྡྷི་པྲ་ཀར་ཎ། བོད་སྐད་དུ། ལས་གྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད པ།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མདོ་ལས། ལས་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ལ། ངག་ཉིད་ནི་ངག་གི་ ལས་ཡིན་ཏེ།སོ་སོར་གཉིས་ཀ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན། རེ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དབྱིབས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དབྱིབས་ཡིན། ལུས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་། དེ་ནི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི ཞེས་བྱ་ལ།ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནི་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱི་དག་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་དག་ལ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་གྲོང་ན་གནས་སོ་ནགས་ཚལ་ན་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན་།སྨྲ་བ་ན་མཆུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱང་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་ སྟེ།དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའི་སེམས་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་དག་ལ་དེ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་བསྐྱོད་པའི་འགྱུར་བ་དག་གིས་ནི། །སྐྱེས་བུའི་སྙིང་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་སྟོན། །མཚོ་ན་གནས་པའི་ཉ་ནི་རབ་གབ་ཀྱང་། །ཆུ་ཡི་རླབས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན། །འོ་ན་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། འདི་ལྟ་སྟེ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅི་ཡིན། གང་ལས་རིང་པོའམ་ཐུང་ངུའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཅི་དེ་ཁ་དོག་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཁ་དོག ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྫས་གཞན་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡིན་ན་།གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེས་ན་འདུས་པའི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་རིང་པོ་ཉིད་དམ་ཐུང་ངུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི།དེ་ཁ་དོག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཁོ་ན་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རིང་པོའམ། ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྫས་གཅིག་ པུ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི།དེ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་དང་ཆར་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ བསྩགས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།གཟེགས་ཟན་པའི་གཞུང་གིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སུ་སྨྲ་བ་ཡང་སྤེལ་བར་འགྱུར་རོ།

印度堪布毗输陀僧诃和释迦僧诃，以及译师班戴藏德温德勒热西塔翻译、校对并审定。